Soru

Zorluk: Çok zorSorumluluk Davalarında İdari Başvuru ve Zamanaşımı

Devlet Demir Yolları tarafından yürütülen bir hızlı tren hattı inşaatı sırasında, 2020 Mart 20202020 tarihinde meydana gelen bir patlama sonucunda Bay (K)'nın taşınmazının temelinde yapısal çatlaklar oluşmuştur. Bay (K), taşınmazındaki bu değer kaybının ve teknik arızaların söz konusu patlamadan kaynaklandığını, bir uzman bilirkişi raporu aracılığıyla 1010 Nisan 20252025 tarihinde kesin olarak öğrenmiştir. Bu gelişme üzerine Bay (K), 55 Mayıs 20252025 tarihinde ilgili idareye yazılı olarak başvurarak tazminat talebinde bulunmuştur. İdare, bu başvuruyu 2020 Mayıs 20252025 tarihinde "eylem üzerinden beş yıldan fazla süre geçtiği" gerekçesiyle reddetmiştir.

Buna göre, Bay (K) tarafından idari yargı yerinde açılacak bir tam yargı davasında mahkemenin vereceği karar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıllık süre içinde idareye başvuru yapıldığı için davanın süresinde açıldığı kabul edilerek esastan inceleme yapılır.
  2. B
    İdari eylemlere karşı doğrudan tam yargı davası açılabileceği için idari başvuru süresinin geçmesi davanın açılmasına engel teşkil etmez.
  3. Eylem tarihinden itibaren beş yıllık mutlak hak düşürücü süre dolduktan sonra başvuru yapıldığı için dava süre aşımı nedeniyle reddedilir.Cevap
  4. D
    İdarenin ret cevabının tebliğinden itibaren 30 günlük dava açma süresi içinde mahkemeye başvurulması durumunda davanın esastan incelenmesine geçilir.
  5. E
    Zararın etkileri taşınmaz üzerinde devam ettiği sürece beş yıllık süre işlemeyeceğinden, idari başvuru her zaman yapılabilir.

Cevap

İdari eylem tarihinden itibaren beş yıllık mutlak hak düşürücü süre dolduktan sonra başvuru yapıldığı için davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerekir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 1313. maddesine göre, idari eylemler nedeniyle hakları ihlal edilenlerin, bu eylemleri ve zararı öğrendikleri tarihten itibaren 11 yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren 55 yıl içinde ilgili idareye başvurmaları zorunludur. Olayda patlama (eylem) 2020 Mart 20202020 tarihinde gerçekleşmiş, başvuru ise bu tarihten 55 yıl geçtikten sonra (55 Mayıs 20252025) yapılmıştır. 1010 Nisan 20252025'teki öğrenme tarihi 11 yıllık süreyi başlatmış olsa da, 55 yıllık üst sınır aşıldığı için hak arama yolu kapanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın niteliğini belirle
Dava konusu bir idari eylemden (patlama) kaynaklanan tam yargı davasıdır.
Tam yargı davalarında dava açma usulü, zararın bir idari işlemden mi yoksa eylemden mi kaynaklandığına göre farklılık gösterir.
2
Uygulanacak kanun maddesini tespit et
2577 sayılı İYUK m. 13 hükümleri uygulanır.
İdari eylemlerden doğan zararların tazmini için dava açmadan önce idareye zorunlu başvuru süreci bu maddede düzenlenmiştir.
3
Kanuni süreleri somut olaya uygula
Patlama tarihi 2020 Mart 20202020'dir. Beş yıllık mutlak süre 2020 Mart 20252025 tarihinde sona ermiştir.
Kanun, öğrenme tarihinden itibaren 11 yıl dese de, "her halde" ifadesiyle eylemden itibaren 55 yıllık bir üst sınır çizmiştir.
4
Başvuru tarihini kontrol et
Bay (K), 55 Mayıs 20252025 tarihinde başvurmuştur; bu tarih 55 yıllık sürenin dışındadır.
Başvuru süresi geçirildikten sonra yapılan müracaatlar, dava açma süresini canlandırmaz ve dava süre aşımından reddedilir.

Anahtar Kavram

İdari eylemlerden kaynaklanan tazminat taleplerinde 1 ve 5 yıllık zorunlu başvuru süreleri.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemler ile idari eylemler arasındaki tam yargı davası açma prosedürü farklarını (İYUK m. 12 vs m. 13) karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla