Examkin

Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK): Görev ve Yetkileri

12 soru

Soru 1Soru →

19821982 Anayasası’nın 159159. maddesinde düzenlenen Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSKHSK) görev ve yetkileri dikkate alındığında, kurulun yetki alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak.

Cevap

Hâkimler ve Savcılar Kurulu, Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamakla görevlidir.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 159159. maddesinde açıkça belirtilen HSK'nın idari görevlerinden birini ifade etmektedir. Bir mahkemenin kapatılması veya bir ilçenin hangi adli yargı çevresine bağlanacağı gibi teknik-idari konularda Adalet Bakanlığı teklif getirir, HSK ise nihai kararı verir.

Adım Adım Çözüm

1
HSK'nın anayasal statüsünü analiz etme
HSK, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulmuş, idari nitelikte kararlar alan bir kuruluştur.
Kurulun görevlerinin sınırlarını belirlemek için anayasal dayanağını anlamak gerekir.
2
Yargı çevresi ve mahkeme yönetimi yetkisini inceleme
Anayasa'nın 159159. maddesi, mahkemelerin kaldırılması veya yargı çevresi değişikliklerinde Adalet Bakanlığı teklifini ve HSK kararını şart koşar.
Yargı teşkilatının fiziksel ve idari yapısındaki değişikliklerin yürütme (Bakanlık) ve yargı idaresi (HSK) arasında paylaşıldığını doğrulamak içindir.
3
Diğer seçeneklerdeki hataları ayıklama
Danıştay seçimleri paylaşımlıdır (3/43/4 HSK, 1/41/4 CB), yargı yolu sadece meslekten çıkarmada açıktır ve denetim Kurul müfettişlerince yapılır.
Hatalı seçenekleri eleyerek doğru bilgiye ulaşılmasını sağlamak içindir.

Anahtar Kavram

HSK'nın İdari ve Yargısal Denetim Yetkileri

Daha Fazla Pratik

HSK'nın yapısı ve üyelerinin hangi merciler tarafından seçildiğini (TBMM ve Cumhurbaşkanı payları) tekrar ederek konu bütünlüğünü sağlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 2Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, hâkim ve savcıların görevlerini mevzuata uygun yapıp yapmadıklarını denetlemek, suç işleyip işlemediklerini araştırmak ve gerektiğinde haklarında inceleme ve soruşturma işlemlerini başlatmak için ilgili dairenin teklifi üzerine "olur" verme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanı

Cevap

Hâkim ve savcılar hakkındaki inceleme ve soruşturma işlemleri için teklif ilgili daireden, olur ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanı'ndan gelir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanı, 19821982 Anayasası'nın 159159. maddesi uyarınca hâkim ve savcılar hakkında inceleme ve soruşturma işlemlerinin yapılmasına izin verme (olur verme) yetkisine sahip tek makamdır. Bu süreçte ilgili daire sadece teklifte bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 159159. maddesini analiz et.
Hâkim ve savcıların denetim, inceleme ve soruşturma usulü bu maddede düzenlenmiştir.
Anayasal yetki paylaşımını belirlemek için temel metne başvurulmalıdır.
2
İnceleme ve soruşturma sürecindeki makamları ayırt et.
Süreç 'teklif' ve 'olur' (onay) olmak üzere iki aşamalıdır.
Yetkinin hangi makamda toplandığını veya paylaşıldığını görmek için ayrım gereklidir.
3
Nihai yetkiliyi tespit et.
İlgili dairenin teklif edeceği, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanı'nın ise 'olur' vereceği açıkça belirtilmiştir.
Anayasa metnindeki 'Kurul Başkanının oluru' ifadesi cevabı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) Denetim ve Soruşturma Yetkisi

İpuçları

1
HSK'nın başkanı kimdir ve kurulun en üst amiri olarak hangi yetkilere sahiptir?
2
Anayasa'nın 159159. maddesinde inceleme ve soruşturma işlemleri için 'Kurul Başkanının oluru' şartı aranmaktadır.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın hangi kararlarına karşı yargı yolunun açık olduğunu (meslekten çıkarma) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 3Soru →

Anayasa'da düzenlenen Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSKHSK) işleyişi, denetim yetkileri ve yargı mensupları üzerindeki tasarrufları kapsamında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adalet Bakanlığı merkez teşkilatında çalışan hâkim ve savcıların disiplin ve özlük işlemleri münhasıran HSK Genel Kurulu tarafından yürütülür.

