Soru

Zorluk: Orta1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Türk anayasa tarihinde hem hazırlanış usulü hem de benimsediği hükûmet sistemi bakımından diğer anayasalardan keskin bir biçimde ayrılmaktadır. Bu anayasa, değiştirilmesi için kanunlardan daha zor bir usul öngörmemesi nedeniyle "yumuşak anayasa" olarak tanımlanırken, yasama ve yürütme erklerini tek bir elde topladığı için de "Meclis Hükûmeti Sistemi"ni esas almıştır.

Buna göre 1921 Anayasası'nın karakteristik özellikleri ve 1923 yılında yapılan değişiklikler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa metninde temel hak ve hürriyetlere yer verilmemiş, 1923 değişikliğiyle devletin rejimi "Cumhuriyet" olarak belirlenmiştir.Cevap
  2. B
    Kuvvetler ayrılığı ilkesini benimsemiş ve yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerce kullanılacağını açıkça hükme bağlamıştır.
  3. C
    Sert bir anayasa niteliğinde olduğundan, 1923 yılında yapılan değişiklikler için meclis üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu aranmıştır.
  4. D
    Meclis Hükûmeti Sistemi gereği devlet başkanlığı makamı ilk metinde oluşturulmuş ve hükûmetin meclisi fesih yetkisi düzenlenmiştir.
  5. E
    Değiştirilemez maddeler içerdiği için Cumhuriyetin ilanı ancak yeni bir anayasa olan 1924 Anayasası ile hukuken mümkün olabilmiştir.

Cevap

1921 Anayasası'nda temel hak ve hürriyetlerin yer almaması ve 1923 değişikliği ile Cumhuriyetin ilan edilmesi bilgisini içeren seçenek doğrudur.
Doğru olan seçenek, 1921 Anayasası'nın çerçeve niteliği gereği temel haklara yer vermediğini ve 1923 yılında yapılan meşhur değişiklikle devletin şeklinin Cumhuriyet olarak belirlendiğini isabetle vurgulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasanın yapısını analiz et.
1921 Anayasası kısa ve öz bir 'çerçeve' metindir.
Milli Mücadele'nin acil ihtiyaçlarına cevap vermek için sadece temel devlet teşkilatını düzenlemiştir.
2
Yumuşak anayasa ve hükûmet sistemi özelliklerini değerlendir.
Özel bir değişiklik usulü yoktur ve kuvvetler TBMM'de toplanmıştır.
Meclis Hükûmeti Sistemi'nde yasama ve yürütme birliği esastır.
3
1923 değişikliklerini kontrol et.
29 Ekim 1923'te devletin rejiminin Cumhuriyet olduğu anayasaya eklenmiştir.
Yeni devletin yönetim biçimini netleştirmek için anayasal değişiklik yapılmıştır.

Anahtar Kavram

1921 Anayasası'nın yumuşak/çerçeve niteliği ve Meclis Hükümeti sistemi.

Daha Fazla Pratik

1921 Anayasası'nın 1876 Kanun-i Esasi ile birlikte uygulandığı 'ikili anayasallık' dönemini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla