Soru

Zorluk: OrtaKamu Hizmetlerinin Görülüş Usulleri: Emanet ve Müşterek Emanet

Orman Genel Müdürlüğü, yaban hayatını koruma ve doğa turizmini canlandırma amacıyla tasarladığı büyük bir milli park projesini hayata geçirmiş ve gerekli tüm konaklama ile sosyal tesisleri kendi bütçesinden karşılayarak inşa etmiştir. İdare, bu tesislerin profesyonel bir anlayışla yönetilebilmesi için özel bir turizm şirketiyle idari sözleşme imzalamıştır. Sözleşme uyarınca; tesislerin yıpranmasından doğacak hasarlar ile her türlü işletme zararı idarece üstlenilecek olup söz konusu şirkete, sunduğu yönetim hizmeti karşılığında tesislerin yıllık gelirinden %20 oranında bir prim ödenecektir.

Buna göre, Orman Genel Müdürlüğü tarafından söz konusu tesislerin işletilmesinde tercih edilen kamu hizmeti görülüş usulü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Müşterek emanetCevap
  2. B
    İltizam
  3. C
    Emanet
  4. D
    Kamu hizmeti imtiyazı
  5. E
    Ruhsat (İzin)

Cevap

Söz konusu tesislerin işletilmesinde idare zararı üstlenip işletmeciye gelirden pay verdiği için doğru cevap müşterek emanet usulüdür.
Müşterek emanet usulü, kamu hizmetinin idare tarafından kurulan tesislerde, masrafları ile hasar ve ziyanı idareye ait olmak üzere, elde edilecek gelir üzerinden pay veya prim verilmek suretiyle özel bir kişiye gördürülmesidir. Olayda Orman Genel Müdürlüğü tesisleri kendi kurmuş, zararı kendi üstlenmiş ve hizmeti yürüten şirkete gelirden prim ödemeyi taahhüt etmiştir. Bu durum müşterek emanet usulünün birebir karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hizmetin kim tarafından, hangi mali şartlarla yürütüldüğünü tespit etme
Tesisleri idare kurmuş, zarar idareye ait, ancak hizmeti yürüten özel şirkete gelirden %20 oranında prim veriliyor.
Kamu hizmeti görülüş usullerini birbirinden ayırmanın temel ölçütü, kâr-zarar dengesinin ve idari yükümlülüğün kime ait olduğudur.
2
Tespit edilen özellikleri kamu hizmeti görülüş usulleriyle eşleştirme
Zararın idarede kaldığı ve özel işletmecinin kârdan pay (prim) aldığı tek usul müşterek emanettir.
Emanet usulünde dışarıdan işletmeci yoktur. İltizam ve imtiyazda zarar işletmeciye aittir. Ruhsatta ise hizmeti özel kişi tamamen kendi girişimiyle kurar.

Anahtar Kavram

Müşterek emanet usulünde tesis idareye ait olup hasar ve ziyan riski idarenin üzerinde kalırken, işletmeci özel kişi hizmeti yürütür ve gelir üzerinden pay veya prim elde eder.
Bu soruyu puanla