Soru

Zorluk: Çok zorYasal Mirasçılar ve Zümre Sistemi

Eşi (S) ile evli olan ve hiç altsoyu bulunmayan (M) vefat etmiştir. Mirasın açıldığı anda (M)’nin babası (B) hayattadır; ancak annesi (A) daha önce ölmüştür. (A)’nın (M) dışında başka bir evlilikten olan tek çocuğu (K) ile (A)’nın hayatta olan anne ve babası (AN ve AD) mirasçı olarak geride kalmıştır. Buna göre, Türk Medeni Kanunu’ndaki zümre sistemi ve yasal mirasçılık kuralları çerçevesinde mirasın paylaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Sağ kalan eş (S) mirasın 1/21/2’sini, baba (B) 1/41/4’ünü, ana bir kardeş (K) 1/41/4’ünü alır; (AN) ve (AD) mirasçı olamaz.Cevap
  2. B
    Sağ kalan eş (S) mirasın 1/41/4’ünü, baba (B) 3/83/8’ini, ana bir kardeş (K) 3/83/8’ini alır.
  3. C
    Sağ kalan eş (S) mirasın 1/21/2’sini, baba (B) 1/41/4’ünü, büyükanne (AN) 1/81/8’ini ve büyükbaba (AD) 1/81/8’ini alır.
  4. D
    Sağ kalan eş (S) mirasın 3/43/4’ünü, baba (B) 1/41/4’ünü alır; (K), (AN) ve (AD) mirasçı olamaz.
  5. E
    Mirasın tamamı sağ kalan eşe (S) kalır; çünkü anne (A) vefat ettiği için mirasın yarısı doğrudan eşe geçerken diğer yarısı için zümre başı hayatta değildir.

Cevap

Sağ kalan eş mirasın 1/21/2’sini, baba 1/41/4’ünü ve ana bir kardeş 1/41/4’ünü alır; üst soyun (AN ve AD) miras hakkı doğmaz.
Türk Medeni Kanunu'na göre sağ kalan eş, mirasbırakanın ana ve babası ile onların altsoyu (ikinci zümre) ile mirasçı olduğunda terekeden 1/21/2 pay alır. Kalan 1/21/2 ise ana ve baba arasında eşit paylaşılır. Baba hayatta olduğu için 1/41/4 pay alır. Anne vefat ettiği için ona düşen 1/41/4 pay, halefiyet ilkesi gereği kendi altsoyu olan ana bir kardeşe geçer. İkinci zümrede yasal mirasçı bulunduğu sürece üçüncü zümreye (büyükanne ve büyükbabaya) pay aktarılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Mirasçı zümresinin belirlenmesi
Mirasbırakanın altsoyu bulunmadığı için miras ikinci zümreye (ana, baba ve onların altsoyu) geçer.
Zümre sisteminde altsoy (1. zümre) yoksa miras bir sonraki zümreye aktarılır.
2
Sağ kalan eşin yasal payının tespiti
Sağ kalan eş (S), ikinci zümre ile birlikte mirasçı olduğunda yasal payı mirasın 1/21/2’sidir.
Türk Medeni Kanunu m. 499 uyarınca eşin payı mirasçı olunan zümreye göre değişir.
3
Kalan miras payının (1/21/2) ana ve baba koluna paylaştırılması
Mirasın kalan yarısı anne (A) ve baba (B) arasında iki eşit parçaya bölünür (1/41/4 anneye, 1/41/4 babaya).
İkinci zümre başları olan anne ve baba mirası eşit paylaşırlar.
4
Halefiyet ilkesinin uygulanması
Anne (A) mirasbırakandan önce öldüğü için, ona düşen 1/41/4 oranındaki pay kendi altsoyu olan (K)’ya geçer.
TMK m. 496/2 uyarınca, mirasbırakandan önce ölmüş olan mirasçıların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.
5
Üçüncü zümrenin durumunun değerlendirilmesi
İkinci zümrede mirasçı (B ve K) bulunduğu için üçüncü zümre (AN ve AD) mirasçı olamaz.
Önceki zümrede mirasçı bulunması, sonraki zümrelerin mirasçılığını kesin olarak engeller.

Anahtar Kavram

Zümre sisteminde eşin payı ve halefiyet (ardıllık) ilkesi
Bu soruyu puanla