6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) hükümleri uyarınca, bir ticari işletme üzerinde rehin hakkı tesis edilmesi ve borcun vadesinde ifa edilmemesi durumunda alacaklının haklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Alacaklı, borcun vadesinde ifa edilmemesi durumunda, rehinli taşınırın mülkiyetinin devrini ancak birinci derecedeki rehin hakkı sahibi olması kaydıyla talep edebilir.Cevap
- BTicari işletme rehninin hukuken geçerli bir şekilde kurulabilmesi için işletme tesisatının zilyetliğinin alacaklıya fiilen devredilmesi zorunludur.
- CRehinli Taşınır Sicili’ne (TAKSBİS) yapılan tescil işlemi sadece açıklayıcı nitelikte olup, rehin hakkı tarafların yazılı sözleşmeyi imzalamasıyla doğar.
- DTİTRK uyarınca rehinli alacaklılar arasında öncelik sırası belirlenirken derece sistemi değil, temel alacağın vadesi veya miktarı esas alınır.
- ERehin sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadıkça; ticaret unvanı, işletme adı ve sınai mülkiyet hakları ticari işletme rehninin kapsamı dışında kalır.
Cevap
Alacaklı, borcun ifa edilmemesi durumunda, ancak birinci derecedeki rehin hakkı sahibi olması şartıyla mülkiyetin devrini talep edebilir.
6750 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, borcun vadesinde ödenmemesi hâlinde, alacaklı eğer birinci derecede rehin hakkı sahibiyse, rehinli taşınırın mülkiyetinin kendisine devrini talep edebilir. Bu düzenleme, Türk Medeni Kanunu'nda yer alan ve rehinli malın mülkiyetinin alacaklıya geçmesini yasaklayan (lex commissoria yasağı) genel kuralın ticari işlemler için getirilmiş çok önemli bir istisnasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
TİTRK uyarınca birinci derece rehin alacaklısının mülkiyetin devrini talep hakkı (Mürtehinle mülkiyetin geçişi yasağının istisnası)