Yargı teşkilatının idari boyutunda ortaya çıkan bazı hukuki durumların incelendiği bir komisyon çalışmasında;
I. Bir ilde faaliyete geçirilecek olan yeni ağır ceza mahkemesinin yargı çevresinin saptanması,
II. Görevinde başarılı olan birinci sınıf hâkimlerin terfi ve kademe ilerlemesi işlemleri,
III. Bir hâkim hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda Kurul tarafından verilen "meslekten çıkarma" kararı
gibi konular ele alınmıştır.
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) 1982 Anayasası'nda belirlenen statüsü, görevleri ve yetkileri dikkate alındığında, bu vakalara ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken doğrudur?
- Kurulun üçüncü vakadaki meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararına karşı yargı mercilerine başvurulabilirken, ikinci vakadaki terfi işlemlerine karşı yargı yolu kapalıdır.Cevap
- BKurul, Anayasa'nın yargı bölümünde düzenlenmiş ve önüne gelen uyuşmazlıklarda nihai karar mercii olan bağımsız bir yüksek mahkemedir.
- CKurulun hukuka aykırı olduğu iddia edilen kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren altmış gün içinde Cumhurbaşkanı tarafından iptal davası açılabilir.
- DHâkim ve savcıların mesleğe kabulü, atanmaları ve disiplin süreçlerine ilişkin temel usul ve esaslar, yürütme yetkisi kapsamında olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.
- EKurulda bu tür önemli mesleki ve idari kararları alacak olan üyelerin tamamı, kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği liyakat esasına göre doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilip atanır.
Cevap
Doğru tespit, Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolunun açık, terfi gibi diğer idari işlemlere karşı ise kapalı olduğunu belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın 159. maddesi gereğince Hâkimler ve Savcılar Kurulunun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açık bırakılmıştır. Ancak terfi, atama, yer değiştirme veya diğer disiplin cezaları gibi idari işlemlerine karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz. Bu nedenle, olaydaki üçüncü vakaya yargı yolu açıkken, ikinci vakadaki terfi işlemine yargı yolu kapalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
HSK'nın Anayasal Statüsü ve Kararlarına Karşı Yargı Yolu İstisnası