İçişleri Bakanlığı, karayollarında sürüş güvenliğini olumsuz etkilediği gerekçesiyle ülke genelindeki yol kenarı dijital reklam panolarının ışık şiddetini belirli bir üst sınırla kısıtlayan genel bir düzenleyici işlem yapmıştır. Bir süre sonra bir Büyükşehir Belediyesi, kendi yetki alanı içerisindeki yerel şartları ve artan trafik yoğunluğunu dikkate alarak, Bakanlığın belirlediği bu ışık şiddeti sınırını daha da düşüren ve kısıtlamaları ağırlaştıran bir meclis kararı almıştır.
Kolluk yetkilerinin yarışması (içtimaı) kuralları dikkate alındığında, Belediyenin tesis ettiği bu meclis kararı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Genel idari kolluk makamı ile mahalli idari kolluk makamının yetkilerinin yarışması durumunda, mahalli kolluk yerel şartların gerektirmesi halinde daha ağırlaştırıcı tedbirler alabileceğinden meclis kararı hukuka uygundur.Cevap
- BBüyükşehir belediyesi ile İçişleri Bakanlığı arasında hiyerarşik bir bağ bulunduğundan, Belediyenin ancak Bakanlığın uygun görüşünü alması şartıyla kısıtlamaları ağırlaştıran bir tedbir öngörme yetkisi vardır.
- CMahalli idareler merkezi idarenin vesayet denetimine tabi olduğundan, Bakanlık tarafından önceden düzenlenen bir konuda Belediyenin kısıtlamaları artıran yeni bir kural koyması yetki tecavüzü niteliğindedir.
- DKolluk işlemlerinde ülke çapında mutlak uygulama birliği esastır; Belediyenin sınırları içerisinde farklı ve daha ağır bir kural uygulaması merkezden yönetim ilkesini ihlal ettiğinden işlem hukuka aykırıdır.
- EGenel idari kolluğun yetki kullandığı bir konuda mahalli idari kolluğun düzenleme yapma yetkisi kendiliğinden ortadan kalkacağından, Belediyenin bu ek tedbirleri kişi bakımından yetki sakatlığı sonucunu doğurur.
Cevap
Doğru yanıt, mahalli idari kolluk makamının genel idari kolluk makamının aldığı tedbirleri yerel şartlar gerektirdiğinde daha da ağırlaştırabileceğini belirten ifadedir.
İdare hukukunda, aynı yer ve olay üzerinde hem genel idari kolluk makamlarının hem de mahalli idare kolluk makamlarının yetkili olmasına kolluk yetkilerinin yarışması (içtimaı) denir. Bu durumda uygulanan temel ilke şudur: Mahalli idare kolluğu, genel idare kolluğunun aldığı tedbirleri hafifletici veya ortadan kaldırıcı işlemler yapamaz; ancak yerel şartların ve mahalli müşterek ihtiyaçların zorunlu kılması halinde bu tedbirleri 'daha da ağırlaştırıcı' nitelikte işlemler tesis edebilir. Belediyenin ışık şiddetini daha da düşürmesi ağırlaştırıcı bir işlem olduğundan tamamen hukuka uygundur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kolluk Yetkilerinin Yarışması ve Ağırlaştırma Kuralı