X ilinde çevre kirliliğine yol açtığı şikâyet edilen bir sanayi tesisinin faaliyetleri, İl Belediye Başkanı tarafından alınan bir kararla süresiz olarak durdurulmuştur. Ancak ilgili çevre mevzuatına göre söz konusu tesisin faaliyetini durdurma yetkisi münhasıran Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ildeki temsilcisi sıfatıyla Valiye aittir.
İdare hukuku ilkelerine göre, il belediye başkanının tesis ettiği bu işlemle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İşlemi tesis eden makam ile yetkili makamın farklı kamu tüzel kişiliklerine sahip olması nedeniyle ağır yetki tecavüzü söz konusudur ve işlem yok hükmündedir.Cevap
- BKararı alan makam ile yetkili olan makamın aynı idari bütünlük içinde yer alması nedeniyle yetki tecavüzü söz konusudur ve işlem iptal edilebilir niteliktedir.
- Cİdarenin, yürütme fonksiyonu dışında farklı bir devlet erkinin alanına müdahale etmesi nedeniyle fonksiyon gasbı söz konusudur ve işlem yok hükmündedir.
- Dİlgili idari işlemin sebep unsuru ile konu unsuru arasında illiyet bağı kurulamadığı için işlem yetki yönünden değil, konu yönünden sakattır.
- EBelediye başkanının mahalli müşterek ihtiyaçları karşılama konusundaki takdir yetkisi göz önüne alındığında, işlem yetki unsuru bakımından hukuka uygundur.
Cevap
İşlemi tesis eden makam ile asıl yetkili makamın farklı kamu tüzel kişiliklerine sahip olması nedeniyle ağır yetki tecavüzü söz konusudur ve işlem yok hükmündedir.
İdare hukukunda, işlemi tesis eden makam ile kanunen yetkili kılınan makamın farklı kamu tüzel kişiliklerine (örneğin Mahalli İdare ile Merkezi İdare) mensup olması durumunda, bu yetki ihlali 'ağır yetki tecavüzü' (veya kurumlar arası yetki gasbı) olarak adlandırılır. Ağır yetki tecavüzü ile malul olan bir idari işlemin hukuki müeyyidesi mutlak butlan veya iptal edilebilirlik değil, 'yokluk'tur. Olayda Belediye (Belediye Kamu Tüzel Kişiliği), Valiliğin (Devlet Kamu Tüzel Kişiliği) yetki alanına girmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ağır Yetki Tecavüzü (İdareler Arası Yetki Gaspı)