Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıkları (sorumsuzluk ve dokunulmazlık) ile bu bağışıklıkların yargısal denetimi ve milletvekilliği sıfatının sona ermesi süreçleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğu kapsamında Meclis çalışmalarında ifade edilen düşünceler; o oturumdaki Başkanlık Divanı'nın teklifi üzerine Meclisçe aksine bir karar alınmadıkça, Meclis dışında da mutlak bir korumadan yararlanmaya devam eder.
  2. B
    Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ile seçimden önce soruşturmasına başlanmış olmak kaydıyla Anayasa'nın 1414. maddesindeki durumlar dokunulmazlığın istisnasıdır ve bu suçlar için Meclis kararı olmaksızın yargılama yapılabilir.
  3. C
    Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekili hakkında yargılama sürerken yapılan genel seçimlerde ilgili kişinin tekrar seçilmesi durumunda, yargılamanın devam edebilmesi için Meclis'in yeniden dokunulmazlığı kaldırma kararı alması şarttır.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin TBMM kararına karşı; kararın alındığı tarihten itibaren 77 gün içinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili Anayasa Mahkemesine başvurabilir ve Mahkeme bu istemi 1515 gün içinde kesin karara bağlar.
  5. Milletvekilliğinin 'kesin hüküm giyme' veya 'kısıtlanma' nedeniyle düşmesi durumunda, bu işlem Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca yargısal denetime tabi olup; ilgili milletvekili 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunabilir.Cevap

Cevap

Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma nedeniyle düşmesi durumu, Anayasa'nın 8585. maddesinde düzenlenen Anayasa Mahkemesine başvuru imkanına tabi olan işlemlerden biri değildir; bu nedenle yargısal denetim yolu kapalıdır.
Yanlış olan ifade, kesin hüküm giyme nedeniyle üyeliğin düşmesinin Anayasa Mahkemesine (Madde 8585) taşınabileceğini belirten seçenektir. Anayasa'nın 8585. maddesi açıkça; dokunulmazlığın kaldırılması ile Madde 8484'ün 11, 33 ve 44. fıkralarındaki halleri (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) saymıştır. Kesin hüküm giyme veya kısıtlanma (84/284/2), bir Meclis kararı değil bildirim işlemi olduğundan bu başvuru yoluna tabi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığının hukuki niteliklerini karşılaştırın.
Sorumsuzluğun mutlak/sürekli, dokunulmazlığın ise nispi/geçici olduğu saptandı.
Sorumsuzluk meclis içi ifade özgürlüğünü, dokunulmazlık ise keyfi cezai takibatları engeller.
2
Anayasa'nın 8383. ve 8484. maddelerindeki istisnai durumları ve sona erme hallerini analiz edin.
Dokunulmazlığın istisnaları (Art. 1414 ve suçüstü) ile üyeliğin düşme türleri (Genel Kurul kararı gerektirenler vs. bildirimle düşenler) ayrıştırıldı.
Her düşme hali aynı hukuki prosedüre ve denetim mekanizmasına tabi değildir.
3
Anayasa'nın 8585. maddesinin kapsamını inceleyerek hangi işlemlerin AYM denetimine tabi olduğunu belirleyin.
Sadece dokunulmazlığın kaldırılması ve 8484. maddenin 11, 33 ve 44. fıkralarına (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) göre verilen kararların denetlenebileceği anlaşıldı.
Kesin hüküm giyme (84/284/2) bir bildirim işlemi olduğu için Anayasa koyucu bunu özel yargısal denetim yolunun dışında bırakmıştır.

Anahtar Kavram

Yasama Bağışıklıklarının Yargısal Denetim Sınırları (Anayasa Madde 8585)

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin dokunulmazlığın kaldırılmasına dair denetiminin kapsamını (şekil ve esas açısından) inceleyen yargı kararlarına göz atın.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bu konudan daha fazla soru