Soru

Zorluk: OrtaKişisel Durum Sicili

Üniversite öğrencisi (B), yurt dışı eğitim bursu başvurusu için Nüfus Müdürlüğünden aldığı nüfus kayıt örneğinde, doğum tarihinin gün ve ay olarak doğru ancak yıl olarak yanlış yazıldığını fark etmiştir. Bu yanlışlık sebebiyle burs yaş sınırına takılan (B), başvurusunu yapamamış ve maddi zarara uğramıştır.

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, (B)'nin kayıtların düzeltilmesi ve uğradığı zararın tazmini talepleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sicilin yanlış tutulmasından doğan zararlar nedeniyle Devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluk niteliğinde olup, tazminat davasının asliye hukuk mahkemesinde açılması gerekir.Cevap
  2. B
    Kayıtlardaki bu hata idari bir işlemin sonucu olduğundan, zararın tazmini istemiyle idare mahkemesinde tam yargı davası açılmalıdır.
  3. C
    Doğum tarihindeki hata maddi hata kapsamında değerlendirileceğinden, herhangi bir mahkeme kararına gerek olmaksızın Nüfus Müdürlüğünce resen düzeltme yapılabilir.
  4. D
    Uğranılan zararın giderilmesi için Devlet aleyhine dava açılamaz, ancak kayıt işlemini hatalı gerçekleştiren memura karşı doğrudan haksız fiil hükümlerine göre dava yöneltilebilir.
  5. E
    Sicillerin tutulmasında aleniyet ilkesi geçerli olduğundan, herkesin dilediği kaydı inceleme hakkı vardır ve bu inceleme için menfaat ispatına gerek yoktur.

Cevap

Sicilin yanlış tutulmasından doğan zararlar nedeniyle Devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluk niteliğindedir ve tazminat davası asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.
Doğru ifade, Devletin kusursuz sorumluluğuna ve görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğuna işaret edendir. TMK Madde 40, 'Kişisel durum sicilinin tutulmasından doğan zararlar, kusursuz sorumluluk kurallarına göre Devletçe tazmin edilir... Tazminat ve rücu davaları, kişisel durum sicilinin tutulduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır' hükmünü amirdir. Bu nedenle işlem idari nitelikte olsa da kanun koyucu adli yargıyı görevlendirmiş ve sorumluluğun türünü kusursuz sorumluluk olarak belirlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kişisel durum sicillerinin tutulmasından kaynaklanan hukuki sorumluluğun türünü belirleme.
Devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluk esasına dayanır.
Türk Medeni Kanunu (TMK) Madde 40 fıkra 1 uyarınca, sicilin tutulmasından doğan zararlar kusursuz sorumluluk kurallarına göre Devletçe tazmin edilir.
2
Tazminat davasında görevli yargı yolunu ve mahkemeyi tespit etme.
Tazminat davaları asliye hukuk mahkemesinde görülür.
TMK Madde 40 fıkra 3'te tazminat ve rücu davalarının sicilin tutulduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılacağı özel olarak belirtilmiştir.
3
Kayıtlardaki doğum tarihi hatasının nasıl düzeltileceğini değerlendirme.
Düzeltme ancak mahkeme kararı ile mümkündür.
TMK Madde 39'a göre, haklı sebeplerle mahkeme kararı olmadıkça kişisel durum sicilinin hiçbir kaydında düzeltme yapılamaz.

Anahtar Kavram

Kişisel Durum Sicilinden Doğan Sorumluluk ve Düzeltme İşlemleri
Bu soruyu puanla