Soru

Zorluk: OrtaSiyasi Haklar: Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvuru Hakları

19821982 Anayasası'nın "Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı" kenar başlıklı 7474. maddesi uyarınca düzenlenen haklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelemek üzere Cumhurbaşkanlığı makamına bağlı olarak kurulmuştur.
  2. B
    Vatandaşların dilekçe hakkı kapsamında yaptıkları başvurulara, ilgili makamlarca en geç 6060 gün içinde gerekçeli bir cevap verilmesi zorunludur.
  3. Türkiye'de ikamet eden yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmesi, karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla mümkündür.Cevap
  4. D
    Kamu denetçisine başvurma hakkı, Anayasa'nın "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" başlığı altında düzenlenen bir pozitif statü hakkıdır.
  5. E
    Bilgi edinme hakkı, Anayasa metni uyarınca yalnızca Türk vatandaşlarına tanınmış olup yabancıların bu haktan yararlanması mümkün değildir.

Cevap

Türkiye'de ikamet eden yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmesi için karşılıklılık esası gözetilmesi şarttır.
Anayasa'nın 7474. maddesinin birinci fıkrasına göre; vatandaşlar ve Türkiye'de ikamet eden yabancılar, karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla, kendileriyle veya kamuyla ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara başvurma hakkına sahiptir. Bu nedenle yabancılar için ikamet ve karşılıklılık şartının varlığı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Dilekçe hakkının kullanım şartlarını Anayasa'nın 7474. maddesi bağlamında değerlendirmek.
Vatandaşlar için herhangi bir ek şart öngörülmezken, yabancılar için ikamet ve karşılıklılık şartları tespit edilir.
Anayasa koyucu, siyasi bir hak olan dilekçe hakkının yabancılar tarafından kullanımını devletin egemenlik hakları ve uluslararası ilişkiler gereği sınırlandırmıştır.
2
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun idari yapısını ve bağlı olduğu makamı doğrulamak.
Kurumun TBMM Başkanlığına bağlı olduğu belirlenir.
20102010 Anayasa değişikliği ile getirilen bu kurum, yasamanın idare üzerindeki denetim araçlarından biridir.
3
Hakkın tasnifini ve diğer hakların (bilgi edinme) öznelerini kontrol etmek.
Hakların siyasi haklar grubunda yer aldığı ve bilgi edinme hakkının "herkes" (vatandaş ve yabancı ayrımı olmaksızın) için tanındığı görülür.
Anayasa'daki bölüm başlıkları hakların niteliğini (negatif, pozitif, aktif) belirlemektedir.

Anahtar Kavram

Siyasi Hakların (Dilekçe, Bilgi Edinme, Kamu Denetçiliği) Kullanım Şartları ve İdari Yapısı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla