Soru

Zorluk: OrtaNetice ve Nedensellik Bağı

Fabrika işçisi (K), vardiya çıkışında tartıştığı mesai arkadaşı (L)’yi çalıştıkları tesisin arkasındaki boş arazide bacağından bıçaklayarak yaralar ve olay yerinden uzaklaşır. Kanaması olan ancak bu yaralanma nedeniyle hayati tehlikesi bulunmayan (L), ana yola çıkıp yardım istemeye çalışırken, o sırada arazinin yanındaki başka bir kimya tesisinde meydana gelen öngörülemez ve devasa bir patlama sonucu oluşan şok dalgası ve enkaz altında kalarak hayatını kaybeder.

Bu olaydaki nedensellik bağı ve (K)'nin ceza sorumluluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    (K), (L)'yi yaralayıp olay yerinde bırakmasaydı (L) patlamaya maruz kalmayacaktı; bu nedenle şartların eşitliği kuralı gereği ölüm neticesi (K)'ye doğrudan isnat edilir.
  2. B
    Sanayi bölgesinde patlama olma riski her zaman bilinen bir durum olduğundan, (K) meydana gelen ölüm neticesini kabullenmiş sayılır ve olası kastla öldürme suçundan sorumlu olur.
  3. Meydana gelen ölüm neticesi, olağanüstü ve bağımsız bir dış etken olan patlama sonucu gerçekleştiğinden, ölüm ile (K)'nin fiili arasındaki illiyet bağı kesilmiştir; (K) kasten öldürmeden sorumlu tutulamaz.Cevap
  4. D
    (K)'nin yaralama fiili olmaksızın ölüm neticesinin gerçekleşmesi mümkün olmadığından, (K) meydana gelen ağır neticeyi öngörmemiş olsa dahi neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan cezalandırılır.
  5. E
    Araya giren bağımsız olayın mücbir sebep teşkil etmesi önceki eylemin haksızlık içeriğini tamamen ortadan kaldırdığından, (K)'nin yaralama eylemi nedeniyle de ceza sorumluluğu doğmaz.

Cevap

Meydana gelen ölüm neticesi, olağanüstü ve bağımsız bir dış etken olan patlama sonucu gerçekleştiğinden, ölüm ile (K)'nin fiili arasındaki illiyet bağının kesildiği ve (K)'nin kasten öldürmeden sorumlu tutulamayacağını belirten seçenektir.
Doğru seçenek, illiyet bağının kesilmesi kurumunu eksiksiz açıklamaktadır. (K)'nin eylemi mağdurun o sırada o bölgede bulunmasına yol açmış olsa da, ölüm neticesi (K)'nin fiilinin taşıdığı olağan tehlikenin gerçekleşmesi sonucu değil, kimya tesisindeki bağımsız, öngörülemez ve devasa bir patlama nedeniyle meydana gelmiştir. Bu durum ceza hukukunda 'illiyet bağının kesilmesi' olarak adlandırılır. Hukuki illiyetin (objektif isnadiyetin) kesilmesi nedeniyle, fail yalnızca kendi gerçekleştirdiği tamamlanmış hareketten (kasten yaralama) sorumlu olur, nihai netice (ölüm) kendisine yüklenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Doğal nedensellik bağının (şartların eşitliği) değerlendirilmesi
Fail (K) mağduru yaralamasaydı mağdur o bölgede kalıp patlamaya yakalanmayacaktı. Dolayısıyla mantıksal nedensellik mevcuttur.
Ceza hukukunda ilk adım olarak 'conditio sine qua non' (olmazsa olmaz) kuralı ile doğal bir illiyetin var olup olmadığına bakılır.
2
Objektif isnadiyetin (normatif illiyetin) incelenmesi
Başka bir tesisteki patlama, failin yaralama fiilinin taşıdığı tipik tehlikenin bir gerçekleşmesi değildir; tamamen dışsal, bağımsız ve olağanüstü bir faktördür.
Sadece doğal illiyet bağının varlığı ceza sorumluluğu için yetmez; neticenin faile objektif olarak yüklenebilmesi (isnat edilebilmesi) gerekir.
3
İlliyet bağının kesilmesi kuralının uygulanması
Araya giren yeni ve bağımsız neden ölüm neticesini meydana getirdiği için illiyet bağı kesilmiştir.
Üçüncü bir kişinin eylemi, mağdurun kendi eylemi veya doğa/çevre olayları olağanüstü ve tek başına neticeyi doğurucu ağırlıktaysa illiyet bağını keser.
4
Ceza sorumluluğunun belirlenmesi
Fail (K), meydana gelen ölüm neticesinden sorumlu tutulamaz; sadece kendi haksız fiili olan kasten yaralama suçundan sorumlu olur.
İlliyet bağı kesildiğinde fail sadece nedensellik bağının kesildiği ana kadar olan fiilinden (tamamlanmış suç veya teşebbüs) sorumlu tutulur.

Anahtar Kavram

İlliyet (Nedensellik) Bağının Kesilmesi ve Objektif İsnadiyet
Bu soruyu puanla