Büyük çaplı organize bir siber saldırı sonucu ülke genelindeki birçok kamu kurumunun ve bankanın veri altyapısının çökmesinin ardından, yasama organı derhâl bir kanun çıkararak sadece bu spesifik saldırıyı gerçekleştiren failleri yargılamak ve cezalandırmak üzere 'Bilişim Suçları Özel Yetkili Yüksek Mahkemesi' adıyla geçici bir merci kurmuştur. Çıkarılan kanunun gerekçesinde, yaşanan durumun millî güvenliği tehdit eden olağanüstü bir nitelik taşıdığı ve yargılamanın ivedilikle sonuçlandırılması gerektiği vurgulanmıştır.
Buna göre, 1982 Anayasası'nda yer alan güvenceler dikkate alındığında, yasama organının bu tasarrufu ile ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Failin fiili işlediği tarihte yasal olarak yargılanacağı mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılması sonucunu doğurduğundan anayasal 'kanuni hâkim güvencesi'ni ihlal etmiştir.Cevap
- BYaşanan olayın kanun gerekçesinde de belirtildiği üzere olağanüstü bir tehdit oluşturması sebebiyle, bu işlem anayasada düzenlenen hakların durdurulması rejimine uygun ve meşru bir tedbirdir.
- CHak arama hürriyeti devlete teşkilat kurma ödevi yükleyen pozitif statü haklarından olduğu için, ihtiyaca binaen kanunla yeni ve geçici mahkemeler kurulması Anayasa'ya uygundur.
- DMahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin münhasır düzenleme alanına girdiğinden, meclisin kanunla bu şekilde bir müdahalede bulunması kuvvetler ayrılığına aykırıdır.
- EBu tür ihtisas gerektiren olağanüstü mercilerin yargılama faaliyetleri hukuka uygun olmakla birlikte, verilen kararlara karşı olağan kanun yolları tüketilmeden derhâl Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulabilir.
Cevap
Söz konusu düzenleme, suçun işlenmesinden sonra sadece o olaya ve faillere özgü yeni bir yargı mercii kurarak failleri kanunen tabi oldukları mahkemeden başka bir merci önüne çıkardığı için 'kanuni hâkim güvencesini' doğrudan ihlal etmektedir.
Doğru yanıt, yeni kurulan geçici mahkemenin anayasal yargı güvencelerine aykırı olduğunu belirten ifadedir. 1982 Anayasası Madde 37 'Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz. Bir kimseyi kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz.' hükmünü amirdir. Suç işlendikten sonra sırf o suçu yargılamak üzere kurulan mahkemeler tam olarak bu yasağın kapsamına girer.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kanuni Hâkim Güvencesi ve Olağanüstü Merci Yasağı