Soru

Zorluk: Ortaİdari Teşkilatın Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Denetimi

İdare hukukunda "idarenin bütünlüğü" ilkesini gerçekleştirmek amacıyla öngörülen hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri arasındaki farklar göz önüne alındığında; bir valinin, kendi görev alanı içindeki bir belediyenin aldığı kararın hukuka aykırı olduğunu tespit etmesi durumunda başvurabileceği denetim yolu ve yetkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Vali, hiyerarşik üst sıfatıyla belediyenin işlemini doğrudan iptal ederek yerine yeni bir işlem tesis edebilir.
  2. B
    Vali, idari vesayet yetkisine dayanarak belediye meclisinin yerine geçip hukuka uygun kararı bizzat alabilir.
  3. Vali, idari vesayet yetkisi kapsamında hukuka aykırı bulduğu belediye kararının iptali için idari yargı mercilerinde dava açabilir.Cevap
  4. D
    Vali, belediye başkanına emir ve talimat vererek işlemin geri alınmasını zorunlu tutabilir.
  5. E
    Vali, kararı yerindelik yönünden uygun bulmadığı takdirde değiştirerek onaylama yetkisine sahiptir.

Cevap

İdari vesayet makamı olan Vali, yerinden yönetim kuruluşu olan belediyenin hukuka aykırı işleminin iptali için idari yargı yoluna başvurabilir.
Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatında Devlet tüzel kişiliği ile mahalli idareler (belediyeler) farklı kamu tüzel kişiliklerine sahiptir. Anayasa'nın 127. maddesi uyarınca, merkezi idarenin mahalli idareler üzerindeki denetimi 'idari vesayet' olarak adlandırılır. İdari vesayet yetkisi kanunla sınırlı olup, vesayet makamına (Vali/Bakan) denetlenen işlemin yerine geçme veya işlemi doğrudan iptal etme yetkisi vermez. Bu nedenle, hukuka aykırılık durumunda valinin temel yetkisi işlemin iptali için idari yargı yoluna başvurmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Tüzel kişilik analizinin yapılması
Vali, Devlet Tüzel Kişiliğini; Belediye ise ayrı bir Kamu Tüzel Kişiliğini temsil eder.
Denetimin türünü belirlemek için tarafların aynı mı yoksa farklı tüzel kişiliklerde mi olduğunu bilmek gerekir.
2
Denetim türünün belirlenmesi
İki farklı kamu tüzel kişiliği arasındaki denetim 'İdari Vesayet' denetimidir.
Hiyerarşi sadece aynı tüzel kişilik içinde amir-ast ilişkisinde söz konusudur.
3
İdari vesayet yetkisinin sınırlarının uygulanması
İdari vesayet makamının yerine geçme, doğrudan iptal veya emir verme yetkisi yoktur; temel denetim yolu yargısal iptal talebidir.
Yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğini korumak amacıyla vesayet denetimi kanunla sınırlı ve istisnai tutulmuştur.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Yerine Geçme Yasağı

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi ile Belediye arasındaki tüzel kişilik ve denetim farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla