Soru

Zorluk: OrtaKısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar

Adli sicil kaydında daha önce verilmiş bir adli para cezası mahkûmiyeti bulunan 1717 yaşındaki suça sürüklenen çocuk hakkında, işlediği taksirle yaralama suçu nedeniyle yapılan yargılama sonucunda 11 yıl hapis cezasına hükmedilmiştir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca, mahkemenin bu hapis cezasıyla ilgili seçenek yaptırımlara ilişkin uygulaması bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Mahkeme, suçun taksirle işlenmiş olmasını ve sanığın kişiliğini dikkate alarak hapis cezasını aynen infaz etme veya seçenek yaptırıma çevirme konusunda takdir yetkisine sahiptir.
  2. Failin suça sürüklenen çocuk olması ve daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması nedeniyle, bir yıl süreli bu hapis cezasının seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi kanuni bir zorunluluktur.Cevap
  3. C
    Sanığın sicilinde daha önce verilmiş bir adli para cezası mahkûmiyeti bulunduğu için seçenek yaptırımlara çevirme zorunluluğu ortadan kalkmıştır; mahkeme cezayı aynen infaz etmelidir.
  4. D
    Suça sürüklenen çocuklar hakkında hükmedilen hapis cezaları, süresi ne olursa olsun sadece 'kamuya yararlı bir işte çalıştırma' yaptırımına çevrilebilir.
  5. E
    Hükmedilen ceza tam bir yıl olduğu için 'kısa süreli hapis cezası' sayılmaz ve bu nedenle seçenek yaptırımlara çevrilmesi mümkün değildir.

Cevap

Failin 18 yaşını doldurmamış olması ve daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması şartıyla, hükmedilen 1 yıl süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi zorunludur.
Türk Ceza Kanunu'nun 50. maddesinin 3. fıkrasına göre; daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak şartıyla, fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış olanların mahkûm edildiği 1 yıl veya daha az süreli hapis cezalarının seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi zorunludur. Olayda fail 17 yaşında olduğundan ve sabıkasında hapis cezası bulunmadığından, mahkemenin takdir yetkisi kalmamış ve cezayı çevirme yükümlülüğü doğmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Failin yaşı ve sabıka durumunun tespit edilmesi
Fail 1717 yaşındadır (18 yaşını doldurmamış) ve sabıkasında sadece 'adli para cezası' vardır; yani daha önce 'hapis cezasına' mahkûm edilmemiştir.
TCK m. 50/3'teki zorunlu çevirme kuralı için hapis cezası sabıkasının bulunmaması gerekir.
2
Hükmedilen hapis cezasının süresinin değerlendirilmesi
11 yıl süreli hapis cezası, TCK m. 49/2 uyarınca 'kısa süreli hapis cezası' kapsamındadır.
Seçenek yaptırımlar kural olarak kısa süreli (1 yıl veya altı) hapis cezaları için geçerlidir.
3
Zorunlu çevirme kuralının (TCK m. 50/3) uygulanması
Fiili işlediği tarihte 18 yaşını doldurmamış failin 1 yıl süreli hapis cezası, seçenek yaptırımlardan birine çevrilmelidir.
Kanun, bu yaş grubundaki ve hapis cezası sabıkası olmayan failler için mahkemeye takdir yetkisi tanımamış, zorunluluk getirmiştir.

Anahtar Kavram

TCK m. 50/3 uyarınca kısa süreli hapis cezalarının (1 yıl ve altı) suça sürüklenen çocuklar ve 65 yaş üstü kişiler için seçenek yaptırımlara çevrilmesinin zorunlu olması.

Daha Fazla Pratik

Bilinçli taksir durumunda uzun süreli hapis cezalarının seçenek yaptırımlara çevrilip çevrilemeyeceğini inceleyiniz (TCK m. 50/4).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla