Bireylerin devlet yönetimine katılımını ve devlete karşı taşıdıkları sorumlulukları düzenleyen aktif statü hakları, anayasal sistemin temel taşlarından biridir.
Mevcut anayasal düzenlemeler ışığında; kamu hizmetine girme, mal bildirimi, vatan hizmeti ve vergi ödevlerine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?
- AVergi, resim ve harç gibi mali yükümlülüklerin muaflık ve istisnalarına ilişkin temel kurallar, yürütme organının esnekliğini sağlamak amacıyla olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile konulabilir.
- BKamu hizmetine girme hakkı, anayasal sistemde devletin bireylere istihdam sağlama yükümlülüğünü öngören bir pozitif statü (sosyal ve ekonomik) hakkı olarak tasnif edilir.
- Vatan hizmeti anayasal sistemde hem bir hak hem de bir ödev olarak nitelendirilmiş olup, bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği kanunla düzenlenir.Cevap
- DTürkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, sahip oldukları yasama dokunulmazlığı ve sorumsuzluğu kalkanı sebebiyle, görev süreleri boyunca mal bildiriminde bulunma yükümlülüğünün dışında tutulmuştur.
- ETürkiye'de yasal çalışma izniyle bulunan yabancılar, vergi mükellefi olmaları şartıyla ve karşılıklılık ilkesi aranmaksızın Türk vatandaşlarıyla eşit şekilde kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir.
Cevap
Doğru seçenek, vatan hizmetinin hem bir hak hem de ödev olduğunu ve kamu kesiminde de yerine getirilme şeklinin kanunla düzenleneceğini belirten ifadedir.
Anayasa'nın 72. maddesine göre vatan hizmeti, her Türkün hakkı ve ödevidir. Ayrıca bu hizmetin sadece Silahlı Kuvvetlerde değil, kamu kesiminde de ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir. Bu nedenle ilgili ifade, 1982 Anayasası'nın mevcut lafzına tam olarak uygundur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Siyasi Haklar ve Ödevlerin Kapsamı ve Uygulanma Esasları