(T), mülkiyeti kendisine ait olan ve yazlık evinin iskelesine bağlı bulunan teknesinin kaybolduğunu düşünürken; olaydan on beş ay sonra bir sosyal medya paylaşımında tekneyi (V)'nin alıp kendi marinalarında tuttuğunu fark etmiştir. (T), teknesini yasal yollardan derhal geri almak istemektedir.
Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, (T)'nin başvurabileceği hukuki imkânlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- (T)'nin zilyetlik davaları için kanunda öngörülen bir yıllık azami hak düşürücü süre dolduğundan, teknenin iadesi için ancak mülkiyet hakkına dayanarak istihkak davası açması mümkündür.Cevap
- BZilyetliğin gaspına dayalı iade davalarında hak düşürücü süre on yıl olduğundan, (T) bu süre henüz dolmadığı için doğrudan zilyetlik davası açabilir.
- C(T), teknesi kendi rızası dışında elinden çıktığı için, faili öğrenir öğrenmez marinaya giderek kuvvet kullanma (öz savunma) yoluyla teknesini bizzat geri alabilir.
- D(T)'nin olay üzerinden on beş ay gibi uzun bir zaman geçtikten sonra teknesini dava yoluyla geri istemesi hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir ve dinlenmez.
- E(V), söz konusu tekneyi on beş aydır davasız ve aralıksız olarak elinde bulundurduğu için artık iyiniyetli zilyet konumuna geçmiştir, bu nedenle iade taleplerine karşı korunur.
Cevap
Fiilin üzerinden bir yıl geçtiği için zilyetlik davası açılamayacağı, ancak mülkiyet hakkına dayalı istihkak davası açılabileceği yönündeki ifadedir.
Zilyetliğin gaspı durumunda iade davası, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren iki ay ve her hâlde eylemin üzerinden bir yıl geçmekle düşer. Olayda gasp fiilinin üzerinden 15 ay geçtiği için zilyetlik davası açma imkânı kalmamıştır. Ancak eşyanın mülkiyetine sahip olan kişi, zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi olmayan istihkak davasını her zaman açarak haksız zilyetten eşyasının iadesini talep edebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Zilyetliğin Korunması, Zilyetlik Davaları ve İstihkak Davası