Türk Medeni Kanunu'nun 'Kişiler Hukuku' kitabı kapsamında düzenlenen kişisel durum sicili; kayıtların tutulma usulü, bu kayıtların ispat kuvveti, sicilin aleniyeti ve Devletin sicil işlemlerinden kaynaklanan sorumluluğu bakımından belirli yasal esaslara bağlanmıştır. Buna göre, kişisel durum sicili kayıtlarının hukuki niteliği, aleniyeti ve bu sicilden doğan uyuşmazlıklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ASicil kayıtlarındaki her türlü maddi hata ve eksiklik, ilgilinin talebi üzerine Nüfus Müdürlüğünce idari yoldan resen düzeltilebilir; yargı yoluna başvurulması için idarenin bu talebi reddetmesi şarttır.
- BKişisel durum sicillerinin tutulması bir kamu hizmeti olduğundan, Devletin bu sicillerden kaynaklanan sorumluluğu hizmet kusuru esasına dayanır ve tazminat davaları idari yargıda tam yargı davası olarak açılmalıdır.
- Devletin sicilin tutulmasından doğan sorumluluğu kusursuz sorumluluk olup; kayıtların düzeltilmesi kural olarak asliye hukuk mahkemesi kararına tabidir ve sicili incelemek isteyenlerin hukuki yararlarını ispatlamaları gerekir.Cevap
- DResmi bir sicil olan kişisel durum sicili kayıtları mutlak aleniyet ilkesine tabi olduğundan, herhangi bir hukuki yarar ispatı aranmaksızın her ilgili bu kayıtları inceleme ve örnek alma hakkına sahiptir.
- EDevlet, sicil memurunun kusuru nedeniyle ödediği tazminat için ilgili görevliye ancak memurun kastı veya ağır kusuru halinde rücu edebilir; hafif kusur halinde rücu hakkı bulunmamaktadır.
Cevap
Devletin sicilin tutulmasından doğan sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğunu, kayıtların düzeltilmesinin mahkeme kararı gerektirdiğini ve aleniyetin hukuki yarar şartına bağlı olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Kişisel durum sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Devletin sorumluluğu TMK m. 44 uyarınca kusursuzdur (memurun kusuru şart değildir). Kayıtların düzeltilmesi TMK m. 38 uyarınca kural olarak mahkeme kararına tabidir ve m. 39 uyarınca görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Sicilin aleniyeti ise TMK m. 43 uyarınca 'hukuki yararın ispatı' şartına bağlanmıştır. Doğru cevap bu üç temel ilkeyi eksiksiz içermektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kişisel Durum Sicilinin Temel İlkeleri (Sorumluluk, Aleniyet ve Düzeltme)