Cevap

Adalet Bakanlığı merkez teşkilatında çalışan hâkim ve savcıların disiplin ve özlük işlemleri münhasıran HSK Genel Kurulu tarafından yürütülür.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır; çünkü 19821982 Anayasası'nın 159159. maddesinin 1010. fıkrasına göre; Adalet Bakanlığının merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında çalışan hâkim ve savcılar hakkında, Kurul tarafından yapılacaklar dışındaki işlemler (disiplin süreci dahil) münhasıran HSK tarafından değil, Adalet Bakanı tarafından yürütülür. Bu durum, yargı mensuplarının çalıştıkları kuruma göre yetki paylaşımının değiştiği önemli bir istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSKHSK) genel yetki alanı incelenir.
19821982 Anayasası'nın 159159. maddesi Kurulun mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulup görev yapacağını belirtir.
Kurulun temel görev çerçevesini anlamak için anayasal dayanak gereklidir.
2
Yargı mensupları üzerindeki denetim ve soruşturma usulü değerlendirilir.
Hâkim ve savcıların denetimi HSK müfettişlerince yapılırken, soruşturma açılması Kurul Başkanının (Adalet Bakanı) onayına tabidir.
Yürütme ile yargı yönetimi arasındaki dengenin nasıl kurulduğunu tespit etmek gerekir.
3
Adalet Bakanlığı merkez teşkilatında görev yapan yargı mensuplarının statüsü analiz edilir.
Anayasa'nın 159159. maddesinin 1010. fıkrası, Bakanlık merkezindeki hâkim ve savcılar için HSK yetkileri dışındaki işlemlerin (özellikle disiplin süreçlerinin yönetimi) Adalet Bakanı tarafından yürütüleceğini açıkça hükme bağlamıştır.
Anayasal bir istisna olan bu ayrım, sorunun doğru cevabına ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

HSK'nın Yetki Alanı ve Bakanlık Personeli İstisnası

Daha Fazla Pratik

HSK'nın yapısı ve üyelerinin hangi organlar tarafından seçildiği konusundaki güncel oranları tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

19821982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSKHSK) görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adalet Bakanlığı merkez teşkilatında görev yapan birim amirlerini atamak

Cevap

Adalet Bakanlığı merkez teşkilatında görev yapan birim amirlerini atamak
Doğru seçenek olan ifade, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yetki alanı dışındadır. Adalet Bakanlığı merkez teşkilatında görev yapan idari personelin ve birim amirlerinin atamaları, yürütme organının kendi iç işleyişi kapsamında Bakanlık veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle gerçekleştirilir. HSKHSK, yalnızca adli ve idari yargı hâkim ve savcılarının mesleğe kabul, atanma, nakil ve disiplin süreçlerini yönetir.

Adım Adım Çözüm

1
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSKHSK) anayasal kapsamını belirle.
HSKHSK, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulmuş bir idari kuruldur.
Kurulun yetki alanı sadece hâkim ve savcıların özlük işlerini kapsar.
2
19821982 Anayasası'nın 159159. maddesindeki görevleri incele.
Mesleğe kabul, atama, nakil, yükselme, disiplin cezaları ve meslekten çıkarma gibi işlemler Kurulun yetkisindedir.
Yargı mensuplarının bağımsızlığını korumak için bu yetkiler bağımsız bir kurula verilmiştir.
3
Bakanlık merkez teşkilatı ile yargı mensupları arasındaki ayrımı yap.
Bakanlık merkez teşkilatı personeli yürütmeye bağlıdır; Hâkim ve Savcılar ise yargı mensubudur.
Yürütme organının iç atamaları HSKHSK tarafından değil, ilgili idari makamlarca gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun görev alanı sınırlılığı
Soru 5Soru →

19821982 Anayasası ve 60876087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu hükümleri uyarınca, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSKHSK) idari yapısı, mali statüsü ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun bütçesi genel bütçe içinde ayrı bir tertip olarak yer alır ve Kurul Genel Sekreteri, Kurul tarafından teklif edilen üç aday arasından Kurul Başkanı tarafından atanır.

