Examkin

Soru

Zorluk: ZorAnayasa Mahkemesi: İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi)

Bir vergi mahkemesi, uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak bir kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısıyla Anayasa Mahkemesine somut norm denetimi talebiyle başvurmuştur. Anayasa Mahkemesi, yaptığı inceleme neticesinde başvuruyu esastan reddetmiş ve bu karar Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu karardan üç yıl sonra, bir asliye ceza mahkemesi, görülmekte olan bir ceza davasında yine aynı kanun hükmünün uygulanacak kural olduğunu tespit etmiş ve hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varmıştır.

1982 Anayasası'na göre, bu durumda asliye ceza mahkemesinin izlemesi gereken usul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasa Mahkemesinin esastan red kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamayacağından, mahkeme elindeki davayı mevcut kanun hükmüne göre sonuçlandırmalıdır.Cevap
  2. B
    Önceki itiraz başvurusu idari yargı kolunda yapıldığı için asliye ceza mahkemesi bu kısıtlamaya tabi olmaksızın Anayasa Mahkemesine yeni bir itiraz başvurusunda bulunabilir.
  3. C
    Asliye ceza mahkemesi, Anayasa Mahkemesinin önceki red kararının gerekçelerinden farklı yeni bir hukuki gerekçe hazırlayarak on yıllık süreyi beklemeden başvuruda bulunabilir.
  4. D
    Mahkeme, on yıllık sürenin dolmasını beklemek üzere elindeki davayı bekletici mesele yaparak durdurmalı ve süre dolduğunda başvuruyu yapmalıdır.
  5. E
    Anayasa Mahkemesinin red kararları sadece başvuruyu yapan mahkemeyi bağladığından, asliye ceza mahkemesi ilgili kanun hükmünü ihmal ederek doğrudan Anayasa hükümlerine göre karar verebilir.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin esastan red kararının üzerinden on yıl geçmediği için mahkeme mevcut hükmü uygulayarak davayı sonuçlandırmalıdır.
1982 Anayasası'nın 152. maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. Bu kural mahkeme bazlı değil, kanun hükmü bazlıdır. Dolayısıyla farklı bir mahkeme veya farklı bir yargı kolu da olsa, üç yıl gibi kısa bir sürede aynı hüküm için AYM'ye tekrar itiraz yoluyla gidilemez; mahkeme elindeki uyuşmazlığı yürürlükteki kanun hükmüne göre çözmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin önceki kararının türünü tespit etme.
Başvuru 'esastan' reddedilmiştir.
Anayasa'nın 152. maddesine göre on yıllık yasak kuralının işlemesi için red kararının işin esasına girilerek verilmiş olması gerekir.
2
On yıllık başvuru yasağının kapsamını değerlendirme.
Yasak objektiftir; hangi mahkemenin başvurduğuna bakılmaksızın ilgili kanun hükmünü kapsar.
İtiraz yolu (somut norm denetimi), hukuk güvenliği gereği aynı hükmün kısa aralıklarla tekrar denetlenmesini engellemeyi amaçlar.
3
Sürenin dolup dolmadığını kontrol etme.
Henüz üç yıl geçmiştir, on yıllık süre dolmamıştır.
Red kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıllık bir süre öngörülmüştür.
4
Mahkemenin yapması gereken işlemi belirleme.
Mevcut kanun hükmü uygulanarak dava sonuçlandırılmalıdır.
AYM'ye başvuru imkanı kapalı olduğundan mahkeme yürürlükteki yasaya uymakla yükümlüdür.

Anahtar Kavram

İtiraz Yolunda 10 Yıl Başvuru Yasağı (Objektif Etki)
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla

Konular

Anayasa Mahkemesi: İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi)

Bu konudan daha fazla soru