Soru

Zorluk: OrtaTaşınmazlara, Hak ve Alacaklara El Koyma ve Kayyım Tayini

Bir Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, şüpheli (K)'nin 'suç işlemek amacıyla örgüt kurma' ve bu örgütün faaliyeti çerçevesinde 'uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti' suçlarını işlediğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe saptanmıştır. Soruşturma kapsamında, şüphelinin suçtan elde ettiği değerlendirilen banka hesaplarına elkonulması ve yöneticisi olduğu (Y) Anonim Şirketinin yönetimine kayyım atanması hususunda hukuki hazırlık yapılmaktadır.

Buna göre, söz konusu koruma tedbirlerinin uygulanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    Söz konusu koruma tedbirlerinin uygulanmasında lehe kanun ilkesi geçerli olduğundan, elkoyma işleminde suç tarihi ile işlem tarihi arasında şüphelinin en lehine olan usul kuralları tercih edilir.
  2. B
    Şüpheliye ait banka hesaplarına elkonulması kararı, söz konusu hesaplardaki tutarların derhâl Hazineye irat kaydedilerek kazanç müsaderesi hükümlerinin uygulanması sonucunu doğurur.
  3. Banka hesaplarına elkoyma kararı verilebilmesi için, öncelikle ilgisine göre Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) veya benzeri mali denetim kurumlarından bu değerlerin suçtan elde edildiğine dair rapor alınması zorunludur.Cevap
  4. D
    Şirket yönetimine kayyım atanabilmesi için, öncelikle şirket yöneticisi olan şüpheli (K) hakkında tutuklama koruma tedbirine başvurulmuş olması yasal bir şarttır.
  5. E
    Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, banka hesaplarına elkoyma kararı Cumhuriyet savcısı tarafından verilebilir ve bu karar daha sonra görevli hâkimin onayına sunulur.

Cevap

Banka hesaplarına elkoyma kararı verilebilmesi için ilgili kurumlardan rapor alınmasının zorunlu olduğunu belirten ifade doğrudur.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128. maddesine göre, taşınmazlara, hak ve alacaklara (banka hesapları, şirket payları vb.) elkoyma kararı verilebilmesi için ilgisine göre BDDK, SPK, MASAK gibi yetkili kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınması emredici bir yasal zorunluluktur. Bu şartın amacı, ekonomik değerlere yönelik ağır müdahalenin teknik ve objektif bir incelemeye dayanmasını sağlamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünde talep edilen tedbirlerin türünü tespit et.
CMK m.128 kapsamındaki hak ve alacaklara elkoyma ile CMK m.133 kapsamındaki kayyım tayini kurumları söz konusudur.
Uygulanacak özel usul kurallarını ve yetkili mercileri belirlemek için tedbirin doğru tespiti gerekir.
2
CMK m.128'in özel şartlarını değerlendir.
Kanun, belirli malvarlığı değerlerine (banka hesabı, şirket payı vb.) elkonulabilmesi için MASAK, BDDK, SPK gibi kurumlardan malın suçtan elde edildiğine dair rapor alınmasını zorunlu kılmıştır.
Elkoyma işleminin keyfiliğini önlemek ve ekonomik hayata etkilerini sınırlamak amacıyla yasa koyucu bu raporu zorunlu bir ön şart yapmıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki usul hukuku hatalarını belirleyerek ele.
Lehe kanun usulde uygulanmaz, elkoyma müsadere demek değildir, tedbirler arası zorunlu bağ (tutuklama şartı) yoktur ve CMK m.128'e göre savcı elkoyma kararı veremez.
Doğru seçeneğe ulaşmak için yanlış seçeneklerdeki maddi ceza hukuku ilkelerinin usul hukukuna hatalı uygulanması ile yetki kargaşası tuzaklarından kaçınılmalıdır.

Anahtar Kavram

Taşınmaz, Hak ve Alacaklara Elkoymada Kurum Raporu Zorunluluğu ve Mercii
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla