Examkin

Soru

Zorluk: ZorSiyasi Haklar: Kamu Hizmetine Girme, Mal Bildirimi, Vergi ve Vatan Hizmeti

1982 Anayasası'nın "Siyasi Haklar ve Ödevler" başlığı altında düzenlenen kamu hizmetine girme, mal bildirimi, vatan hizmeti ve vergi ödevi hükümleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasal düzenlemelere uygun bir tespittir?

  1. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisna ve indirimleri ile oranlarına ilişkin hükümlerinde, kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içerisinde değişiklik yapma yetkisi Cumhurbaşkanına verilebilir.Cevap
  2. B
    Kamu hizmetine girmede, hizmetin gerektirdiği nitelikler temel alınmakla birlikte; kamu düzeninin korunması amacıyla kanunla belirlenen durumlarda kişinin siyasi düşüncesi bir ayrım kriteri olarak kullanılabilir.
  3. C
    Vatan hizmeti, Anayasa'nın 72. maddesine göre sadece bir 'ödev' olarak nitelendirilmiş olup; bu hizmetin kapsamı ve yerine getirilme usulleri doğrudan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenir.
  4. D
    Mal bildirimi ödevi, kamu hizmetine girenlerin mal varlığındaki haksız artışları denetlemek amacıyla Anayasa'da belirtilen beş yıllık periyotlarla yerine getirilmesi gereken temel bir haktır.
  5. E
    Vergi ödevi uyarınca vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımının sağlanması, 1982 Anayasası'na göre devletin 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' bölümünde takip etmesi gereken birincil sosyal amaçtır.

Cevap

Vergi, resim ve harçlara ilişkin muaflık ve oranlarda, kanunla belirlenen alt ve üst sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisinin Cumhurbaşkanına verilebileceğine dair tespittir.
Doğru olan tespitte belirtildiği üzere; Anayasa'nın 73. maddesinin son fıkrası, 'Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muaflık, istisna ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisi Cumhurbaşkanına verilebilir' hükmünü amirdir. Bu durum verginin yasallığı ilkesinin anayasal bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa m. 73/4 hükmünü analiz et.
Verginin yasallığı ilkesinin istisnası olarak, belirli unsurların (oran, muaflık vb.) kanuni sınırlar içinde Cumhurbaşkanı tarafından değiştirilebileceği görülür.
Yürütmeye vergi konusunda tanınan anayasal yetkinin sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Anayasa m. 70, 71 ve 72'deki temel kavramları (hak/ödev ayrımı, yasallık ilkesi) kontrol et.
Kamu hizmetine girişte liyakat dışı ayrım yapılamayacağı (m. 70), mal bildiriminin süresinin kanuna bırakıldığı (m. 71) ve vatan hizmetinin hem hak hem ödev olduğu (m. 72) teyit edilir.
Çeldirici seçeneklerin neden yanlış olduğunu anayasal metin üzerinden doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Siyasi Hakların Anayasal Rejimi ve Verginin Yasallığı İlkesinin İstisnası

İpuçları

1
Anayasa'nın 70-73. maddeleri arasındaki hakların hangilerinin 'sadece kanunla' hangilerinin 'kararname ile' düzenlenebileceğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Vergi ödevinde 'mali güç' ilkesi ile kamu hizmetine girmede 'liyakat' ilkesinin anayasal dayanaklarını karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Siyasi Haklar: Kamu Hizmetine Girme, Mal Bildirimi, Vergi ve Vatan Hizmeti

Bu konudan daha fazla soru