Soru

Zorluk: OrtaSosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler (Pozitif Statü Hakları)

1982 Anayasası'nda düzenlenen temel hak ve hürriyetler; 'Kişi Hakları ve Ödevleri', 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' ile 'Siyasi Haklar ve Ödevler' şeklinde üçlü bir ayrıma tabi tutulmuştur. Bireyin devletten olumlu bir edimde bulunmasını veya bir hizmet sunmasını talep edebildiği 'isteme hakları' (pozitif statü hakları) göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nın sistematik yapısı gereği bu grupta yer almaz?

  1. A
    Eğitim ve öğrenim hakkı
  2. B
    Çalışma ve sözleşme hürriyeti
  3. C
    Konut hakkı
  4. D
    Toprak mülkiyeti
  5. Mülkiyet hakkıCevap

Cevap

Mülkiyet hakkı, 1982 Anayasası'nın sistematik ayrımına göre 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' arasında değil, 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları) arasında yer almaktadır.
Mülkiyet hakkı, Anayasa'nın 35. maddesinde 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları/Koruyucu Haklar) başlığı altında düzenlenmiştir. Bu haklar, bireyi devlete ve topluma karşı koruyan, devletin kural olarak müdahale edemeyeceği alanları temsil eder. Oysa sosyal ve ekonomik haklar, bireyin devletten hizmet beklediği alanlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'daki hak gruplandırmasının analizi
1982 Anayasası'nın 2. kısmında haklar; Kişi Hakları (Negatif), Sosyal Haklar (Pozitif) ve Siyasi Haklar (Aktif) olarak ayrılmıştır.
Sorunun cevabı için ilgili hakkın hangi bölümde düzenlendiğini tespit etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki hakların bölümlerinin kontrol edilmesi
Eğitim (Madde 42), Çalışma (Madde 48), Konut (Madde 57) ve Toprak Mülkiyeti (Madde 44) Sosyal ve Ekonomik Haklar bölümündedir.
Pozitif statü haklarının kapsamını netleştirmek.
3
İstisnai durumların ve trapsel alanların değerlendirilmesi
Genel bir hak olan Mülkiyet Hakkı Madde 35'te 'Kişinin Hakları' bölümünde iken, Toprak Mülkiyeti sosyal amaçlarla 'Sosyal Haklar' bölümüne konulmuştur.
KPSS'de sıkça sorulan 'Mülkiyet' ile 'Toprak Mülkiyeti' ayrımını fark etmek.

Anahtar Kavram

Hakların Jellinek Sınıflandırması ve 1982 Anayasası Sistematiği

Alternatif Yöntem

Hakları 'devletten para veya hizmet istiyor muyum?' sorusuyla test edebilirsiniz. Eğitim, sağlık ve konut için devletin harcama yapması gerekir (Pozitif). Ancak mülkiyet hakkı için devletin sadece 'dokunmaması' yeterlidir (Negatif).
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla