Examkin

Soru

Zorluk: ZorKısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar

Ceza hukuku uygulamasında kısa süreli hapis cezalarının seçenek yaptırımlara çevrilmesi (TCK m. 5050) bağlamında karşılaşılan aşağıdaki hukuki durumlardan hangisinde mahkemenin yaptığı işlem veya hukuki değerlendirme kanuna uygundur?

  1. A
    Suç tarihinde 1717 yaşında olan ve sabıkası bulunmayan sanık hakkında kasten yaralama suçundan verilen 11 yıl 66 ay hapis cezasının, sanığın yaş küçüklüğü gerekçesiyle zorunlu olarak adli para cezasına çevrilmesi
  2. B
    Kanunda hapis veya adli para cezasının seçimlik yaptırım olarak yer aldığı hakaret suçunda, mahkemenin takdir hakkını kullanarak hapis cezasını tercih etmesi ve bu 33 aylık cezayı, sanığın ekonomik durumunun elverişsizliği gerekçesiyle daha sonra adli para cezasına çevirmesi
  3. Sanığın taksirle ölüme neden olma suçundan (bilinçli taksir hâli hariç) aldığı 44 yıllık uzun süreli hapis cezasının, failin kişiliği ve sosyal durumu göz önünde bulundurularak adli para cezasına çevrilmesiCevap
  4. D
    Sanığın geçmişte adli para cezasına ilişkin kesinleşmiş bir mahkûmiyetinin bulunması gerekçe gösterilerek, yeni işlediği suçtan dolayı aldığı 2525 günlük hapis cezasının, seçenek yaptırımlara çevrilmesinin zorunlu görülmeyip mahkemenin takdirine bırakılması
  5. E
    Bilinçli taksirle işlenen trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma suçunda, sanık hakkında hükmolunan 22 yıllık hapis cezasının, suçun taksirli olması kuralına dayanılarak eğitim kurumuna devam etme seçenek yaptırımına çevrilmesi

Cevap

Taksirli suçlardan (bilinçli taksir hariç) verilen hapis cezasının süresi uzun (örneğin 44 yıl) olsa bile adli para cezasına çevrilmesini ifade eden uygulama kanuna uygundur.
Türk Ceza Kanunu madde 5050/44 hükmüne göre; taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa (11 yıldan fazla), failin kişiliği ve durumu dikkate alınarak adli para cezasına çevrilebilir. Bu durumun tek istisnası fiilin bilinçli taksirle işlenmiş olmasıdır. İfade edilen durumda suç bilinçli taksirle işlenmediğinden, mahkemenin 44 yıllık cezayı adli para cezasına çevirmesi yasal şartlara tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan hapis cezası sürelerini ve sanıkların yaş/sabıka durumlarını tespit et.
Durumlar şöyledir: Yaş küçüklüğü + 11 yılı aşan ceza, Seçimlik yaptırımda hapis tercihi, Taksirli suç + 44 yıl ceza, Sabıkada adli para cezası + 2525 gün hapis cezası, Bilinçli taksir + 22 yıl hapis cezası.
TCK m. 5050'deki kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi kuralları ceza miktarı, kast/taksir ayrımı ve failin durumuna göre değişiklik gösterir.
2
Taksirli suçlara ilişkin özel istisnai hükmü (TCK m. 5050/44) değerlendir.
Taksirli suçlarda (bilinçli taksir hariç) ceza uzun süreli (11 yıldan fazla) dahi olsa yalnızca adli para cezasına çevrilebilmesi mümkündür. Dolayısıyla taksirle ölüme neden olma suçunda verilen 44 yıllık hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi hukuka uygundur.
Kanun koyucu taksirli suçlarda failin cezaevine girmesini engellemek adına uzun süreli olsa da cezayı sadece para cezasına çevirme imkânı tanımıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki çevirme engellerini ve zorunlu hâlleri analiz et.
Çocuklarda zorunlu çevirme üst sınırı 11 yıldır. Seçimlik cezalarda hapis seçilirse paraya çevrilemez. Geçmiş sabıkası hapis değilse 3030 gün altı cezalar mahkemenin takdirine bırakılmaz, zorunlu olarak çevrilir. Bilinçli taksirde uzun süreli hapis çevrilemez.
Diğer eylemlerin tümünde kanunun amir hükümlerine aykırı mahkeme kararları verilmiştir.

Anahtar Kavram

TCK m. 50 Kapsamında Seçenek Yaptırımlara Çevirme Şartları ve İstisnaları
Bu soruyu puanla

Konular

Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar

Bu konudan daha fazla soru