Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTicari İşletme Rehni

Bir lojistik firmasını işleten (A) Anonim Şirketi, kredi temin etmek amacıyla işletmesini (B) Bankasına rehnetmek üzere yazılı bir sözleşme akdetmiştir. Sözleşmede; işletmeye ait taşıtlar, menkul işletme tesisatı ve fikrî mülkiyet hakları rehin kapsamına alınmış ancak şirketin mevcut "ticaret unvanı" açıkça rehin kapsamı dışında bırakılarak anlaşma Taşınır Rehin Siciline (TARES) tescil edilmiştir. Bu işlemin hukuki sonucu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ticari işletme rehninde ticaret unvanının rehin kapsamında olması kanuni bir zorunluluk olduğundan, olayda ticari işletme rehni değil; yalnızca sözleşmede sayılan varlıklar üzerinde münferit rehin hakları kurulmuş sayılır.Cevap
  2. B
    Sözleşme usulüne uygun olarak Taşınır Rehin Siciline tescil edildiğinden, tarafların aksine anlaşması geçersiz sayılarak ticaret unvanı da dâhil olmak üzere işletmenin bütünü üzerinde ticari işletme rehni kurulmuş olur.
  3. C
    Rehin hakkının geçerli olarak doğabilmesi için sözleşmenin Taşınır Rehin Siciline değil, işletmenin kayıtlı bulunduğu Ticaret Siciline tescil edilmesi gerektiğinden hiçbir rehin hakkı kurulamamıştır.
  4. D
    Ticaret unvanının rehin kapsamına alınması yalnızca esnaf işletmelerine özgü bir zorunluluk olduğundan, anonim şirket tarafından yapılan bu işlem ticari işletme rehni olarak tam bir geçerlilikle hüküm ifade eder.
  5. E
    Taraflar sözleşme özgürlüğü ilkesi gereği ticari işletmenin herhangi bir unsurunu rehin kapsamı dışında bırakabileceklerinden, işlem eksiksiz bir ticari işletme rehni olarak geçerliliğini korur.

Cevap

Ticari işletme rehninde ticaret unvanının rehin kapsamında olması kanuni bir zorunluluk olduğundan, olayda ticari işletme rehni değil; yalnızca sözleşmede sayılan varlıklar üzerinde münferit rehin hakları kurulmuş sayılır.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun (TİTRK) 5. maddesine göre; ticari işletme veya esnaf işletmesi üzerinde kurulan rehin hakkı, ticaret unvanı ve işletme adı ile menkul işletme tesisatı ve fikrî mülkiyet haklarının tamamı üzerinde kurulmuş sayılır. Taraflarca bu unsurlardan herhangi birinin rehin kapsamı dışında bırakılması hâlinde, ticari işletme rehni kurulmuş sayılmaz. Bu durumda yalnızca sözleşmede sayılan varlıklar üzerinde münferit (bireysel) rehin hakkı kurulmuş kabul edilir. Olayda ticaret unvanı dışarıda bırakıldığı için işlem ticari işletme rehni olarak değil, sayılan diğer varlıklar üzerinde münferit rehin olarak hüküm ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hukuki işlemi ve istisna edilen unsuru tespit etme
Taraflar ticari işletme rehni kurmak istemiş ancak 'ticaret unvanını' kapsam dışı bırakmış ve sözleşmeyi TARES'e tescil etmiştir.
Uygulanacak yasal kuralın sınırlarını belirlemek için öncelikli adım olguların tespitidir.
2
6750 sayılı TİTRK Madde 5'teki zorunlu unsurları uygulama
Kanuna göre ticari işletme veya esnaf işletmesi rehni; ticaret unvanı, işletme adı, menkul işletme tesisatı ve fikrî mülkiyet haklarının tamamı üzerinde kurulmuş sayılır.
Rehin sözleşmesinin geçerliliği ve niteliği kanundaki emredici unsurlara bağlıdır.
3
Zorunlu unsurun dışarıda bırakılmasının hukuki sonucunu saptama
Bu unsurlardan herhangi birinin (olayda unvanın) kapsam dışında bırakılması hâlinde ticari işletme rehni kurulamaz; bunun yerine sözleşmede sayılan varlıklar üzerinde münferit (ayrı ayrı) rehin hakkı kurulmuş olur.
Kanun koyucu unsur eksikliğinde işlemin tamamen iptali yerine, tahvil (dönüştürme) benzeri bir yaklaşımla sözleşmeyi münferit taşınır rehni olarak ayakta tutmaktadır.

Anahtar Kavram

Ticari İşletme Rehninin Zorunlu Unsurları ve Unsur Eksikliğinin Sonucu
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ticari İşletme Rehni

Bu konudan daha fazla soru