Soru

Zorluk: Ortaİdari Fonksiyon Kavramı ve Özellikleri

İdare hukukunda idari fonksiyonun en belirgin özelliklerinden biri olan 'kendiliğinden harekete geçme' (re'sen) ilkesi, idarenin bir uyuşmazlık çıkmasını ya da kendisine başvurulmasını beklemeksizin kamu yararını sağlamak amacıyla doğrudan faaliyete başlamasını ifade eder. Bu özellik dikkate alındığında, idari fonksiyonu yargı fonksiyonundan ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İdari fonksiyonun sadece kamu yararını amaçlaması, yargı fonksiyonunun ise yalnızca bireyler arasındaki özel menfaatleri korumaya odaklanması.
  2. İdari fonksiyonun bir uyuşmazlık çıkmadan ve talep olmaksızın işleyebilmesi, yargı fonksiyonunun ise kural olarak bir dava veya talep üzerine harekete geçmesi.Cevap
  3. C
    İdari fonksiyonun her zaman genel ve nesnel kurallara dayanması, yargı fonksiyonunun ise tamamen hakimin takdir yetkisine göre şekillenmesi.
  4. D
    İdari fonksiyonun sadece bireysel işlemler yapabilmesi, yargı fonksiyonunun ise düzenleyici hukuk kuralları oluşturabilmesi.
  5. E
    İdari fonksiyonun ürettiği tüm kararların kesin hüküm teşkil etmesi, yargı fonksiyonunun ise icrai nitelikte kararlar alamaması.

Cevap

İdari fonksiyonun uyuşmazlık çıkmadan ve talep olmaksızın işleyebilmesi, yargı fonksiyonunun ise ancak bir dava veya talep üzerine harekete geçmesi farkıdır.
İdari fonksiyon, toplumun günlük ve somut ihtiyaçlarını kesintisiz karşılamayı amaçladığı için uyuşmazlık çıkmasını beklemeden re'sen harekete geçebilir. Buna karşılık yargı fonksiyonu, taraflar arasında bir uyuşmazlık doğması ve bu uyuşmazlığın bir dava yoluyla mahkemeye taşınması üzerine (pasif olarak) harekete geçer. Bu durum, idarenin aktif ve sürekli yapısını, yargının ise tepkisel ve uyuşmazlık odaklı yapısını ortaya koyar.

Adım Adım Çözüm

1
İdari fonksiyonun tetikleyici mekanizmasını belirlemek.
İdare, kamu yararını gerçekleştirmek için 're'sen' (kendiliğinden) harekete geçer.
İdarenin görevi toplumsal ihtiyaçları kesintisiz karşılamaktır.
2
Yargı fonksiyonunun tetikleyici mekanizmasını belirlemek.
Mahkemeler uyuşmazlık çözer ve uyuşmazlığın önüne getirilmesi (dava açılması) gerekir.
Hakim 'nemo iudex sine actore' (davacısız yargıç olmaz) ilkesi gereği kendiliğinden dava açamaz.
3
İki fonksiyonu karşılaştırarak temel ayrımı saptamak.
Harekete geçme usulündeki bu farklılık, iki fonksiyonu işlemsel olarak birbirinden ayırır.
Soruda vurgulanan 'kendiliğinden harekete geçme' özelliği doğrudan bu karşılaştırmaya yöneliktir.

Anahtar Kavram

İdari Fonksiyonun Re'sen Hareket Etme Özelliği

Daha Fazla Pratik

İdari fonksiyonun 'icrailik' ve 're'sen icra' yetkileri arasındaki farkı inceleyerek, idarenin mahkeme kararı olmaksızın kararını uygulama gücünü pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla