Soru

Zorluk: ZorMilli Güvenlik Kurulu

Devletin bekası ve bütünlüğünü ilgilendiren üst düzey güvenlik politikalarının görüşüldüğü Milli Güvenlik Kurulu, anayasal sistemimiz içinde yürütme organına danışmanlık yapan en kritik kurullardan biridir.

Bu kurulun oluşumu, gündeminin belirlenmesi ve çalışma usullerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Askeri kanadın temsilinde geçmişten günümüze daralmaya gidilmiş olup, mevcut düzenlemede Jandarma Genel Komutanı kurul üyeleri arasında yer almamaktadır.
  2. B
    Toplantı gündemi oluşturulurken sadece Cumhurbaşkanı yardımcılarının değil, aynı zamanda Genelkurmay Başkanının da önerileri alınarak nihai belirleme Cumhurbaşkanı tarafından yapılır.
  3. Milli güvenlik siyasetinin ekonomik boyutlarının koordinasyonu amacıyla; İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma ve Adalet bakanlarına ek olarak Hazine ve Maliye Bakanı da kurulun anayasal üyeleri arasında bulunmaktadır.Cevap
  4. D
    Kurulun toplantılarına idari işleyişin gereği olarak Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri de katılım sağlar, ancak bu makamın kurulda oy hakkı bulunmamaktadır.
  5. E
    Kurul tarafından alınan tavsiye niteliğindeki kararların muhatabı ve bu kararları değerlendirme makamı, yürütme yetkisini haiz olan Cumhurbaşkanıdır.

Cevap

Hazine ve Maliye Bakanının kurulun anayasal üyeleri arasında yer aldığını iddia eden seçenek yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 118. maddesinde 2017 yılında yapılan değişikliklere göre Milli Güvenlik Kurulu'nun sivil kanadı Cumhurbaşkanı yardımcıları ile Adalet, Milli Savunma, İçişleri ve Dışişleri bakanlarından oluşur. Hazine ve Maliye Bakanı veya Milli Eğitim Bakanı gibi makamlar kurulun olağan ve anayasal üyeleri arasında yer almaz. Bu nedenle, Hazine ve Maliye Bakanının asli üyelerden olduğunu belirten ifade anayasal düzenlemeye açıkça aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 118. maddesi çerçevesinde Milli Güvenlik Kurulunun mevcut sivil üye yapısının analiz edilmesi
Kurulun sivil üyelerinin; Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet Bakanı, Milli Savunma Bakanı, İçişleri Bakanı ve Dışişleri Bakanı olduğu tespit edilir.
Kurula hangi makamların asli üye olarak katıldığını bilmek, çeldirici makamları tespit edebilmek için şarttır.
2
Kurula toplantı bazında davet edilebilen makamlar ile anayasal (olağan) üyelerin birbirinden ayırt edilmesi
Hazine ve Maliye Bakanı ile Milli Eğitim Bakanı gibi makamların gündemin özelliğine göre toplantılara çağrılabileceği, ancak anayasada sayılan asli üyeler olmadıkları belirlenir.
Milli güvenliğin ekonomik boyutu bulunsa da, anayasa koyucunun ekonomik bakanlıkları asli üye olarak dahil etmediğini kavramak gerekir.
3
Diğer ifadelerin 2017 Anayasa değişiklikleri bağlamında doğruluğunun teyit edilmesi
Jandarma Genel Komutanının 2017'de çıkarıldığı, gündemi belirleme ve kararları değerlendirme makamının Cumhurbaşkanı olduğu, MGK Genel Sekreterinin ise oylamalara katılamadığı bilgileri onaylanır.
Soruda 'hangisi yanlıştır' dendiği için diğer dört öncülün kesin olarak doğru olduğunun sağlaması yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu'nun Anayasal Yapısı, Üyeleri ve 2017 Değişiklikleri
Bu soruyu puanla