Examkin

Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri

12 soru

Soru 1Soru →

Türkiye Cumhuriyeti Devletinin başı sıfatını taşıyan Cumhurbaşkanı, anayasal sistemimizde yürütme yetkisinin tek sahibi olmasının yanı sıra yasama ve yargı erklerine ilişkin de çeşitli görev ve yetkilerle donatılmıştır. Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetme misyonu çerçevesinde, aşağıda verilen işlemlerden hangisi Cumhurbaşkanının uhdesinde bulunan anayasal yetkilerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini denetleyen Sayıştay'ın Başkan ve üyelerini seçmek

Cevap

Sayıştay Başkan ve üyelerinin seçilmesi, Cumhurbaşkanının değil Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri arasındadır.
Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi, Danıştay, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Hakimler ve Savcılar Kurulu gibi kurumlara atama ve seçim yapma yetkisine sahiptir. Ancak Sayıştay, doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi adına mali denetim yapan bir kurumdur. Bu anayasal konumunun bir gereği olarak, Sayıştay'ın Başkanının ve tüm üyelerinin seçimi anayasal olarak yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir. Dolayısıyla bu işlem Cumhurbaşkanının yetki alanında değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan görev ve yetkilerin Anayasa'ya göre hangi devlet organına (TBMM mi yoksa Cumhurbaşkanı mı) ait olduğunu analiz et.
Kanunları geri göndermek, OHAL ilan etmek, üst kademe yöneticileri atamak ve HSK'ya 4 üye seçmek işlemleri Cumhurbaşkanının görevleridir. Sayıştay üyelerini seçmek ise TBMM'nin görevidür.
Soruda Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında 'yer almayan' işlem sorulmaktadır, bu nedenle farklı bir organa ait olan yetki bulunmalıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri ile TBMM'nin Atama Yetkilerinin Sınırları
Soru 2Soru →

Türkiye'de uygulanan mevcut anayasal sistemde yürütme organının tek kanadı olan Cumhurbaşkanı, devlet teşkilatının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetmekle görevlidir. Bu kapsamda kendisine idari işlemlerin yanı sıra, yasama ve yargı organlarıyla ilişkili farklı alanlarda da önemli anayasal araçlar sunulmuştur.

Aşağıdaki işlemlerden hangisi, yürütme yetkisini tek başına kullanan bu makamın (Cumhurbaşkanının) yetki ve görev alanına dâhil olan konulardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini denetlemek üzere Sayıştay Başkanını ve üyelerini seçmek

Cevap

Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini denetlemek üzere Sayıştay Başkanını ve üyelerini seçmek, Cumhurbaşkanının değil, Türkiye Büyük Millet Meclisinin yetkileri arasındadır.
Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına mali denetim yapan bir organdır. Anayasanın 160. maddesine göre Sayıştay Başkanını ve üyelerini seçme yetkisi münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Cumhurbaşkanının Sayıştay'a üye seçme veya atama yetkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, bu işlem Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında sayılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde sunulan yetkilerin Anayasa'da hangi organa (Cumhurbaşkanı, TBMM veya doğrudan Yargı) verildiğini tespit et.
İptal davası açmak, OHAL ve olağan dönem kararnameleri çıkarmak ile HSK'ya üye seçmek Cumhurbaşkanının görevleri arasındadır.
Anayasanın 104, 119 ve 159. maddeleri Cumhurbaşkanına bu yetkileri açık ve net bir şekilde tanımlamıştır.
2
Sayıştay üyelerinin seçimi yetkisini Anayasal dayanakları ile incele.
Sayıştay Başkan ve üyelerinin seçimi doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından gerçekleştirilir.
Anayasanın 160. maddesi uyarınca Sayıştay, doğrudan TBMM adına denetim yapan bir kurumdur ve tüm üyeleri Meclis Genel Kurulu tarafından seçilir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının yasama ve yargı organlarıyla ilişkili anayasal yetkilerinin kapsamı ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin atama yetkilerinin ayrımı.
Soru 3Soru →

19821982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer alan bir yürütme yetkisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devlet Denetleme Kurulu üyelerini ve başkanını atamak

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu üyelerini ve başkanını atamak
Doğru seçenek olan ifade, Anayasa'nın 104104. maddesi ve 108108. maddesi uyarınca Devlet Denetleme Kurulunun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işlerinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlendiğini ve üyelerinin bizzat Cumhurbaşkanı tarafından atandığını göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal yetki paylaşımının analizi
Yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanına, yasama yetkisinin ise TBMM'ye ait olduğu belirlenir.
Anayasa'nın 104104. maddesi Cumhurbaşkanının görevlerini, 8787. maddesi ise TBMM'nin görevlerini düzenler.
2
Yürütme organına özgü atama yetkilerinin tespiti
Devlet Denetleme Kurulu (DDK) başkan ve üyelerinin atanması yürütme başı olan Cumhurbaşkanının münhasır yetkisi olarak görülür.
DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir denetleme organıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yürütme Görev ve Yetkileri

İpuçları

1
Yetkinin yasama (Meclis) mı yoksa yürütme (Cumhurbaşkanı) organına mı ait olduğunu düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru →

19821982 Anayasası'na göre, yürütme yetkisine sahip olan Cumhurbaşkanının görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil etmek ve savaş ilanına karar vermek

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil etmek ve savaş ilanına karar vermek ifadesi yanlıştır; çünkü savaş ilanına karar verme yetkisi münhasıran TBMM'ye aittir.
Cumhurbaşkanı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını TBMM adına temsil eder; ancak savaş ilanına karar verme yetkisi Anayasa'nın 9292. maddesi uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Cumhurbaşkanı sadece Meclis tatildeyken ani bir silahlı saldırı olması durumunda TSK'nın kullanılmasına karar verebilir, bu genel bir 'savaş ilanı' yetkisi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 104104. maddesinde yer alan Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini analiz et.
Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı alanında çeşitli yetkileri olduğu görülür.
Soru, Cumhurbaşkanının yetki sınırlarını test etmektedir.
2
Başkomutanlık ve savaş ilanı yetkilerini Anayasa'nın 9292. maddesi ile karşılaştır.
Başkomutanlık temsilinin Cumhurbaşkanında olduğu, ancak savaş hali ilanı yetkisinin TBMM'de olduğu saptanır.
Kuvvetler ayrılığı prensibi gereği savaş ilanı gibi hayati kararlar yasama organına bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının yetkileri ile TBMM'nin yetkileri arasındaki ayrım

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yetkileri ile TBMM'nin yetkilerini birbirinden ayırın.
2
Savaş ilanı, genel af ilanı ve para basılmasına karar vermek gibi yetkilerin hangi organa ait olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin görev ve yetkileri ile Cumhurbaşkanının yetkilerini karşılaştıran bir tablo hazırlayarak aradaki farkları pekiştirin.
Tahmini Süre:50s
Soru 5Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve 20172017 yılı anayasa değişiklikleri ile oluşan yeni hükümet sistemi dikkate alındığında, Cumhurbaşkanının "milletlerarası andlaşmalar" ve "dış ilişkiler" konusundaki görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir.
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak yetkisi, Anayasa'nın 9090. maddesi uyarınca yasama organı olan Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Cumhurbaşkanının görevi ise, Meclis tarafından uygun bulunan bu andlaşmaları 104104. madde uyarınca onaylamak ve Resmi Gazete'de yayımlamaktır. Bu ince ayrım, dış ilişkilerde yasama ve yürütme arasındaki dengeyi yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ilişkilerdeki yetki paylaşımını analiz etme
19821982 Anayasası'nın 9090. ve 104104. maddeleri arasındaki fark belirlendi.
Yürütme ve yasama organlarının andlaşma sürecindeki farklı rollerini ayırt etmek gerekir.
2
"Onaylamayı uygun bulma" kavramını inceleme
Bu işlemin bir 'kanun' yoluyla yapıldığı ve yasama yetkisi olduğu tespit edildi.
Anayasa Madde 9090 uyarınca andlaşmaların onaylanması, TBMM'nin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır.
3
Cumhurbaşkanının nihai yetkisini belirleme
Cumhurbaşkanının görevinin "onaylamak ve yayımlamak" olduğu kesinleşti.
Anayasa Madde 104104, yürütme yetkisinin başı olarak bu görevi Cumhurbaşkanına vermiştir.

Anahtar Kavram

Milletlerarası Andlaşmaların Onaylanma Süreci (TBMM ve CB Yetki Paylaşımı)

Daha Fazla Pratik

Anayasa Madde 9090 ile Madde 104104 arasındaki terminolojik farkları (uygun bulma vs. onaylama) tablo yaparak çalışmanız, bu tarz teknik soruları çözmenizi kolaylaştıracaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan güncel hükümler ve 20172017 yılı anayasa değişiklikleri ile yapılandırılan yürütme yetkisi çerçevesinde, Cumhurbaşkanının yüksek yargı organlarının üyelerini seçme ve atama yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin tamamını, Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından gösterilen adaylar arasından seçer.

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamının Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini belirten ifade yanlıştır; bu üyeler Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.
Cumhurbaşkanının yüksek mahkeme üyelerini seçme yetkisi sınırlıdır. 19821982 Anayasası'na göre Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından gizli oyla seçilir. Cumhurbaşkanının Yargıtay'a ilişkin tek atama yetkisi, Yargıtay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından belirlediği adaylar içinden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Başsavcıvekilini seçmektir. Bu nedenle Yargıtay üyelerini seçtiğine dair ifade hukuki bir hata içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yüksek yargı organları üzerindeki seçme yetkilerini gözden geçirin.
Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi (1212 üye), Danıştay (1/41/4 üye), HSK (44 üye) ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı makamı için seçim yapabilir.
Anayasa'nın yürütme ve yargı bölümlerindeki yetki paylaşımını netleştirmek gerekir.
2
Yargıtay üyelerinin seçim usulünü inceleyin.
Anayasa'nın 154154. maddesi uyarınca, Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.
Yargıtay üyeliği ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı makamı arasındaki atama farkını ayırt etmek kritiktir.
3
Seçeneklerdeki kurumlar ve oranlar ile Anayasa hükümlerini karşılaştırın.
Danıştay'da 1/41/4 oranı, AYM'de 1212 üye sayısı ve HSK'da 44 üye sayısı doğrudur. Ancak Yargıtay üyeliği için Cumhurbaşkanına tanınmış bir yetki yoktur.
Sınavda en çok karıştırılan 'üyelerin tamamı' veya 'üye seçimi' vurguları üzerinden yanlış ifadeyi tespit etmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Yüksek Yargı Organlarının Oluşumu ve Cumhurbaşkanının Atama Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile düzenlenemeyecek yasak alanlar ve TBMM'nin denetim yetkileri konusuna odaklanılması tavsiye edilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru →

19821982 Anayasası'nın 104104. maddesinde Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri; yasama, yürütme ve yargı alanlarına ilişkin olarak ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının yasama organı ile ilgili görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak yetkisi, 19821982 Anayasası'nın 8787. maddesi gereğince Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görevleri arasındadır. Cumhurbaşkanı ise bu andlaşmaları Anayasa'nın 104104. maddesi uyarınca 'onaylar ve yayımlar'. Ayrıca onaylama yetkisi, yasama değil yürütme alanındaki bir yetkidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yasama yetkilerini analiz etme
Kanun yayımlama, geri gönderme, Meclisi toplantıya çağırma, seçimleri yenileme ve halkoyuna sunma gibi yetkilerin yasama kategorisinde olduğu tespit edilir.
Anayasa'nın 104104. maddesindeki tasnife göre bu yetkiler yasama başlığı altındadır.
2
Milletlerarası andlaşmalar üzerindeki yetki paylaşımını inceleme
Meclisin 'uygun bulma' (yasama), Cumhurbaşkanının 'onaylama ve yayımlama' (yürütme) yaptığı belirlenir.
Andlaşmaların hukuki süreci iki farklı organın yetki paylaşımı ile tamamlanır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yasama Yetkileri ve Milletlerarası Andlaşma Süreci
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve 20172017 yılı anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisi ve görevi tamamen Cumhurbaşkanına verilmiştir. Cumhurbaşkanı, devletin başı sıfatıyla anayasada belirtilen yasama, yürütme ve yargı alanlarına ilişkin çok sayıda görevi yerine getirmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devlet Denetleme Kurulu aracılığıyla yargı organlarının işleyişini denetlemek

