Soru

Zorluk: OrtaSosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler (Pozitif Statü Hakları)

1982 Anayasası'nda düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin sınıflandırması ve bu haklara ilişkin anayasal ilkeler göz önüne alındığında, 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' (Pozitif Statü Hakları) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Devletin bu gruptaki görevlerini yerine getirmesi, Anayasa'nın 65. maddesi uyarınca malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde sınırlandırılmıştır.
  2. B
    Eğitim ve öğrenim hakkı, hem bir hak hem de bir ödev olarak bu başlık altında düzenlenmiştir.
  3. C
    Konut hakkı, bireyin devletten olumlu bir edim beklediği pozitif statü hakları arasında düzenlenmiştir.
  4. Yerleşme ve seyahat hürriyeti, devletin hizmet sunmakla yükümlü olduğu bir sosyal hak olarak bu kategoride yer alır.Cevap
  5. E
    Sendika kurma hakkı ve toplu iş sözleşmesi yapma hakkı bu grupta yer alan iş hayatına ilişkin haklardandır.

Cevap

Yerleşme ve seyahat hürriyetinin sosyal bir hak olarak nitelendirilmesi yanlıştır; çünkü bu hak 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları) grubunda yer almaktadır.
Yerleşme ve seyahat hürriyeti, Jellinek'in tasnifine göre 'Negatif Statü Hakları' (Kişinin Hakları ve Ödevleri) grubunda yer alır. Bu haklar, bireyi devlete ve topluma karşı koruyan, devletin müdahale etmemesi gereken alanları ifade eder. Sosyal ve ekonomik haklar ise 'İsteme Hakları' (Pozitif Statü) olarak adlandırılır ve bireyin devletten belirli bir hizmet veya yardım talep etmesini sağlar. Yerleşme ve seyahat hürriyetinin devletin hizmet sunmakla yükümlü olduğu bir sosyal hak olarak tanımlanması bu nedenle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal hak sınıflandırmasını hatırla.
Haklar; Kişi Hakları (Negatif), Sosyal Haklar (Pozitif) ve Siyasi Haklar (Aktif) olarak üçe ayrılır.
Soruda istenen sosyal ve ekonomik hakların sınırlarını belirlemek için genel sınıflandırmayı bilmek gerekir.
2
Anayasa'nın 65. maddesini incele.
Devlet, sosyal ve ekonomik görevlerini mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.
Bu ilke pozitif statü haklarının temel uygulama sınırını teşkil eder.
3
Seçeneklerdeki hakların hangi grupta olduğunu kontrol et.
Eğitim, konut ve sendika hakları pozitif statüdedir; ancak yerleşme ve seyahat hürriyeti negatif statüdedir.
Yerleşme ve seyahat hürriyeti, devletten bir hizmet istemekten ziyade devletin müdahale etmemesi gereken kişisel bir özgürlük alanıdır.

Anahtar Kavram

Negatif, Pozitif ve Aktif Statü Hakları Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Diğer negatif statü haklarını (mülkiyet, haberleşme hürriyeti, din ve vicdan hürriyeti) inceleyerek sosyal haklardan farklarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla