Soru

Zorluk: OrtaYetki Unsuru ve Yetki Sakatlıkları

Bir ilçe kaymakamı, ilçesinde bitişik arazilere sahip iki vatandaş arasında uzun süredir devam eden sınır ve mülkiyet uyuşmazlığını çözmek amacıyla tarafları makamına çağırmıştır. Kaymakam, tarafların sunduğu tapu ve kadastro belgelerini inceledikten sonra ihtilaflı arazinin mülkiyetinin hangi tarafa ait olduğunu kesin olarak tespit eden ve bu doğrultuda tapu siciline işlenmesi talimatını içeren resmi bir idari karar tesis etmiştir.

İdare hukuku ilkelerine göre, kaymakamın tesis ettiği bu idari işlemin taşıdığı sakatlık türü ve tabi olduğu yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yetki gasbı - Yokluk
  2. B
    Yetki tecavüzü - İptal edilebilirlik
  3. Fonksiyon gasbı - YoklukCevap
  4. D
    Yetki saptırması - İptal edilebilirlik
  5. E
    Konu unsuru sakatlığı - İptal edilebilirlik

Cevap

İdarenin yürütme alanı dışına çıkarak yargı yetkisini kullanması durumu olan fonksiyon gasbı ve bunun sonucu olan yokluk yaptırımıdır.
İdare hukukunda, yürütme organı içinde yer alan herhangi bir idari makamın (örneğin kaymakamın), yasama veya yargı organlarının görev alanına giren konularda karar alması "fonksiyon gasbı" olarak adlandırılır. Olayda kaymakamın mülkiyet uyuşmazlığını çözerek tapu talimatı vermesi, özünde mahkemelerin (yargı erkinin) yetkisini kullanması anlamına geldiğinden, işlem fonksiyon gasbı ile sakattır. Kuvvetler ayrılığının bu derece ağır bir şekilde ihlal edildiği işlemler hukuken hiç doğmamış kabul edilir ve uygulanan idari yaptırım "yokluk" olur.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki uyuşmazlığın niteliğini ve hangi devlet erkine ait olduğunu belirleme
Mülkiyet hakkının kime ait olduğunun tespiti ve tapu sicili üzerindeki ihtilafların kesin çözümü, idarenin değil, yargı organlarının (adli yargının) münhasır görevidir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği devlet organlarının anayasal sınırlarının tespit edilmesi gerekir.
2
İdari makamın yargı organına ait bir yetkiyi kullanmasının hukuki ismini tespit etme
İdari bir makamın (kaymakamın), yasama veya yargı erkinin alanına girerek kendi görev alanı dışındaki bir fonksiyona müdahale etmesi 'fonksiyon gasbı' olarak tanımlanır.
Hukuk sistemimizde idarenin yargı yerine geçerek uyuşmazlık çözmesi kesin olarak yasaklanmıştır.
3
Fonksiyon gasbı halindeki sakatlığın tabi olduğu idari yaptırımı belirleme
Fonksiyon gasbı ile sakat olan işlemler hukuken hiç doğmamış sayılır, dolayısıyla yaptırımı en ağır derecedeki 'yokluk'tur.
Kurucu bir unsur (idari fonksiyon niteliği) eksik olduğu için işlem baştan itibaren geçersizdir.

Anahtar Kavram

İdari işlemlerde yetki unsuru, kuvvetler ayrılığı ilkesi bağlamında fonksiyon gasbı ve idari yaptırımlar.
Bu soruyu puanla