Cevap

Kurulun bütçesinin genel bütçe içinde ayrı bir tertip olarak yer alması ve Genel Sekreterin Kurulun teklif edeceği üç aday arasından Başkan tarafından atanması doğrudur.
Doğru olan ifade, Kurulun mali bağımsızlığını temsil eden ayrı bütçe statüsü ve üst düzey bürokratik atama usulünü tam olarak yansıtmaktadır. 60876087 sayılı Kanun uyarınca Kurulun bütçesi genel bütçede ayrı bir tertipte yer alır ve harcama yetkilisi Genel Sekreterdir. Genel Sekreter ise Kurul tarafından aday gösterilen üç birinci sınıf hâkim/savcı arasından Adalet Bakanı (Başkan) tarafından atanarak göreve başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSKHSK) mali statüsünü değerlendirin.
Kurulun bütçesi, genel bütçe içinde ayrı bir tertip (bağımsız kalem) olarak yer alır.
60876087 sayılı Kanun Madde 3232 uyarınca Kurulun mali özerkliğini sağlamak için bağımsız bütçe öngörülmüştür.
2
Kurulun idari yapısı ve Genel Sekreterin atama usulünü inceleyin.
Genel Sekreter, Kurul tarafından önerilen üç aday arasından Başkan (Adalet Bakanı) tarafından atanır.
60876087 sayılı Kanun Madde 3030 uyarınca hiyerarşik yapı ve seçim usulü bu şekilde düzenlenmiştir.
3
Diğer seçeneklerdeki yargı yolu ve seçim yetkilerini Anayasal düzeyde karşılaştırın.
Disiplin cezalarından sadece meslekten çıkarma yargıya açıktır, Danıştay üyelerinin sadece 34\frac{3}{4}'ü seçilir ve yargı çevresi kararları kesin olup yargıya kapalıdır.
19821982 Anayasası Madde 159159 hükümleri Kurulun yetki sınırlarını kesin olarak çizmiştir.

Anahtar Kavram

HSK'nın İdari ve Mali Özerkliği ile Genel Sekreterlik Yapısı

Daha Fazla Pratik

HSK Genel Kurulu ve Dairelerinin görev dağılımı (örn. disiplin işlemlerinin hangi dairede yapıldığı) üzerine çalışılması tavsiye edilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 6Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSKHSK) aldığı aşağıdaki kararlardan hangisine karşı yargı yolu açıktır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlar

Cevap

Meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlar Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yargı yolu açık olan tek kararıdır.
Anayasa'nın 159159. maddesinin son fıkrasına göre; Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararları dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz. Bu hüküm uyarınca, sadece meslekten çıkarma kararı yargı denetimine tabi tutulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 159159. maddesini inceleyin.
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun genel yetkileri ve kararlarının hukuki niteliği belirlenir.
Anayasa, Kurul kararlarının yargısal denetimine ilişkin temel kuralı ve istisnayı burada düzenler.
2
Kararların yargı denetimine tabi olup olmadığını ayırt edin.
Genel kuralın 'yargı yolu kapalıdır' olduğu, ancak 20102010 Anayasa değişikliği ile bir istisna getirildiği görülür.
Öğrencinin kararlar arasındaki bu kritik hukuksal farkı hatırlaması gerekir.
3
Tek istisna olan kararı seçin.
Meslekten çıkarma kararı dışındaki tüm kararların kesin olduğu sonucuna varılır.
Hukuk devletinin bir gereği olarak, mesleğe son veren ağır disiplin kararları denetime açılmıştır.

Anahtar Kavram

HSK Kararlarının Yargısal Denetimi İstisnası
Soru 7Soru →

Adli ve idari yargı düzeninde yer alan bir mahkemenin faaliyetine son verilmesi (kaldırılması) veya yetki alanının (yargı çevresinin) yeniden belirlenmesi konusunda 19821982 Anayasası uyarınca yetkili kılınan merci aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Cevap

