Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAnayasa Mahkemesi: İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi)

Bir uyuşmazlığı karara bağlamakla görevli olan idare mahkemesi, önüne gelen bir davada uygulanacak olan bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varmış ve bu hükmün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla (somut norm denetimi) başvurmuştur.

Bu başvuru süreci ve mahkemenin izleyeceği usul ile ilgili aşağıdakilerden hangisi Anayasa hükümlerine göre doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını vermezse, mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır.Cevap
  2. B
    Taraflardan birinin Anayasa'ya aykırılık iddiasında bulunması hâlinde, mahkeme bu iddiayı hukuken ciddi bulmasa dahi dosyayı Anayasa Mahkemesine göndermek zorundadır.
  3. C
    Mahkemenin somut norm denetimine başvurabilmesi için, ilgili kararnamenin Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren en fazla altmış gün geçmiş olması şarttır.
  4. D
    Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek vereceği olası bir ret kararının yayımlanmasından itibaren beş yıl geçmedikçe, aynı hüküm için tekrar itiraz yoluna başvurulamaz.
  5. E
    Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yalnızca soyut norm denetimine (iptal davası) konu edilebildiğinden, mahkemenin itiraz yoluna başvurması hukuken mümkün değildir.

Cevap

Anayasa Mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını vermezse, mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır.
Anayasa'nın 152. maddesinin amir hükmüne göre, yerel mahkemenin somut norm denetimi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurması hâlinde, Anayasa Mahkemesi evrakın gelişinden itibaren 5 ay içinde kararını vermek ve açıklamak zorundadır. Bu süre aşılırsa, davaya bakan mahkeme Anayasa Mahkemesinin kararını daha fazla bekleyemez ve uyuşmazlığı o an yürürlükte olan mevcut kanun veya kararname hükümlerine göre karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İtiraz yolunun (somut norm denetimi) Anayasal uygulama şartlarını ve sürecin mahkemeye yüklediği yükümlülükleri değerlendirme.
Anayasa'nın 152. maddesinde yer alan 'beş ay' kuralı tespit edilir.
Yargılamaların Anayasa Mahkemesi önünde gereksiz yere uzamasını ve adaletin gecikmesini önlemek için Anayasa koyucu kesin bir süre sınırı öngörmüştür.
2
Hâkimin takdir yetkisi ve tarafların iddialarının bağlayıcılığını inceleme.
Hâkimin tarafların iddiasını doğrudan Anayasa Mahkemesine gönderme zorunluluğu yoktur; iddianın 'ciddi' bulunması (hâkimin de bu şüpheyi paylaşması) şarttır.
Kötü niyetli uzatma taleplerini filtrelemek mahkemenin görevidir.
3
Soyut norm denetimi (iptal davası) kuralları ile somut norm denetimi kurallarını birbirinden ayırma.
60 günlük süre sınırının somut norm denetiminde uygulanmadığı ve ret kararı sonrası bekleme süresinin 10 yıl olduğu tespit edilerek diğer seçenekler elenir.
ÖSYM sınavlarında iptal davası ile itiraz yolu süre ve usullerinin birbirine karıştırılması en sık test edilen kavram yanılgılarından biridir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesine İtiraz Yolu Usulü ve Süreleri

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken rakamları gruplandırma tekniği kullanılabilir: '60 Gün' kuralı Soyut denetim siyasi aktörleri bağlar, '5 Ay' kuralı AYM'yi bağlar, '10 Yıl' kuralı ise tüm iddia makamlarını ve mahkemeleri bağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Anayasa Mahkemesi: İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi)

Bu konudan daha fazla soru