Examkin

Ticari İşletme Rehni

19 soru

Soru 1Soru →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkının geçerli bir şekilde kurulabilmesi için sözleşmenin düzenlenmesinin yanı sıra gerçekleştirilmesi zorunlu olan işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehin sözleşmesinin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescil edilmesi

Cevap

Rehin hakkının doğumu için sözleşmenin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescil edilmesi zorunludur.
Ticari işletme rehni, 6750 sayılı Kanun gereğince teslimsiz bir rehin türüdür. Bu rehnin geçerli bir şekilde kurulabilmesi ve rehin hakkının doğabilmesi için rehin sözleşmesinin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescil edilmesi kurucu bir şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'ndaki kuruluş esaslarını belirle.
6750 sayılı Kanun, ticari işletme rehninin tescil ile kurulacağını öngörür.
Bu kanunla birlikte eski teslim şartı ortadan kalkmış, tescil sistemi getirilmiştir.
2
İlgili sicil birimini tespit et.
Tescilin yapılacağı yer Taşınır Rehni Sicili'dir (TARES).
Ticaret sicili işletmenin kendi bilgileri içindir, rehin hakları için TARES yetkilidir.

Anahtar Kavram

Ticari işletme rehni, zilyetliğin devri gerekmeksizin (teslimsiz), sözleşmenin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescili ile kurulan bir haktır.

Daha Fazla Pratik

Rehnin kapsamına giren unsurları (ticaret unvanı, işletme tesisatı vb.) inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri uyarınca, bir ticari işletmenin tamamı veya bir kısmı üzerinde rehin tesis edilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Rehin Sicili'ne (TARES) tescil edilmesiyle kurulur ve bu tescil rehin hakkının doğumu için kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.

Cevap

Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Rehin Sicili'ne (TARES) tescil edilmesiyle kurulur ve bu tescil rehin hakkının doğumu için kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.
6750 sayılı Kanun uyarınca, ticari işletme rehni gibi zilyetliğin devredilmediği taşınır rehinlerinde rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Bakanlık tarafından tutulan Rehin Sicili'ne (TARES) tescil edilmesiyle kurulur. Bu tescil işlemi, hakkın doğumu için gerekli olan 'kurucu' (ihdasi) nitelikteki bir işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun hükmünün belirlenmesi
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK)
Ticari işletme rehni artık bu kanun hükümlerine tabidir.
2
Rehnin kuruluş anının ve yönteminin tespiti
Sözleşme + Rehin Sicili'ne (TARES) tescil
Zilyetlik devredilmediği için hakkın aleniyeti tescil ile sağlanır.
3
Tescilin hukuki niteliğinin analizi
Kurucu (İhdasi) etki
Tescil yapılmadan rehin hakkı hukuk aleminde doğmuş sayılmaz.

Anahtar Kavram

Ticari İşletme Rehninin Kurucu Tescil İlkesi

Daha Fazla Pratik

Rehnin kapsamına giren unsurların (ticaret unvanı, makineler, sınai haklar) 'belirlilik ilkesi' çerçevesinde nasıl listelenmesi gerektiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 3Soru →

Ticari işletme sahibi bir tacirin, finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla işletmesinin tamamı üzerinde rehin tesis etmek istemesi durumunda, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümleri uyarınca rehnin kapsamı ve kuruluşu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin tamamı üzerinde rehin kurulması hâlinde; ticaret unvanı, işletme adı, menkul işletme tesisatı ve sınai mülkiyet hakları, taraflar aksini kararlaştırmadıkça rehnin kapsamına dahil olur.

Cevap

İşletmenin tamamı üzerinde rehin kurulması halinde ticaret unvanı, işletme adı, menkul işletme tesisatı ve sınai mülkiyet haklarının, aksi kararlaştırılmadıkça kendiliğinden rehnin kapsamına dahil olmasıdır.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun 5. maddesine göre, bir ticari veya esnaf işletmesinin tamamı üzerinde rehin kurulması halinde; ticaret unvanı, işletme adı, menkul işletme tesisatı ve fikri ve sınai mülkiyet hakları, taraflarca aksi kararlaştırılmadığı sürece rehnin kapsamına girer. Bu düzenleme işletmenin bir bütün olarak değerini korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Rehin kapsamının belirlenmesi
6750 sayılı Kanun madde 5 uyarınca kapsam tespit edilir.
İşletme rehninin neleri içerdiğini yasal düzenleme çerçevesinde anlamak gerekir.
2
Aksi kararlaştırılmadıkça dahil olan unsurların kontrolü
Unvan, işletme adı, tesisat ve sınai hakların listede olduğu görülür.
Ticari işletmenin ekonomik bütünlüğünü korumak adına Kanun bu unsurları varsayılan kapsamda saymıştır.

