Soru

Zorluk: ZorUyuşmazlık Mahkemesi

Bir tam yargı davasında asliye hukuk mahkemesi, uyuşmazlığın idari eylemden kaynaklandığını belirterek yargı yolunun caiz olmaması sebebiyle usulden ret kararı vermiş ve karar kesinleşmiştir. Davacının aynı maddi olay ve taleple idare mahkemesine başvurması üzerine, idare mahkemesi de zararın özel hukuk hükümlerine tabi bir fiilden doğduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine hükmetmiş ve bu karar da kesinleşmiştir.

Farklı yargı düzenlerine ait bu iki mahkemenin kararları neticesinde ortaya çıkan hukuki çıkmazın giderilmesi ve bu süreçte yetkili olan merciin anayasal konumu değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Söz konusu hukuki çıkmazı gidermekle görevli yüksek mahkemenin başkanlığı; yargı kollarındaki dengeyi sağlamak amacıyla, Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilen kişiler tarafından dönüşümlü olarak yürütülür.Cevap
  2. B
    Her iki yargı makamının da davaya bakmayı reddetmesiyle oluşan bu olumsuz görev uyuşmazlığında, yetkili yüksek mahkemenin vereceği karar ilgili yerel mahkemeleri mutlak surette bağlar ve uyuşmazlık kesin olarak çözümlenir.
  3. C
    Bu yetkili merci, söz konusu görev uyuşmazlıklarını kesin olarak çözme hakkına sahip olmakla birlikte, vereceği kararların Anayasa Mahkemesi kararlarıyla çelişmesi durumunda anayasal norm hiyerarşisi gereği Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.
  4. D
    Olayda gerçekleşen durumun aksine, eğer her iki mahkeme de davaya bakmakla kendisini görevli saysaydı ortaya çıkacak olan olumlu görev uyuşmazlığında da yargı yolunu belirleme yetkisi yine bu yüksek mahkemeye ait olurdu.
  5. E
    İlgili yüksek mahkemenin karar organında yer alacak asıl ve yedek üyeler, uyuşmazlığın tarafı olabilecek yargı düzenlerini temsilen Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca kendi meslektaşları arasından seçilerek görevlendirilir.

Cevap

Başkanlığın Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasından dönüşümlü yürütüleceğini belirten ifade yanlıştır.
Soru kökündeki olayda adli ve idari yargı mercilerinin karşılıklı olarak görevsizlik kararı vermesiyle bir 'olumsuz görev uyuşmazlığı' doğmuştur. Bu uyuşmazlığı çözmekle görevli mercii Uyuşmazlık Mahkemesidir. Anayasa'nın 158. maddesine göre Uyuşmazlık Mahkemesinin üyeleri Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca seçilse de, mahkemenin Başkanlığı Anayasa Mahkemesince, kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür. Bu nedenle başkanlığın Yargıtay ve Danıştay tarafından dönüşümlü yürütüleceğini belirten seçenek anayasal hükümlere açıkça aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki uyuşmazlık türünü ve yetkili yargı merciini tespit et.
Asliye Hukuk ve İdare Mahkemelerinin karşılıklı görevsizlik kararı vermesi 'olumsuz görev uyuşmazlığı'dır ve çözüm yeri Uyuşmazlık Mahkemesidir.
Anayasal düzende adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkların çözüm mercii Uyuşmazlık Mahkemesi olarak belirlenmiştir.
2
Uyuşmazlık Mahkemesinin kararlarının niteliğini ve diğer yüksek mahkemelerle (özellikle AYM ile) olan ilişkisini değerlendir.
Kararları kesindir, bağlayıcıdır ancak Anayasa Mahkemesi ile çelişki yaşanırsa AYM kararı üstün tutulur.
Anayasa m. 158'de yer alan 'Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır' amir hükmüdür.
3
Uyuşmazlık Mahkemesinin oluşumunu (üyelerin ve başkanın kaynağını) incele.
Üyeler Yargıtay ve Danıştaydan gelir; ancak Başkan, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.
Tarafsızlığı ve yüksek yargı dengesini sağlamak adına Anayasa koyucu, mahkeme başkanının uyuşmazlığa taraf olmayan Anayasa Mahkemesinden gelmesini öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşu, İşleyişi ve Anayasa Mahkemesi ile İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla