Soru

Zorluk: Çok zorKamu Hizmetlerinin Sınıflandırılması (İktisadi, Sosyal, Kültürel, Bilimsel ve Teknik)

İdare hukuku doktrininde kamu hizmetleri; sunulan faaliyetin içeriği ve karşılanan toplumsal ihtiyacın niteliği (maddi kriter) esas alınarak; idari, iktisadi, sosyal, bilimsel-teknik ve kültürel kamu hizmetleri şeklinde bir ayrıma tabi tutulur. Bu sınıflandırma, hizmeti yürüten birimin teşkilat yapısından ziyade faaliyetin hukuki mahiyetini ve tabi olduğu rejimi belirlemede önem taşır.

Buna göre, kamu hizmetlerinin bu sınıflandırması ve ilgili kurumların hukuki nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İktisadi kamu hizmetleri kural olarak özel işletmecilik esaslarına göre yürütülür ve bu hizmetlerin sunumunda Borçlar Hukuku ile Ticaret Hukuku hükümleri ağırlıklı olarak uygulama alanı bulur.
  2. B
    Sosyal kamu hizmetleri, toplumun dezavantajlı kesimlerinin korunması ve sosyal güvenliğin sağlanması amacına hizmet eder; Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) bu sınıfta yer alan başlıca kurumlardır.
  3. C
    Bilimsel ve teknik kamu hizmetleri, yüksek düzeyde uzmanlık gerektiren ve nesnel verilere dayanan faaliyetlerdir; Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ile üniversiteler bu kapsamda hizmet üreten birimlerdir.
  4. D
    İdari kamu hizmetleri, devletin egemenlik yetkisine dayanan adalet, savunma ve güvenlik gibi klasik faaliyetleri kapsar; bu hizmetler kural olarak kamu gücü ayrıcalıkları kullanılarak yürütülür.
  5. Kültürel kamu hizmetleri, toplumun eğitim, sanat ve kültür ihtiyaçlarını karşılamayı hedefler; Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ile Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları bu tasnif içerisinde yer alan hizmet birimleridir.Cevap

Cevap

Kültürel kamu hizmetleri kapsamında Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının birlikte sayıldığı ifade yanlıştır.
Doğru cevap, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını kültürel kamu hizmeti birimi olarak sınıflandıran ifadedir. İdare hukukunda kamu hizmetlerinin maddi kriterlere göre yapılan beşli tasnifi (idari, iktisadi, sosyal, bilimsel, kültürel), 'hizmet yerinden yönetim kuruluşları' (kamu kurumları) için geçerlidir. Oysa Barolar, Odalar ve Borsalar gibi meslek kuruluşları, Anayasa m. 135 uyarınca ayrı bir kategori olup doğrudan bu hizmet sınıflarından birine dahil edilemezler. Devlet Opera ve Balesi kültürel bir hizmet birimi olsa da meslek kuruluşları bu grupta yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu hizmetlerinin maddi (konu) kriterine göre yapılan sınıflandırmasını hatırla.
Hizmetler; idari, iktisadi, sosyal, bilimsel-teknik ve kültürel olarak 5 sınıfa ayrılır.
Sorunun temelini oluşturan tasnif sistemini belirlemek gerekir.
2
Her bir hizmet türünün tipik kurum örneklerini değerlendir.
TSE (Bilimsel), SGK (Sosyal), KİT'ler (İktisadi) ve Devlet Opera ve Balesi (Kültürel) doğru eşleşmelerdir.
Seçeneklerdeki kurum-hizmet eşleşmelerinin doğruluğunu test etmek gerekir.
3
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (Barolar, Odalar) hukuki statüsünü analiz et.
Meslek kuruluşları bir 'kamu hizmeti birimi' (hizmet yerinden yönetim kuruluşu) değil, Anayasa'nın 135. maddesinde düzenlenen ayrı bir yerinden yönetim kategorisidir.
Teşkilat yapısındaki temel ayrımı belirleyerek hatalı sınıflandırmayı saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

Hizmet Yerinden Yönetim Kuruluşları ile Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla