Anayasal sistemimizde Cumhurbaşkanının seçimi, adaylık süreçleri ve görev süresine ilişkin kurallar, demokratik işleyişin temelini oluşturur. Buna göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık usulleriyle ilgili aşağıdaki uygulamalardan hangisi Anayasa'nın emredici hükümlerine açıkça aykırıdır?
- AEn son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların tek başına yüzde beşini alamayan ancak birlikte hesaplandığında yüzde beş barajını geçen iki siyasi partinin ortak Cumhurbaşkanı adayı göstermesi
- BBirinci oylamada hiçbir adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu sağlayamaması üzerine yapılan ikinci oylamada, sadece ilk turda en çok oyu alan iki adayın yarışması ve geçerli oyların çoğunluğunu alan adayın seçilmesi
- Herhangi bir siyasi parti grubunun desteğini alamayan bağımsız bir kişinin, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmesi için en az elli bin seçmenin yazılı imzasını toplayarak Yüksek Seçim Kuruluna sunmasıCevap
- Dİkinci döneminde görev yapan Cumhurbaşkanının, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi üzerine istisnai olarak yeniden aday olması
- ETürkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olmayan ve anayasal seçilme yeterliliğine sahip bir sivil vatandaşın, en az yirmi milletvekilinden oluşan bir siyasi parti grubu tarafından doğrudan aday gösterilmesi
Cevap
Seçmenler tarafından bağımsız bir Cumhurbaşkanı adayı gösterilebilmesi için 50.000 (elli bin) seçmenin imzasını yeterli gören uygulama Anayasa'ya aykırıdır; çünkü anayasal zorunluluk en az yüz bin (100.000) seçmenin imzasıdır.
Doğru cevap olan bu uygulamada Anayasa'ya açık bir aykırılık bulunmaktadır. 1982 Anayasası'nın 2017 değişiklikleri ile düzenlenen hükümlerine göre, seçmenler tarafından Cumhurbaşkanı adayı gösterilebilmesi için 'en az yüz bin (100.000) seçmenin' yazılı imzası gereklidir. İfade edilen 50.000 imza kuralı anayasal şartı sağlamaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cumhurbaşkanlığına Aday Gösterme Şartları ve Seçim Usulü