Examkin

Soru

Zorluk: OrtaPoliçede Ciro ve Devir İşlemleri

Bir poliçenin meşru hamili konumundaki (X) Anonim Şirketi, senedi ticari ilişkisi bulunan (Y) Limited Şirketi'ne devrederken ciro şerhine "Sipariş edilen hammaddelerin zamanında teslim edilmesi koşuluyla" ibaresini eklemiş ve senedin arkasını imzalamıştır. Daha sonra (Y) Limited Şirketi ise nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla senedin arkasına "Bu poliçe bedelinin sadece yarısı devredilmiştir" kaydını düşerek senedi (Z) A.Ş.'ye ciro etmiştir.

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, yapılan bu ciro işlemlerinin hukuki akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (X) Anonim Şirketi'nin cirosundaki şart yazılmamış sayılır ve ciro geçerliliğini korur; (Y) Limited Şirketi'nin yaptığı kısmi ciro ise batıldır.Cevap
  2. B
    (X) Anonim Şirketi'nin yaptığı şartlı ciro batıldır; (Y) Limited Şirketi'nin yaptığı kısmi ciro ise geçerli kabul edilerek senet bedeli alacaklılar arasında bölünür.
  3. C
    Her iki ciro işlemindeki hukuka aykırı kayıtlar, sadece ciro işlemlerini geçersiz kılmakla kalmaz senedin poliçe olma vasfını da ortadan kaldırır.
  4. D
    (X) Anonim Şirketi'nin cirosu şarta bağlı olduğu için askıda hükümsüzdür; (Y) Limited Şirketi'nin yaptığı kısmi ciro ise yazılmamış sayılır.
  5. E
    (X) Anonim Şirketi'nin cirosundaki şart geçerlidir ve yeni hamilin hakları bu şarta bağlanır; (Y) Limited Şirketi'nin kısmi cirosu ise batıldır.

Cevap

(X) Anonim Şirketi'nin cirosundaki şartın yazılmamış sayılarak cironun geçerliliğini koruduğu, (Y) Limited Şirketi'nin yaptığı kısmi cironun ise batıl olduğu seçenektir.
Türk Ticaret Kanunu madde 682 son derece nettir: Ciro kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Ciroya yazılan her türlü şart 'yazılmamış sayılır'. Yani (X) A.Ş.'nin cirosundaki hammadde teslimine ilişkin şart hukuken yok hükmündedir ve ciro tüm sonuçlarıyla geçerlidir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise 'kısmi ciro batıldır'. Bu sebeple (Y) Limited Şirketi'nin bedelin sadece yarısı için yaptığı ciro hukuken hiçbir sonuç doğurmaz ve kesin olarak geçersizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) ciroya ilişkin şekil şartlarını ve şarta bağlı ciro kuralını (Madde 682/1) analiz etmek.
Kanuna göre ciro kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Ciroya yazılan her türlü şart 'yazılmamış sayılır'. Yani ciro geçerli bir şekilde doğar, şart hiç yazılmamış gibi işlem görür.
Kıymetli evrakın tedavül (dolaşım) kabiliyetinin ve güvenilirliğinin zedelenmemesi gerekir.
2
TTK'nın kısmi ciroya ilişkin kuralını (Madde 682/2) analiz etmek.
Poliçe bedelinin sadece bir kısmının devredilmesini amaçlayan 'kısmi ciro' kanunun emredici hükmü gereğince batıldır (kesin hükümsüzdür).
Senet üzerindeki alacağın bölünmesi, ciro silsilesini ve borçluların sorumluluğunu takip edilemez bir karmaşaya sürükleyeceği için kanun koyucu buna izin vermemiştir.
3
Bu kuralları olaydaki (X) ve (Y) şirketlerinin işlemlerine uygulamak.
(X) şirketinin teslim koşulu içeren şartlı cirosunda şart yazılmamış sayılır ve ciro işlemi tam olarak geçerlidir. (Y) şirketinin senedin yarısını devreden cirosu ise batıldır.
Her iki durum için TTK'da farklı yaptırımlar (yazılmamış sayılma ve butlan) öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Poliçede Cironun Şekli ve Şartları (Şartlı Ciro ve Kısmi Ciro Ayrımı)
Bu soruyu puanla

Konular

Poliçede Ciro ve Devir İşlemleri

Bu konudan daha fazla soru