Anahtar Kavram

Ticari İşletme Rehninin Kapsamı (TİTRK m. 5)
Soru 4Soru →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümlerine göre, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkının geçerli bir şekilde kurulabilmesi ve üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edebilmesi için rehin sözleşmesinin tescil edilmesi gereken yetkili sicil aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehinli Taşınır Sicili

Cevap

Ticari işletme rehninin kurulması için rehin sözleşmesinin Rehinli Taşınır Sicili'ne tescil edilmesi zorunludur.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Rehinli Taşınır Sicili'ne tescil edilmesiyle kurulur. Bu tescil işlemi rehin hakkı bakımından kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir ve rehnin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari işletme rehninin kuruluş yöntemini belirle.
Ticari işletme rehni teslimsiz bir taşınır rehnidir ve tescil ile kurulur.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) uyarınca rehin hakkının doğumu tescile bağlanmıştır.
2
İlgili kanunda belirtilen yetkili sicili tespit et.
Yetkili sicil Rehinli Taşınır Sicili'dir.
Tescilin aleniyet sağlaması ve kurucu etkisi için kanun koyucu tarafından özel bir sicil ihdas edilmiştir.

Anahtar Kavram

Ticari İşletme Rehninin Tescili
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümlerine göre, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkının geçerli bir şekilde kurulabilmesi için rehin sözleşmesinin tescil edilmesi gereken sicil aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehinli Taşınır Sicili

Cevap

Ticari işletme rehninin kurulması için tescil yapılması gereken merci Rehinli Taşınır Sicili'dir.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uyarınca, ticari işletme üzerinde rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Rehinli Taşınır Sicili'ne (TAREKS) tescil edilmesiyle kurulur. Tescil burada kurucu bir etkiye sahiptir ve rehin hakkı tescil anında doğar.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni dayanağın belirlenmesi
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun (TİTRK) incelenmesi.
Ticari işletme rehninin modern hukukumuzdaki temel düzenlemesi bu kanundur.
2
Tescil makamının tespiti
Kanun uyarınca rehin hakkının doğumu için sicile tescilin şart olduğunun ve bu sicilin Rehinli Taşınır Sicili olduğunun görülmesi.
Rehin hakkı, sözleşmenin bu özel sicile tescili ile kurucu bir etkiyle doğar.

Anahtar Kavram

Ticari işletme rehninde tescilin kurucu etkisi ve tescil mahalli.
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru →

Bir tacirin, işletme faaliyetlerini genişletmek amacıyla kullandığı banka kredisi karşılığında ticari işletmesinin tamamı üzerinde rehin tesis etmek istemesi durumunda; rehin hakkının geçerli bir şekilde kurulması, tescili ve kapsamı ile ilgili güncel mevzuat hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehin hakkı, sözleşmenin Rehinli Taşınır Sicili’ne tesciliyle kurucu bir şekilde doğar ve işletmenin tamamı rehnedilse dahi rehin kapsamındaki varlıkların belirlilik ilkesi uyarınca ayırt edici özellikleriyle belirtilmesi şarttır.

Cevap

Rehin hakkı, sözleşmenin Rehinli Taşınır Sicili’ne tesciliyle kurucu bir şekilde doğar ve işletmenin tamamı rehnedilse dahi rehin kapsamındaki varlıkların belirlilik ilkesi uyarınca ayırt edici özellikleriyle belirtilmesi şarttır.
Rehin hakkı, mülga olan eski kanunun aksine Ticaret Sicili'ne değil, Rehinli Taşınır Sicili'ne tescil edilerek kurulur. Bu tescil işlemi kurucu bir niteliğe sahiptir, yani tescil yapılmadan rehin hakkı doğmaz. Ayrıca taşınır rehni sisteminde 'belirlilik ilkesi' hakimdir; yani bir işletme 'bir bütün olarak' rehnedilse dahi, rehnin kapsamına giren her bir varlığın (makineler, araçlar, fikri haklar vb.) ayırt edici özellikleriyle sözleşmede ve sicilde tek tek belirtilmesi yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın tespiti
67506750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri esas alınır.
Ticari işletme rehni ile ilgili eski 14471447 sayılı Kanun mülga olmuş, yerini 67506750 sayılı Kanun almıştır.
2
Sicilin ve tescil etkisinin belirlenmesi
Tescil, Ticaret Sicili yerine Rehinli Taşınır Sicili'ne yapılır ve kurucu (ihdasi) etkiye sahiptir.
Kanunun 44. ve 77. maddeleri uyarınca rehin hakkı tescille doğar.
3
Kapsam ve belirlilik ilkesinin analizi
Rehnedilen her bir varlığın ayırt edici özelliklerinin (marka, seri no vb.) listede yer alması zorunludur.
Yeni sistemde 'toplu rehin' kavramı yerine, her bir taşınırın sicilde açıkça tanımlanması (belirlilik ilkesi) benimsenmiştir.
4
Sözleşme özgürlüğü ve istisnaların değerlendirilmesi
Ticaret unvanı ve işletme adı gibi unsurlar tarafların iradesiyle kapsam dışında bırakılabilir.
Kanunun 55. maddesi, rehne konu olabilecek varlıkları saymış ancak bunların hepsinin zorunlu olarak rehnedilmesini şart koşmamıştır.

Anahtar Kavram

6750 sayılı Kanun uyarınca Ticari İşletme Rehninin Kurucu Tescili ve Belirlilik İlkesi

Alternatif Yöntem

Eski mevzuat (1447 sayılı Kanun) ile yeni mevzuat (6750 sayılı Kanun) arasındaki farkları bir tablo üzerinden karşılaştırmak, KPSS gibi sınavlarda bu tür 'zor' soruların çözümünü kolaylaştırır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkının kurulması ve bu rehnin hukuki kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Rehinli Taşınır Sicili’ne tescil edilmesiyle kurulur ve bu tescil işlemi rehin hakkının doğumu için kurucu (ihdasi) bir nitelik taşır.

Cevap

Rehin hakkının Rehinli Taşınır Sicili’ne tescil edilmesiyle kurulduğunu ve bu işlemin kurucu nitelikte olduğunu belirten ifade doğrudur.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca rehin hakkı, rehin sözleşmesinin sicile (Rehinli Taşınır Sicili) tescil edilmesiyle kurulur. Bu tescil işlemi, hakkın doğumu için kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir; yani tescil yapılmadan rehin hakkı hukuken mevcut hale gelmez.

Adım Adım Çözüm

1
Rehin hakkının kurulma anını belirle.
6750 sayılı Kanun (TİTRK) uyarınca rehin hakkı, teslimsiz bir rehin türü olduğu için sicile tescil ile kurulur.
Kanun koyucu, ticari işlemlerde güveni sağlamak adına tescili bir geçerlilik ve kuruluş şartı olarak belirlemiştir.
2
Tescilin yapıldığı sicili ve tescilin etkisini analiz et.
Tescil, Ticaret Sicili'ne değil Rehinli Taşınır Sicili'ne (TARES) yapılır ve etkisi 'kurucu' (ihdasi) niteliktedir.
Tescil yapılmadan rehin hakkı doğmaz; bu nedenle açıklayıcı (bildirici) değil, kurucu bir işlemdir.
3
Rehnin kapsamını (unvan, tesisat vb.) değerlendir.
İşletmenin tamamı rehnedildiğinde, unvan ve sınai haklar gibi unsurlar varsayılan olarak kapsama dahildir.
TİTRK m. 5 uyarınca, işletme rehni kurulurken bu unsurların hariç tutulduğu açıkça belirtilmedikçe rehin kapsamı geniş yorumlanır.

Anahtar Kavram

TİTRK Uyarınca Rehin Hakkının Sicile Tescil ile Kurulması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkının kurulmasına ilişkin olarak yapılan tescil işleminin hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tescil, rehin hakkının doğumu için kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.

Cevap

Ticari işletme rehni tescil ile kurulduğundan, tescil işlemi kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uyarınca, ticari işletme üzerinde rehin hakkının geçerli olarak kurulabilmesi için rehin sözleşmesinin Rehinli Taşınır Sicili'ne (TAKSBİS) tescil edilmesi şarttır. Bu tescil yapılmadığı sürece rehin hakkı hukuk dünyasında doğmaz. Dolayısıyla tescil işlemi, hakkı meydana getiren 'kurucu' bir niteliğe sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili mevzuatın (6750 sayılı TİTRK) rehin hakkının kuruluşuna dair temel kuralını hatırla.
Ticari işletme rehni, sözleşmenin sicile tescili ile doğar.
Kanun, teslimsiz taşınır rehninde aleniyeti tescil ile sağlar.
2
Tescilin hukuki niteliğini (kurucu vs. açıklayıcı) belirle.
Hakkın doğumu için tescil şart olduğundan bu işlem kurucudur.
Bir hakkın doğumu için sicil kaydı zorunluysa bu işleme hukukta kurucu (ihdasi) işlem denir.

Anahtar Kavram

Ticari İşletme Rehninde Tescilin Kurucu Etkisi

İpuçları

1
Bir hakkın doğması için bir sicile kayıt yapılması şartsa, o kayıt 'kurucu' mudur yoksa 'açıklayıcı' mı?

Daha Fazla Pratik

Rehinli Taşınır Sicili'nin hangi kurum tarafından tutulduğunu ve rehnin kapsamına nelerin girdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 9Soru →

Ticari işletme sahibi bir borçlunun, alacaklısına teminat sağlamak amacıyla işletmesi üzerinde kurmak istediği 'ticari işletme rehni'nin hukuken geçerlilik kazanması için tescil edilmesi gereken sicil aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehinli Taşınır Sicili

Cevap

Ticari işletme rehninin kurulması için tescil işleminin yapılması gereken yetkili makam Rehinli Taşınır Sicili'dir.
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümleri uyarınca, ticari işletme üzerinde rehin hakkının kurulması için rehin sözleşmesinin Rehinli Taşınır Sicili'ne tescil edilmesi gerekir. Bu tescil işlemi rehin hakkı için kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari işletme rehninin kurucu unsurlarını belirlemek.
Ticari işletme rehninin doğması için tescilin zorunlu olduğunu tespit eder.
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'na göre rehin hakkı tescil ile kurulur.
2
Tescilin yapılacağı özel sicili belirlemek.
İşletme rehninin Rehinli Taşınır Sicili'ne (TARES) tescil edilmesi gerektiğini belirler.
Kanun, bu tür rehin işlemleri için Ticaret Sicili'nden bağımsız, özel bir sicil öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Ticari işletme rehninde tescilin kurucu etkisi ve yetkili sicil makamı
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru →

67506750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümleri uyarınca, bir ticari işletmenin bütünü üzerinde rehin hakkı tesis edilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmeye ait sınai mülkiyet haklarının rehin kapsamına girebilmesi için, bu hakların rehin sözleşmesinde her birinin kalem kalem sayılması geçerlilik şartıdır.

Cevap

İşletmeye ait sınai mülkiyet haklarının rehin kapsamına girebilmesi için her birinin sözleşmede kalem kalem sayılmasının zorunlu olduğunu iddia eden seçenek yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 67506750 sayılı Kanun'un 55. maddesi uyarınca; bir ticari işletmenin tamamı üzerinde rehin kurulması halinde, ticaret unvanı, işletme adı, menkul işletme tesisatı ve sınai mülkiyet hakları, sözleşmede aksine bir hüküm yer almadığı sürece kendiliğinden rehnin kapsamına dahil olur. Dolayısıyla bu hakların geçerli bir rehin için sözleşmede kalem kalem sayılması veya özel olarak belirtilmesi bir geçerlilik şartı değildir; tam tersine, kapsam dışında bırakılmak isteniyorlarsa açıkça belirtilmeleri gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesinin tespiti
6750 sayılı Kanun madde 5 incelenir.
Ticari işletme rehninin kapsamını belirleyen temel yasal düzenleme budur.
2
İşletme rehninin default (varsayılan) kapsamının analizi
İşletmenin tamamı rehnedildiğinde unvan, işletme adı, tesisat ve sınai mülkiyet haklarının 'aksine hüküm yoksa' kapsama dahil olduğu görülür.
Taraflar özel olarak hariç tutmadıkça bu unsurlar kanun gereği rehnin içindedir.
3
Geçerlilik şartı ile kapsam kuralının ayırt edilmesi
Sınai mülkiyet haklarının tek tek sayılması bir geçerlilik şartı değil, sadece aksine düzenleme yapılmamışsa otomatik bir sonuçtur.
Hukuki hatanın tespit edilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Ticari İşletme Rehninde Kanuni Kapsam ve Belirlilik İlkesi

Daha Fazla Pratik

6750 sayılı Kanun ile getirilen 'boş dereceye ilerleme hakkı' ve 'lex commissoria yasağı' konularına göz atılması önerilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkı tesis edilmesi ve borcun vadesinde ifa edilmemesi durumunda alacaklının haklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacaklı, borcun vadesinde ifa edilmemesi durumunda, rehinli taşınırın mülkiyetinin devrini ancak birinci derecedeki rehin hakkı sahibi olması kaydıyla talep edebilir.

Cevap

Alacaklı, borcun ifa edilmemesi durumunda, ancak birinci derecedeki rehin hakkı sahibi olması şartıyla mülkiyetin devrini talep edebilir.
6750 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, borcun vadesinde ödenmemesi hâlinde, alacaklı eğer birinci derecede rehin hakkı sahibiyse, rehinli taşınırın mülkiyetinin kendisine devrini talep edebilir. Bu düzenleme, Türk Medeni Kanunu'nda yer alan ve rehinli malın mülkiyetinin alacaklıya geçmesini yasaklayan (lex commissoria yasağı) genel kuralın ticari işlemler için getirilmiş çok önemli bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
TİTRK kapsamındaki teslimsiz rehin mekanizmasını analiz etme.
6750 sayılı Kanun, ticari işletme rehninde zilyetliğin devri yerine sicile tescili (kurucu etki) esas almıştır.
Ticari işletmenin faaliyetine devam edebilmesi için unsurların borçluda kalması gerekir.
2
Temerrüt sonrası alacaklı haklarını (TİTRK m. 14) değerlendirme.
Alacaklıya üç seçimlik hak tanınmıştır: Mülkiyetin devrini talep etme, alacağın devri veya zilyetliğin devri.
Borcun ifa edilmemesi durumunda alacaklının teminatı nakde çevirme veya edinme yollarını belirlemek gerekir.
3
Mülkiyetin devri hakkının sınırlarını belirleme.
Mülkiyetin devri talebi, yalnızca birinci derecedeki rehinli alacaklıya tanınmış bir haktır.
Derece sisteminde öncelik hakkının korunması ve alt derecedeki alacaklıların haklarının gözetilmesi amaçlanmaktadır.

Anahtar Kavram

TİTRK uyarınca birinci derece rehin alacaklısının mülkiyetin devrini talep hakkı (Mürtehinle mülkiyetin geçişi yasağının istisnası)
Soru 12Soru →

67506750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkı tesis edilmesi ve bu rehnin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehinli alacaklılar arasındaki öncelik hakkı, kural olarak tescil tarihindeki sıra uyarınca belirlenmekle birlikte; tarafların rehin hakkını taşınmaz rehnindekine benzer bir "dereceler sistemi" üzerinden kurmaları da mümkündür.

Cevap

Rehinli alacaklılar arasındaki öncelik hakkı tescil tarihine göre belirlenir ancak dereceler sistemi kurulması da hukuken mümkündür.
Doğru olan ifade, rehinli alacaklılar arasındaki öncelik hakkının kural olarak tescil tarihine göre belirlendiğini ancak tarafların bir derece sırası (sabit dereceler) belirleyerek de rehin kurabileceğini belirten ifadedir. Bu kural 67506750 sayılı TİTRK m. 1010 hükmünde açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun Kapsamının Belirlenmesi
67506750 sayılı TİTRK hükümleri dikkate alınmalıdır.
Ticari işletme rehni, eski 14471447 sayılı Kanun'un ilga edilmesiyle artık TİTRK hükümlerine tabidir.
2
Rehnin Kuruluşu ve Tescil Makamının Tespiti
Rehin hakkı, Rehinli Taşınır Sicili'ne yapılacak tescil ile kurulur.
Tescil, rehin hakkının doğumu için kurucu (konstitütif) bir şarttır ve yetkili sicil Ticaret Sicili değil, Rehinli Taşınır Sicili'dir.
3
Öncelik ve Derece Sisteminin Analizi
TİTRK m. 1010 uyarınca öncelik hakkı tescil anına göre belirlenir, ancak derece sistemi de uygulanabilir.
Modern taşınır rehni hukuku, alacaklılara daha esnek teminat imkanları sunmak amacıyla taşınmaz rehnindeki sabit dereceler sistemine benzer bir yapıya izin vermektedir.

Anahtar Kavram

TİTRK uyarınca rehin hakkının kurucu tescili ve derece sistemi imkanı.

Daha Fazla Pratik

Rehin hakkının sona ermesi ve sicilden terkin süreçlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru →

67506750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkı tesis edilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin taraflarca imzalanıp notere onaylatıldığı an itibarıyla hukuken kurulmuş sayılır.

Cevap

Rehin hakkının sözleşmenin imzalanması veya noter onayıyla kurulduğunu belirten ifade yanlıştır; rehin hakkı ancak sicile tescil ile doğar.
Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin imzalanması veya noter onayı ile değil, Rehinli Taşınır Sicili'ne tescil edilmesiyle kurulur. 67506750 sayılı Kanun uyarınca tescil, rehin hakkının tesisi için kurucu (constitutive) bir öneme sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Rehin hakkının kuruluş anını belirleyen yasal düzenlemeyi inceleyin.
67506750 sayılı Kanun'un 44. maddesinin 55. fıkrasına göre rehin hakkı tescil ile kurulur.
Taşınır rehni sisteminde zilyetliğin devri yerine tescil ikame edildiği için tescil kurucu unsurdur.
2
Sözleşmenin şekil şartları ile rehnin kuruluş anı arasındaki farkı ayırt edin.
Noter onayı sözleşmenin geçerlilik şartıyken, tescil rehin hakkının ayni bir hak olarak doğması için gereken şarttır.
Sözleşme sadece borçlandırıcı işlem niteliğindedir, tasarruf işlemi ise tescildir.

Anahtar Kavram

Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) uyarınca rehin hakkının doğumu tescile bağlıdır (Kurucu tescil).

Daha Fazla Pratik

Rehinli alacaklının temerrüt durumundaki haklarını (mülkiyetin devri, icra takibi vb.) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru →

67506750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkı tesis edilmesi süreci ve bu rehnin hukuki geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehin hakkı, usulüne uygun olarak düzenlenen rehin sözleşmesinin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescil edilmesiyle kurulur; bu tescil rehin hakkının doğumu için kurucu niteliktedir.

Cevap

Rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescil edilmesiyle kurulur ve bu tescil işlemi kurucu niteliktedir.
Doğru ifade, rehin hakkının Taşınır Rehni Sicili'ne (TARES) tescil ile doğduğunu ve bu işlemin kurucu (ihdasi) nitelikte olduğunu belirten açıklamadır. 67506750 sayılı Kanun kapsamında, taraflar arasında düzenlenen rehin sözleşmesi ancak sicile tescil edildiği anda rehin hakkı hukuken varlık kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesinin tespiti
67506750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun (TİTRK) rehin hakkının kuruluşuyla ilgili hükümleri incelenmelidir.
Ticari işletme rehni üzerindeki eski mevzuat (TİRK) mülga olduğundan, güncel kurallar 67506750 sayılı Kanun ile belirlenir.
2
Rehnin kuruluş anının belirlenmesi
Taşınır rehni hakkı, rehin sözleşmesinin sicile (TARES) tescil edilmesiyle doğar.
Kanun koyucu, teslimsiz taşınır rehninde aleniyeti ve hakkın doğumunu sicil kaydına bağlamıştır (kurucu tescil ilkesi).
3
Geçerlilik ve sicil otoritesinin kontrolü
Tescilin TARES'e yapılması gerektiği ve sözleşmenin elektronik veya yazılı olabileceği doğrulanmıştır.
Noter zorunluluğunun kaldırılması ve tek bir merkezi sicil sisteminin getirilmesi Kanun'un temel amaçlarındandır.

Anahtar Kavram

Ticari işletme rehninde sicile tescilin kurucu (ihdasi) etkisi
Soru 15Soru →

Bir tacirin finansman sağlamak amacıyla işletmesini rehnetmesi sürecinde, tescil işleminin gerçekleştirileceği sicil ve bu tescilin hukuki sonuçları ile ilgili olarak 67506750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehin hakkı, Rehinli Taşınır Sicili'ne (TARES) tescil ile kurulur; bu tescil işlemi rehin hakkını doğuran kurucu bir etkiye sahiptir.

Cevap

Rehin hakkı, Rehinli Taşınır Sicili'ne (TARES) tescil ile kurulur ve bu tescil işlemi kurucu bir etkiye sahiptir.
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu çerçevesinde rehin hakkı, Rehinli Taşınır Sicili'ne (TARES) tescil edildiği anda doğar. Bu durum, tescilin hakkın doğumu için vazgeçilmez bir kurucu unsur olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili mevzuat uyarınca rehin hakkının kurulma yöntemini belirle.
Rehin hakkı, taraflar arasındaki sözleşmenin ardından sicile tescil ile kurulur.
67506750 sayılı Kanun uyarınca taşınır rehni tescile tabidir.
2
Tescilin yapılacağı yetkili sicili ve tescilin hukuki niteliğini saptan.
Yetkili sicil TARES'tir ve tescil kurucu (inşai) etki doğurur.
Tescil yapılmadan rehin hakkı hukuken doğmaz.

Anahtar Kavram

Ticari işletme rehninde tescilin kurucu etkisi ve TARES yetkisi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 16Soru →

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri uyarınca gerçekleştirilen ticari işletme rehni işlemleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ticari işletme rehninin kurulabilmesi için işletmenin unvanı, menkul işletme tesisatı ve fikri mülkiyet haklarının tamamının rehne dahil edilmesi emredici bir zorunluluktur.

Cevap

Ticari işletme rehninde unvan, işletme adı ve tesisat gibi unsurların tamamının rehne dahil edilmesinin emredici bir zorunluluk olduğunu belirten ifade yanlıştır.
6750 sayılı TİTRK'nin 5. maddesinin 4. fıkrasına göre, ticari işletme ve esnaf işletmesinin tamamı üzerinde rehin kurulması halinde; ticaret unvanı ve/veya işletme adı, menkul işletme tesisatı ve fikri ve sınai mülkiyet hakları rehne dahil edilebilir. İfadedeki 'edilebilir' ibaresinden anlaşılacağı üzere, bu unsurların rehne dahil edilmesi tarafların iradesine bırakılmıştır ve emredici bir zorunluluk değildir. Dolayısıyla tüm bu unsurların zorunlu olarak dahil edilmesi gerektiğini belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni dayanağın belirlenmesi
Ticari işletme rehni, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümlerine tabidir.
TİTRK, ticari işletme rehninin kurulması, kapsamı ve tescili konusundaki temel düzenlemedir.
2
Rehnin kuruluş şartlarının değerlendirilmesi
Rehin, TARES'e tescil ile kurulur (kurucu etki) ve zilyetliğin devri gerekmez.
TİTRK'nin temel amacı, işletme varlıklarının zilyetliği devredilmeden teminat olarak kullanılmasını sağlamaktır.
3
Rehnin kapsamının incelenmesi
İşletmenin tamamı rehnedilse dahi, unvan ve tesisat gibi unsurların dahil edilmesi isteğe bağlıdır.
6750 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca bu unsurlar rehne dahil edilebilir ancak bu bir emredici zorunluluk değildir.

Anahtar Kavram

Ticari İşletme Rehninin Kapsamı ve Kuruluşu (TİTRK)

Daha Fazla Pratik

TİTRK kapsamında rehinli alacaklıya tanınan, borcun ödenmemesi durumunda mülkiyetin devrini talep etme hakkı (lex commissoria yasağının istisnası) konusunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 17Soru →

67506750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkı tesis edilmesi süreci ve sözleşmenin içeriğiyle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehin sözleşmesinde rehin konusu varlıkların ayırt edici özelliklerinin (seri numarası, marka vb.) açıkça belirtilmesi, rehnin sicile tescili ve geçerliliği için zorunlu bir unsurdur.

Cevap

Rehin konusu varlıkların ayırt edici özelliklerinin sözleşmede açıkça belirtilmesi, rehnin sicile tescili ve geçerliliği için zorunlu bir unsurdur.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun 4. maddesine göre, rehin sözleşmesinde rehin konusu varlıkların ayırt edici özelliklerini içeren listenin yer alması sözleşmenin geçerliliği ve sicile tescili için emredici bir unsurdur. Bu şart, rehin hakkının belirlilik ilkesine uygun olarak kurulmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
TİTRK Madde 4'teki sözleşme unsurlarını incele.
Sözleşmede taraflar, borcun miktarı ve rehin konusu varlıkların ayırt edici özelliklerinin bulunması gerektiği tespit edildi.
Rehin sözleşmesinin geçerliliği ve TARES'e tescili için kanunda sayılan zorunlu unsurların varlığı şarttır.
2
İşletme rehninin kapsamını (Madde 5) değerlendir.
İşletmenin tamamı rehnedilse bile trafik, gemi gibi özel sicillere kayıtlı taşınırların kendiliğinden kapsama girmediği görüldü.
Özel sicile tabi varlıkların rehin usulleri kendi kanunlarına ve tescil esaslarına tabidir.

Anahtar Kavram

Ticari İşletme Rehni Sözleşmesinin Zorunlu İçeriği ve Kapsamı

İpuçları

1
TİTRK uyarınca rehin sözleşmesinin içeriğinde neler olması gerektiğini hatırlayın.
2
Özellikle rehin konusu varlıkların tespiti için ayırt edici özelliklerin önemini düşünün.

Daha Fazla Pratik

6750 sayılı Kanun kapsamında rehin hakkının kurulma anı (tescil) ve öncelik sıralaması (derece sistemi) konularına çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru →

Bir lojistik firmasını işleten (A) Anonim Şirketi, kredi temin etmek amacıyla işletmesini (B) Bankasına rehnetmek üzere yazılı bir sözleşme akdetmiştir. Sözleşmede; işletmeye ait taşıtlar, menkul işletme tesisatı ve fikrî mülkiyet hakları rehin kapsamına alınmış ancak şirketin mevcut "ticaret unvanı" açıkça rehin kapsamı dışında bırakılarak anlaşma Taşınır Rehin Siciline (TARES) tescil edilmiştir. Bu işlemin hukuki sonucu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ticari işletme rehninde ticaret unvanının rehin kapsamında olması kanuni bir zorunluluk olduğundan, olayda ticari işletme rehni değil; yalnızca sözleşmede sayılan varlıklar üzerinde münferit rehin hakları kurulmuş sayılır.

Cevap

Ticari işletme rehninde ticaret unvanının rehin kapsamında olması kanuni bir zorunluluk olduğundan, olayda ticari işletme rehni değil; yalnızca sözleşmede sayılan varlıklar üzerinde münferit rehin hakları kurulmuş sayılır.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun (TİTRK) 5. maddesine göre; ticari işletme veya esnaf işletmesi üzerinde kurulan rehin hakkı, ticaret unvanı ve işletme adı ile menkul işletme tesisatı ve fikrî mülkiyet haklarının tamamı üzerinde kurulmuş sayılır. Taraflarca bu unsurlardan herhangi birinin rehin kapsamı dışında bırakılması hâlinde, ticari işletme rehni kurulmuş sayılmaz. Bu durumda yalnızca sözleşmede sayılan varlıklar üzerinde münferit (bireysel) rehin hakkı kurulmuş kabul edilir. Olayda ticaret unvanı dışarıda bırakıldığı için işlem ticari işletme rehni olarak değil, sayılan diğer varlıklar üzerinde münferit rehin olarak hüküm ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hukuki işlemi ve istisna edilen unsuru tespit etme
Taraflar ticari işletme rehni kurmak istemiş ancak 'ticaret unvanını' kapsam dışı bırakmış ve sözleşmeyi TARES'e tescil etmiştir.
Uygulanacak yasal kuralın sınırlarını belirlemek için öncelikli adım olguların tespitidir.
2
6750 sayılı TİTRK Madde 5'teki zorunlu unsurları uygulama
Kanuna göre ticari işletme veya esnaf işletmesi rehni; ticaret unvanı, işletme adı, menkul işletme tesisatı ve fikrî mülkiyet haklarının tamamı üzerinde kurulmuş sayılır.
Rehin sözleşmesinin geçerliliği ve niteliği kanundaki emredici unsurlara bağlıdır.
3
Zorunlu unsurun dışarıda bırakılmasının hukuki sonucunu saptama
Bu unsurlardan herhangi birinin (olayda unvanın) kapsam dışında bırakılması hâlinde ticari işletme rehni kurulamaz; bunun yerine sözleşmede sayılan varlıklar üzerinde münferit (ayrı ayrı) rehin hakkı kurulmuş olur.
Kanun koyucu unsur eksikliğinde işlemin tamamen iptali yerine, tahvil (dönüştürme) benzeri bir yaklaşımla sözleşmeyi münferit taşınır rehni olarak ayakta tutmaktadır.

Anahtar Kavram

Ticari İşletme Rehninin Zorunlu Unsurları ve Unsur Eksikliğinin Sonucu
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 19Soru →

İplik üretimi faaliyetiyle iştigal eden (Y) Anonim Şirketi, fon ihtiyacını karşılamak üzere bir bankadan kredi kullanacak olup teminat olarak yalnızca fabrikasında bulunan dokuma makinelerini göstermek istemektedir. Ticari işlemlerde taşınır rehni kuralları uyarınca, söz konusu makineler üzerinde rehin tesis edilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rehin sözleşmesinin elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile ya da yazılı olarak yapılıp noterce onaylanması veya sicil yetkilisi huzurunda imzalanması akabinde Taşınır Rehin Siciline tescil edilmesiyle rehin hakkı doğar.

Cevap

Sözleşmenin kanunda belirtilen şekillerden biriyle imzalanıp Taşınır Rehin Siciline tescil edilmesiyle rehin hakkının kurulduğunu belirten ifadedir.
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uyarınca, rehin sözleşmesi yazılı veya elektronik ortamda düzenlenir. Yazılı sözleşmede imzaların noterce onaylanması veya sicil yetkilisi huzurunda atılması, elektronik ortamda ise güvenli elektronik imza ile onaylanması şarttır. Rehin hakkı ancak bu sözleşmenin Taşınır Rehin Siciline (TARES) tescil edilmesiyle vücut bulur. Bu nedenle tescil işlemi kurucu bir niteliğe sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayda kurulan rehinin türünü tespit etme
Teminat olarak sadece dokuma makineleri gösterildiği için münferit varlıklar üzerinde ticari işletme taşınır rehni kurulmaktadır.
Rehin sürecinde uygulanacak kanuni şekil ve usul kurallarını belirlemek.
2
Kuruluş ve şekil şartlarını hukuki olarak değerlendirme
Sözleşmenin yazılı (noter onayı veya sicil yetkilisi huzurunda) veya elektronik (güvenli elektronik imza) yapılması ve TARES'e tescil edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.
Geçerli bir hakkın doğumu için tescilin kurucu etkisini doğrulamak.
3
Seçeneklerdeki hukuki iddiaları eleme
Zilyetlik devri arayan, tescili açıklayıcı sayan, unvanı zorunlu tutan ve münferit rehni tüm işletmeyi kapsar gibi yorumlayan seçenekler elenir.
Doğru yasal uygulamayı teyit etmek.

Anahtar Kavram

Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni - Kuruluş ve Şekil Şartları