Soru

Zorluk: OrtaSosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler (Pozitif Statü Hakları)

19821982 Anayasası'nın 6565. maddesinde yer alan "Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir." hükmü, devletin "isteme hakları" (pozitif statü hakları) karşısındaki yükümlülüğünün sınırını çizmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa'nın "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" bölümünde düzenlenen ve devletin mali imkanları ölçüsünde gerçekleştirmekle yükümlü olduğu haklardan biri değildir?

  1. A
    Toprak mülkiyeti
  2. B
    Kıyılardan yararlanma
  3. Konut dokunulmazlığıCevap
  4. D
    Çalışma ve sözleşme hürriyeti
  5. E
    Sanatın ve sanatçının korunması

Cevap

Konut dokunulmazlığı, Sosyal ve Ekonomik Haklar bölümünde değil, Kişi Hakları ve Ödevleri bölümünde düzenlendiği için doğru cevaptır.
Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa'nın 2121. maddesinde 'Kişi Hakları ve Ödevleri' bölümünde düzenlenen bir negatif statü hakkıdır. Bu hak, bireyin özel alanını devlete karşı korur ve gerçekleştirilmesi devletin mali kaynaklarına bağlı değildir. Diğer tüm seçenekler Anayasa'nın Üçüncü Bölümü'nde (Sosyal ve Ekonomik Haklar) yer alır ve Madde 6565'teki mali sınırlamaya tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki hakların Anayasa'daki yerlerini tespit edin.
Toprak mülkiyeti (m. 4444), Kıyılar (m. 4343), Çalışma ve sözleşme hürriyeti (m. 4848) ve Sanatın korunması (m. 6464) sosyal ve ekonomik haklar kısmındadır.
Soruda istenen 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümü dışındaki hakkı bulmaktır.
2
Konut dokunulmazlığı hakkının anayasal konumunu inceleyin.
Konut dokunulmazlığı 2121. maddede 'Kişi Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları) arasında yer alır.
İsim benzerliği olan 'Konut Hakkı' (5757. madde) ile karıştırılmamalıdır.
3
Madde 6565 kapsamını kontrol edin.
Madde 6565, sadece Sosyal ve Ekonomik Haklar bölümündeki ödevler için geçerlidir.
Negatif statü hakları (Kişi Hakları) devletin mali gücüne bağlı değildir; devletin sadece dokunmaması (gölge etmemesi) yeterlidir.

Anahtar Kavram

Temel Hakların Sistematik Sınıflandırılması ve Madde 6565 Sınırı

İpuçları

1
Madde 6565 sınırlaması sadece isteme (pozitif statü) hakları için geçerlidir.
2
Konut ile ilgili iki farklı hak vardır; biri kişinin özel hayatını korur (negatif), diğeri sosyal refahı hedefler (pozitif).
3
Konut dokunulmazlığı bir kişi hakkıdır (m. 2121), konut hakkı ise bir sosyal haktır (m. 5757).

Daha Fazla Pratik

Diğer 'hürriyet' isimli olup sosyal haklar bölümünde yer alan hakları (örn. Sendika kurma hürriyeti) gözden geçirin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla