Soru

Zorluk: OrtaNetice ve Nedensellik Bağı

(A), aralarındaki husumet nedeniyle öldürme kastıyla (B)’ye silahla ateş etmiş, ancak (B)’yi sadece bacağından yaralayabilmiştir. Hastaneye kaldırılan ve olay nedeniyle hayati tehlikesi bulunmayan (B), ameliyatı yürüten doktor (C)’nin tıbbi kurallara ağır derecede aykırı müdahalesi (ağır kusuru) sonucunda kan kaybından hayatını kaybetmiştir.

Türk Ceza Hukuku uygulamasındaki 'netice ve nedensellik bağı' ile 'objektif isnadiyet' kuralları dikkate alındığında, olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (A)’nın fiili ile (B)’nin ölümü arasında doğal nedensellik bağı bulunsa da ölüm neticesi (A)’ya objektif olarak isnat edilemeyeceğinden, (A) kasten öldürmeye teşebbüsten sorumlu olur.Cevap
  2. B
    (A)’nın ateş etme fiili olmasaydı (B) hastaneye gitmeyecek ve ölmeyecek olduğu için nedensellik bağı kesilmemiştir, bu nedenle (A) tamamlanmış kasten öldürme suçundan sorumlu tutulur.
  3. C
    (A)’nın kasten işlediği fiil sonucunda öngörülemeyen bir şekilde ölüm gerçekleştiği için, (A) neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan cezalandırılır.
  4. D
    Doktor (C)’nin ağır kusuru araya girdiği için (A)’nın fiili ile netice arasındaki tüm hukuki bağ koptuğundan, (A) meydana gelen olayda hiçbir cezai sorumluluk taşımaz.
  5. E
    (A) ve doktor (C), ölüm neticesinin meydana gelmesinde müşterek nedensellik bağı kurdukları için, kasten öldürme suçunun iştirak halinde işlenmesinden ortak sorumlu olurlar.

Cevap

Doğru seçenek, (A)'nın eylemi ile ölüm arasında doğal nedensellik bulunmasına rağmen, araya giren ağır kusur nedeniyle ölümün (A)'ya objektif olarak isnat edilemeyeceğini ve (A)'nın kasten öldürmeye teşebbüsten sorumlu olacağını belirten seçenektir.
Türk Ceza Hukukunda bir neticenin faile yüklenebilmesi için sadece fiil ile netice arasında 'şartların eşitliği' (conditio sine qua non) kuralına göre nedensellik bağının bulunması yetmez; neticenin aynı zamanda faile objektif olarak isnat edilebilmesi gerekir. Olayda (A)'nın yaralaması ile ölüm arasında mantıksal bir bağ olsa da, doktorun ağır kusuru (tıbbi kurallara ağır aykırılık) araya girerek yeni ve bağımsız bir nedensellik zinciri oluşturmuştur. Doktrinde ve Yargıtay uygulamasında kabul edildiği üzere, üçüncü kişinin araya giren ağır kusuru fail ile nihai netice (ölüm) arasındaki illiyet bağını keser. (A) meydana gelen ölüm neticesinden sorumlu tutulamaz; ancak olayda baştan beri 'öldürme kastı' ile hareket ettiği ve icra hareketlerini tamamladığı için, kendi fiili oranında 'kasten öldürmeye teşebbüs' suçundan sorumlu olur.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki fiil ile netice arasındaki doğal (mantıksal) nedensellik bağını tespit et.
(A)'nın ateş etmesi olmasaydı (B) hastaneye gitmeyecek ve doktor müdahalesine maruz kalmayacaktı. Dolayısıyla 'şartların eşitliği' teorisine göre fiil ile netice arasında doğal nedensellik bağı vardır.
Ceza hukukunda sorumluluğun ilk adımı, fiil ile netice arasında doğa bilimleri bağlamında bir illiyet bağının bulunup bulunmadığının belirlenmesidir.
2
Netice faile objektif olarak isnat edilebilir mi (normatif değerlendirme) ve nedensellik bağı kesilmiş mi analiz et.
Doktor (C)'nin tıbbi kurallara 'ağır derecede aykırı' müdahalesi, olağan akışın dışında bağımsız ve ağır kusurlu bir faktördür. Bu durum nedensellik bağını keser ve ölüm neticesi (A)'ya objektif olarak isnat edilemez.
Sadece mantıksal nedensellik sorumluluk için yetmez; neticenin failin eserinden ziyade araya giren ve öngörülemeyen başka bir etkenin eseri olması halinde faile netice yüklenemez.
3
Failin baştaki kastını ve meydana gelen eylemin ulaştığı aşamayı değerlendirerek suç tipini belirle.
(A), öldürme kastıyla hareket etmiş ve icra hareketlerine başlamıştır. Netice (ölüm) kendisine yüklenemediği için eylemi teşebbüs aşamasında kalmıştır.
Ölüm neticesinden sorumlu tutulamayan fail, başından beri sahip olduğu öldürme kastı nedeniyle, tamamlanmamış bu eyleminden ötürü kasten öldürmeye teşebbüs hükümlerine göre cezalandırılır.

Anahtar Kavram

Nedensellik Bağının Kesilmesi ve Objektif İsnadiyet
Bu soruyu puanla