Soru

Zorluk: OrtaHakimler ve Savcılar Kurulu (HSK): Görev ve Yetkileri

Bir hukuk fakültesinde düzenlenen 'Yargı Örgütü ve Öz Yönetim' konulu akademik panelde, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) idari ve yargısal nitelikteki yetkileri tartışılmaktadır. Panelistlerden biri, HSK'nın hem adliye teşkilatının şekillenmesinde hem de yüksek yargı organlarının üye seçiminde anayasal sınırlar çerçevesinde kritik roller üstlendiğini belirtmiştir.

Aşağıdaki işlemlerden hangisi, panelistin bahsettiği anayasal sınırlar içinde HSK'nın doğrudan görev ve yetkileri arasında gösterilemez?

  1. Danıştay üyelerinin dörtte birini seçerek idari yargının en üst merciinin oluşumuna katılmakCevap
  2. B
    Adalet Bakanlığının teklifi üzerine, faaliyetine ihtiyaç kalmayan bir mahkemenin kaldırılmasına karar vermek
  3. C
    Yargıtay üyelerinin tamamını seçerek adli yargının içtihat makamını şekillendirmek
  4. D
    Görevde kalmaları uygun görülmeyen hâkim ve savcılar hakkında meslekten çıkarma cezası vermek
  5. E
    Adli ve idari yargı hâkim ve savcılarının birinci sınıfa ayrılma işlemlerini gerçekleştirmek

Cevap

Danıştay üyelerinin dörtte birinin değil, dörtte üçünün HSK tarafından seçilmesi kuralıdır.
1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre; Danıştay üyelerinin dörtte üçü (3/4) Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından, dörtte biri (1/4) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Dolayısıyla Kurulun, Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek gibi bir görevi yoktur; doğru oran dörtte üçtür. Bu nedenle ifade HSK'nın yetkileri açısından yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan yetki ve işlemlerin 1982 Anayasası'nın 159. maddesindeki HSK görevleriyle karşılaştırılarak analiz edilmesi.
Mahkemelerin kaldırılması, Yargıtay üyelerinin tamamının seçilmesi, meslekten çıkarma cezası verilmesi ve birinci sınıfa ayırma işlemlerinin HSK'nın anayasal görevleri olduğu doğrulanır.
Sorunun çözümü için Kurulun idari, disiplin ve seçim yetkilerinin sınırlarının tam olarak bilinmesi gereklidir.
2
Yüksek mahkemelere üye seçimi konusundaki oranların ve yetkili makamların anayasal kurallar çerçevesinde incelenmesi.
Danıştay üyelerinin dörtte üçünün (3/4) HSK tarafından, geriye kalan dörtte birinin (1/4) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği tespit edilir.
Yargıtay ve Danıştay'ın üye seçim usulleri birbirinden farklıdır ve bu fark sınavın ayırt edici kilit noktasıdır.

Anahtar Kavram

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun Görev ve Yetkileri ile Yüksek Mahkemelere Üye Seçimi
Bu soruyu puanla