Hâkimler ve Savcılar Kurulu, mahkemelerin kaldırılması veya yargı çevrelerinin değiştirilmesi konularında karar vermeye yetkili tek anayasal organdır.
Anayasa'nın 159. maddesi uyarınca, Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSKHSK); adli ve idari yargı hâkim ve savcılarını atamak, nakletmek, geçici yetki vermek, kadro dağıtmak, disiplin cezası vermek gibi görevlerinin yanında, mahkemelerin kaldırılmasına veya yargı çevrelerinin değiştirilmesine ilişkin teklifleri karara bağlamakla da yetkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda geçen 'yargı çevresinin değiştirilmesi' ve 'mahkemenin kaldırılması' kavramlarının hukuki niteliğini belirlemek.
Bu işlemler mahkemelerin coğrafi yetki alanlarını ve idari teşkilatlanmasını ilgilendiren 'yargı yönetimi' işlemleridir.
Yargı yönetimi yetkilerinin kime ait olduğunu bulmak için ilgili anayasal maddelere bakılmalıdır.
2
19821982 Anayasası'nın 159. maddesinde düzenlenen Hâkimler ve Savcılar Kurulunun görevlerini incelemek.
İlgili madde, HSK'nın hâkim ve savcıların kariyer işlerinin yanı sıra 'mahkemelerin kaldırılması veya yargı çevrelerinin değiştirilmesi' konusunda da yetkili olduğunu açıkça belirtir.
Anayasa metni, bu yetkiyi doğrudan ve net bir şekilde Kurul'a tahsis etmiştir.
3
Mahkemelerin kuruluşu ile kaldırılması arasındaki farkı ayırt etmek.
Yeni bir mahkeme türü veya mahkeme kurulması kanunla (TBMM) olurken, mevcut mahkemelerin coğrafi dağılımı ve kaldırılması HSK kararıyla gerçekleşir.
Yargı bağımsızlığı gereği, mahkemelerin işleyişine dair bu tip idari kararlar yürütme organının dışındaki bağımsız bir kurulca alınmaktadır.

Anahtar Kavram

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) İdari Yetkileri

Daha Fazla Pratik

HSK'nın meslekten çıkarma kararlarına karşı yargı yolunun açık olduğunu, ancak diğer disiplin kararlarına karşı yargı yolunun kapalı olduğunu hatırlayınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

19821982 Anayasası’nın 159159. maddesinde düzenlenen Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSKHSK) görev ve yetkileri ile kararlarının denetimi kapsamında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun disiplin cezası dışındaki tüm idari işlemleri (atama, nakil, terfi) idari yargı denetimine tabi olup, bu işlemlere karşı 6060 gün içinde iptal davası açılabilir.

Cevap

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun meslekten çıkarma cezası dışındaki hiçbir kararına karşı yargı yolu açık değildir; atama, nakil ve terfi gibi işlemler yargı denetimi dışındadır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 159159. maddesine göre Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) kararlarına karşı yargı yolu ilkesel olarak kapalıdır. Bu kuralın tek istisnası 'meslekten çıkarma' cezasıdır. Hâkim ve savcıların atama, nakil, geçici yetki veya derece ilerlemesi gibi özlük haklarına ilişkin kararları 'idari nitelikte' olsa dahi bunlara karşı iptal davası açılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 159'un yargı yolu ile ilgili hükmünü incele.
Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararları dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamayacağı kuralı tespit edilir.
Yargı yolu kısıtlamasının kapsamını belirlemek için temel hukuk kuralına bakılmalıdır.
2
HSK'nın idari nitelikteki kararları (atama, nakil vb.) ile disiplin kararlarını karşılaştır.
Genel kural olan idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olması (Madde125Madde 125), HSK özelinde anayasal bir istisna ile daraltılmıştır.
Genel idari hukuk kuralları ile anayasal özel statülü kurumların farkını ayırt etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki hukuki doğruluğu test et.
Atama ve nakil gibi işlemlerin yargı denetimine tabi olduğunu iddia eden seçeneğin Anayasa'ya aykırı olduğu sonucuna varılır.
Hatalı hukuki çıkarımın anayasal metinle çeliştiğini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

HSK Kararlarının Yargısal Denetimi (Yargı Yolu İstisnası)
Soru 9Soru →

19821982 Anayasası uyarınca Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSKHSK) görev ve yetkileri ile çalışma düzenine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul tarafından verilen meslekten çıkarma cezası ile yer değiştirme ve kınama cezalarına karşı Danıştay nezdinde yargı yolu açıktır.

