Soru

Zorluk: OrtaKişiliğin ve Kişilik Haklarının Korunması

Ünlü bir gastronomi uzmanı olan Bay (C)'nin ismi ve fotoğrafı, rızası alınmaksızın bir restoran zincirinin ülke çapındaki reklam kampanyasında 'Yeni başdanışmanımız' ibaresiyle kullanılmıştır. Restoran zinciri bu reklamlar sayesinde müşteri sayısını ve cirosunu önemli ölçüde artırarak büyük bir gelir elde etmiştir. Olayı öğrenen Bay (C), isminin izinsiz kullanılmasından rahatsızlık duymuş ancak kendi profesyonel işlerinde herhangi bir müşteri kaybı veya malvarlığı eksilmesi yaşamamıştır.

Türk Medeni Kanunu'nun kişiliğin korunmasına ilişkin hükümleri dikkate alındığında, Bay (C)'nin başvurabileceği hukuki yollarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bay (C), reklam kampanyası sebebiyle herhangi bir maddi zarara uğramamış olsa dahi, restoran zincirinin bu ihlalden elde ettiği kazancın vekâletsiz işgörme hükümlerine göre kendisine devredilmesini talep edebilir.Cevap
  2. B
    İhlal dolayısıyla sağlanan haksız kazancın Bay (C)'ye verilebilmesi için, Bay (C)'nin isminin haksız kullanımı nedeniyle doğrudan ve ölçülebilir bir maddi zarara uğradığını kanıtlaması zorunludur.
  3. C
    Saldırı niteliğindeki reklam kampanyası devam ettiği sürece Bay (C) mahkemeden sadece saldırının durdurulmasını isteyebilir; kazancın devri talebinde bulunabilmesi için saldırının fiilen sona ermesi şarttır.
  4. D
    Bay (C)'nin isminin izinsiz kullanımı suretiyle elde edilen kazancın iadesi, Türk Medeni Kanunu'nda özel olarak düzenlenmediğinden, bu talep yalnızca genel hükümlere tabi olan sebepsiz zenginleşme davasına konu edilebilir.
  5. E
    Restoran yönetimi, Bay (C)'nin ismini kullanırken onun bir çalışan vasıtasıyla onay verdiğini zannederek iyiniyetli davrandığını ispatlarsa, saldırının hukuka aykırılığı ortadan kalkacağı için dava reddedilir.

Cevap

Bay (C), kendi malvarlığında bir zarar oluşmasa bile, restoran zincirinin elde ettiği gelirin vekâletsiz işgörme kuralları çerçevesinde kendisine verilmesini talep hakkına sahiptir.
Türk Medeni Kanunu Madde 25/3, kişilik hakkı hukuka aykırı olarak ihlal edilen kimsenin, saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın 'vekâletsiz işgörme' hükümlerine göre kendisine verilmesini talep edebileceğini açıkça ve özel olarak düzenler. Bu imkan, kişinin maddi bir zarara uğramadığı ancak ihlali gerçekleştirenin haksız bir kazanç elde ettiği durumlar (örneğin isim ve resmin izinsiz ticari kullanımı) için getirilmiştir ve zararın varlığını ispat etmeyi gerektirmez.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hukuki problemi ve tarafların malvarlığı durumunu belirleme
Kişilik hakkının (isim ve resim) izinsiz kullanıldığı, ihlali yapan tarafın haksız kazanç elde ettiği ancak hakkı ihlal edilen kişinin herhangi bir maddi zarara uğramadığı tespit edilir.
Uygulanacak hukuki koruma yönteminin (maddi tazminat mı yoksa kazancın devri mi) belirlenmesi için malvarlığı şartlarının analizi zorunludur.
2
Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) kişilik haklarının korunmasına ilişkin 25. maddesini uygulama
TMK m. 25/3 uyarınca, kişilik hakkı ihlal edilen kişinin tazminat istemlerinin yanı sıra, ihlal dolayısıyla elde edilen kazancın 'vekâletsiz işgörme' hükümlerine göre devrini isteme hakkı bulunduğu görülür.
Mevzuatın ihlalden doğan mali haklara ilişkin özel düzenlemesi tespit edilerek doğru dava türü seçilir.
3
Vekâletsiz işgörme ile kazancın devri kurumunun şartlarını maddi tazminat şartları ile karşılaştırma
Maddi tazminatta davacının zararını ispat etmesi gerekirken, vekâletsiz işgörme hükümlerine dayalı kazancın devri talebinde zarar şartının aranmadığı sonucuna varılır.
Seçeneklerdeki zarar şartı ve diğer yanlış nitelendirmeleri (sebepsiz zenginleşme, saldırının bitme zorunluluğu) eleyebilmek içindir.

Anahtar Kavram

Kişilik hakkı ihlallerinde failin elde ettiği kazancın vekâletsiz işgörme hükümlerine göre talep edilmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla