Soru

Zorluk: ZorSaklı Pay ve Tasarruf Oranı

Mirasbırakan (M)(M), geride sağ kalan eşi (E)(E) ile babasının annesi (babaannesi) (B)(B)'yi bırakarak vefat etmiştir. Mirasbırakanın altsoyu ile anne ve babası kendisinden önce vefat etmiş olup bu kişilerin (M)(M) dışında başka bir mirasçısı bulunmamaktadır. Mirasbırakan (M)(M), vasiyetname düzenleyerek terekesinin tamamını bir sivil toplum kuruluşuna bırakmıştır.

Buna göre, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca mirasbırakanın tasarruf edilebilir kısmı (tasarruf oranı) terekesinin kaçta kaçıdır?

  1. A
    1/41/4
  2. B
    1/21/2
  3. 7/167/16Cevap
  4. D
    5/85/8
  5. E
    9/169/16

Cevap

Mirasbırakanın tasarruf edilebilir oranı terekenin 7/167/16'sıdır.
Doğru cevap olan oran (7/167/16), sağ kalan eşin 3. zümre ile mirasçılığına ilişkin özel kuralın uygulanmasıyla bulunur. Bu senaryoda eşin yasal miras payı 3/43/4'tür. TMK m. 506'ya göre, eşin 1. veya 2. zümre dışında birileriyle mirasçı olması durumunda saklı payı, yasal payının 3/43/4'ü olarak hesaplanır (3/4×3/4=9/163/4 \times 3/4 = 9/16). 3. zümre mirasçılarının saklı payı bulunmadığından, terekenin toplam saklı payı 9/169/16 olur. Mirasbırakanın tasarruf oranı ise 19/16=7/161 - 9/16 = 7/16 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal mirasçıları ve yasal miras paylarını belirleyin.
(E)(E), 3. zümre (büyük ana/baba) ile mirasçıdır. Bu durumda eşin yasal miras payı 3/43/4, babaannenin (B)(B) yasal miras payı ise 1/41/4'tür.
TMK m. 499/3 uyarınca eş; büyük ana, büyük baba ve onların çocukları ile mirasçı olduğunda payı 3/43/4 olur.
2
Saklı paylı mirasçıları ve saklı pay oranlarını tespit edin.
Sağ kalan eşin saklı payı, altsoy veya ana-baba zümresiyle mirasçı değilse yasal payının 3/43/4'üdür. 3. zümre mirasçılarının (babaanne gibi) ise saklı payı yoktur.
TMK m. 506/3 uyarınca eşin saklı payı 'diğer hallerde' yasal payın dörtte üçüdür. 3. zümrenin saklı payı kanunda öngörülmemiştir.
3
Toplam saklı payı hesaplayın.
Eşin saklı payı: 3/4×3/4=9/163/4 \times 3/4 = 9/16. Babaannenin saklı payı: 00. Toplam saklı pay: 9/169/16.
Tasarruf oranını bulmak için öncelikle tüm saklı payların toplanması gerekir.
4
Tasarruf edilebilir kısmı (tasarruf oranını) bulun.
Tasarruf Oranı =19/16=7/16= 1 - 9/16 = 7/16.
Terekenin tamamından (1) toplam saklı pay oranı çıkarıldığında mirasbırakanın üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği kısım bulunur.

Anahtar Kavram

Sağ kalan eşin 3. zümre ile mirasçılığında saklı pay ve tasarruf oranı hesabı.
Bu soruyu puanla