Cevap

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) kararları arasında yalnızca 'meslekten çıkarma' cezasına karşı yargı yolu açık olup, diğer disiplin cezaları (kınama, yer değiştirme vb.) ve idari kararlar yargı denetimi dışındadır.
Anayasa’nın 159159. maddesinin son fıkrası uyarınca, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun kararlarına karşı genel kural olarak yargı yolu kapalıdır. Bu kuralın tek istisnası 'meslekten çıkarma' cezasıdır. Dolayısıyla kınama, uyarma veya yer değiştirme gibi diğer disiplin işlemlerine karşı yargıya başvurulamaz.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 159159. maddesini incelemek.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun yapısı, görevleri ve kararlarının hukuki niteliği belirlenir.
Anayasal çerçeveyi netleştirmek için temel metne başvurulmalıdır.
2
Yargı denetimi istisnasını kontrol etmek.
Anayasa metninde 'Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz' ifadesinin yer aldığı görülür.
Hangi kararların yargıya götürülebileceğini tespit etmek sorunun çözüm anahtarıdır.
3
Seçeneklerdeki diğer idari ve mali yetkileri doğrulamak.
Bütçe yapısı, Başkanın (Adalet Bakanı) temsil yetkisi ve Yargıtay/Danıştay üye seçim oranları doğrulanır.
Doğru ifadeleri eleyerek yanlış olanı kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

HSK Kararlarının Yargısal Denetimi ve Görev Alanı

Daha Fazla Pratik

HSK'nın yapısı ve üyelerin TBMM ile Cumhurbaşkanı arasındaki dağılımını tekrar ederek yüksek mahkemelere üye seçme yetkisiyle karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru →

19821982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSKHSK) denetim yetkisi, idari yapısı ve kararlarının denetimi hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu, hâkim ve savcıların mesleki görevlerini denetleme ve haklarında inceleme yapma konusunda Kurul adına yetkili kılındıktan sonra işlemleri yürütür.

Cevap

Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu'nun hâkim ve savcıları denetlemekle görevli olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap, hâkim ve savcıların denetiminin Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu tarafından yapıldığını iddia eden seçenektir. 19821982 Anayasası uyarınca hâkim ve savcıların görevlerini kanuna uygun yapıp yapmadıklarını denetleme ve haklarında inceleme/soruşturma yürütme yetkisi doğrudan Kurul bünyesindeki HSK Teftiş Kurulu'na aittir. Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu'nun yargı mensupları üzerinde doğrudan bir denetim yetkisi kalmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
HSK'nın denetim organının tespit edilmesi
HSK bünyesinde ayrı bir Teftiş Kurulu bulunmaktadır.
20102010 Anayasa değişikliği ile denetim yetkisi Adalet Bakanlığı'ndan alınarak HSK'ya devredilmiştir.
2
Kurul kararlarının yargısal denetiminin incelenmesi
Sadece meslekten çıkarma kararı yargı yoluna açıktır.
Anayasa Madde 159/10159/10 hükmü yargı yolu kısıtlamasını düzenler.
3
Seçeneklerin mevzuatla karşılaştırılması
Denetim yetkisinin Bakanlık Teftiş Kurulu'na atfedilmesi hatalıdır.
Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu sadece Bakanlık merkez ve taşra teşkilatındaki idari personeli denetleyebilir.

Anahtar Kavram

HSK'nın Denetim ve Yargısal Bağışıklık Yetkisi

Daha Fazla Pratik

HSK kararlarından hangisinin Danıştay denetimine tabi olduğu konusundaki istisnai durumu tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru →

Yargı teşkilatının idari boyutunda ortaya çıkan bazı hukuki durumların incelendiği bir komisyon çalışmasında;
I. Bir ilde faaliyete geçirilecek olan yeni ağır ceza mahkemesinin yargı çevresinin saptanması,
II. Görevinde başarılı olan birinci sınıf hâkimlerin terfi ve kademe ilerlemesi işlemleri,
III. Bir hâkim hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda Kurul tarafından verilen "meslekten çıkarma" kararı
gibi konular ele alınmıştır.

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) 1982 Anayasası'nda belirlenen statüsü, görevleri ve yetkileri dikkate alındığında, bu vakalara ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun üçüncü vakadaki meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararına karşı yargı mercilerine başvurulabilirken, ikinci vakadaki terfi işlemlerine karşı yargı yolu kapalıdır.

Cevap

Doğru tespit, Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolunun açık, terfi gibi diğer idari işlemlere karşı ise kapalı olduğunu belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın 159. maddesi gereğince Hâkimler ve Savcılar Kurulunun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açık bırakılmıştır. Ancak terfi, atama, yer değiştirme veya diğer disiplin cezaları gibi idari işlemlerine karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz. Bu nedenle, olaydaki üçüncü vakaya yargı yolu açıkken, ikinci vakadaki terfi işlemine yargı yolu kapalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki işlemlerin hukuki dayanağını ve HSK'nın anayasal niteliğini belirle.
HSK, Anayasa'nın yargı bölümünde yer alan ancak yargısal değil, hâkim ve savcıların özlük işlerini yürüten idari bir kuruldur.
HSK'nın bir yüksek mahkeme olmadığını tespit ederek ilgili yanlış seçenekleri elemek.
2
HSK kararlarına karşı yargı yolu anayasal istisnasını incele.
Anayasa'nın 159. maddesine göre Kurulun 'meslekten çıkarma' cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına yargı mercilerinde başvurulamaz.
Vakada verilen 'meslekten çıkarma' ve 'terfi' işlemlerinin yargısal denetim imkânını birbirinden ayırt etmek.
3
Kurul üyelerinin seçimi ve özlük haklarının düzenlenme şeklini kontrol et.
HSK üyeleri karma bir sistemle (TBMM ve Cumhurbaşkanı) seçilir; hâkimlerin özlük hakları ise kararname ile değil, mutlaka kanunla düzenlenir.
Üye seçimi ve normlar hiyerarşisine ilişkin çeldirici ifadelerin hukuki geçerliliğini çürütmek.

Anahtar Kavram

HSK'nın Anayasal Statüsü ve Kararlarına Karşı Yargı Yolu İstisnası
Soru 12Soru →

Bir hukuk fakültesinde düzenlenen 'Yargı Örgütü ve Öz Yönetim' konulu akademik panelde, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) idari ve yargısal nitelikteki yetkileri tartışılmaktadır. Panelistlerden biri, HSK'nın hem adliye teşkilatının şekillenmesinde hem de yüksek yargı organlarının üye seçiminde anayasal sınırlar çerçevesinde kritik roller üstlendiğini belirtmiştir.

Aşağıdaki işlemlerden hangisi, panelistin bahsettiği anayasal sınırlar içinde HSK'nın doğrudan görev ve yetkileri arasında gösterilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay üyelerinin dörtte birini seçerek idari yargının en üst merciinin oluşumuna katılmak

Cevap

Danıştay üyelerinin dörtte birinin değil, dörtte üçünün HSK tarafından seçilmesi kuralıdır.
1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre; Danıştay üyelerinin dörtte üçü (3/4) Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından, dörtte biri (1/4) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Dolayısıyla Kurulun, Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek gibi bir görevi yoktur; doğru oran dörtte üçtür. Bu nedenle ifade HSK'nın yetkileri açısından yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan yetki ve işlemlerin 1982 Anayasası'nın 159. maddesindeki HSK görevleriyle karşılaştırılarak analiz edilmesi.
Mahkemelerin kaldırılması, Yargıtay üyelerinin tamamının seçilmesi, meslekten çıkarma cezası verilmesi ve birinci sınıfa ayırma işlemlerinin HSK'nın anayasal görevleri olduğu doğrulanır.
Sorunun çözümü için Kurulun idari, disiplin ve seçim yetkilerinin sınırlarının tam olarak bilinmesi gereklidir.
2
Yüksek mahkemelere üye seçimi konusundaki oranların ve yetkili makamların anayasal kurallar çerçevesinde incelenmesi.
Danıştay üyelerinin dörtte üçünün (3/4) HSK tarafından, geriye kalan dörtte birinin (1/4) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği tespit edilir.
Yargıtay ve Danıştay'ın üye seçim usulleri birbirinden farklıdır ve bu fark sınavın ayırt edici kilit noktasıdır.

Anahtar Kavram

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun Görev ve Yetkileri ile Yüksek Mahkemelere Üye Seçimi
Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK): Görev ve Yetkileri Alıştırma Soruları — KPSS Hukuk | Examkin