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu aracılığıyla yargı organlarının işleyişini denetlemek, Cumhurbaşkanının yetkileri arasında değildir çünkü yargı organları DDK'nın denetim alanı dışındadır.
Doğru cevap olan yargı organlarını denetleme yetkisi, anayasanın 108108. maddesinde yer alan 'Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulunun görev alanı dışındadır.' hükmü gereğince Cumhurbaşkanının (ve ona bağlı DDK'nın) yetki alanına girmemektedir. Bu, yargı bağımsızlığını korumaya yönelik anayasal bir güvencedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının anayasal yetki alanlarını sınıflandır.
Cumhurbaşkanı yasama (örn. kanun yayımlama), yürütme (örn. atamalar) ve yargı (örn. üye seçimi) alanlarında yetkilidir.
Anayasa 104104. madde, bu yetkileri kapsamlı bir liste halinde sunar.
2
Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) hukuki statüsünü ve sınırlarını incele.
DDK, Cumhurbaşkanına bağlı bir üst denetim organıdır ancak anayasal bir istisnaya tabidir.
Anayasanın 108108. maddesi denetim kapsamını belirler.
3
DDK'nın denetim kapsamı dışındaki kurumu tespit et.
Yargı organları, bağımsızlık ilkesi gereği DDK tarafından denetlenemez.
Yargı bağımsızlığı ve kuvvetler ayrılığı ilkesi bu kısıtlamanın temelidir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Görev Alanı İstisnası

Daha Fazla Pratik

Devlet Denetleme Kurulu'nun 20172017 sonrası değişen yapısı ve 'idari soruşturma' açma yetkisini mutlaka inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

19821982 Anayasası uyarınca yürütme yetkisi ve görevinin tek başına temsilcisi olan Cumhurbaşkanının, yüksek yargı organları ve kurullarına üye seçme yetkisi de dahil olmak üzere geniş yetkileri bulunmaktadır. Buna göre, Cumhurbaşkanının görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakimler ve Savcılar Kuruluna (HSK) yedi üye seçmek

Cevap

Hakimler ve Savcılar Kuruluna (HSK) yedi üye seçme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir; Cumhurbaşkanı bu kurula dört üye seçer.
Doğru seçenek olan ifadedeki hata, üye sayısındadır. 19821982 Anayasası'nın 159159. maddesine göre Hakimler ve Savcılar Kurulu 1313 üyeden oluşur. Kurulun Başkanı Adalet Bakanı'dır ve Adalet Bakanı Yardımcısı da kurulun tabii üyesidir. Geri kalan 1111 üyenin 77'si Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, 44'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Dolayısıyla Cumhurbaşkanının 'yedi üye seçme' yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yargısal atama yetkilerinin incelenmesi
Cumhurbaşkanı AYM üyelerinin çoğunluğunu (12) ve HSK'nın bir kısmını seçer.
Yürütme ve yargı organları arasındaki dengeyi anlamak için seçim sayılarını bilmek gerekir.
2
HSK üye yapısının analiz edilmesi
1313 üyeli HSK'da Adalet Bakanı ve Yardımcısı doğal üye olup, kalan 1111 üyenin seçimi paylaştırılmıştır.
20172017 anayasa değişiklikleri ile kurulan yeni sistemin sayısal verilerini doğrulamak.
3
TBMM ve Cumhurbaşkanı arasındaki seçim yetkisi farkının tespiti
TBMM 77 üye, Cumhurbaşkanı 44 üye seçer.
Soruda yer alan 'yedi üye seçme' ifadesinin hangi makama ait olduğunu belirlemek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının ve TBMM'nin Yüksek Yargı Organlarına Üye Seçme Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili görevlerini (kanunları yayımlamak, veto etmek, seçimlerin yenilenmesine karar vermek) tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 10Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel metnine göre, Cumhurbaşkanı'nın Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) seçimlerinin yenilenmesine karar vermesi (fesih yetkisi) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı bu yetkisini kullanmadan önce TBMM Başkanının görüşünü almak zorundadır.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar verirken Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının görüşünü alma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, Cumhurbaşkanı'nın Meclis Başkanı'nın görüşünü alması gerektiğini iddia etmektedir. Ancak 19821982 Anayasası'nın 116116. maddesinde yapılan 20172017 değişikliği ile Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme yetkisi herhangi bir makama danışma veya belirli bir siyasi kriz (hükümetin kurulamaması vb.) şartına bağlanmamıştır. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 116116. maddesindeki seçimlerin yenilenmesi hükümlerini inceleyin.
Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme yetkisinin herhangi bir şart veya makam görüşüne bağlanmadığı görülür.
20172017 değişikliği ile parlamenter sistemdeki 'danışma' ve 'hükümet kurulamama' gibi kısıtlamalar kaldırılmıştır.
2
Seçimlerin nasıl yapıldığını teyit edin.
Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 'birlikte' yapılması zorunludur.
Yasama ve yürütme organlarının meşruiyet sürelerinin uyumlu olması amaçlanmıştır.
3
Mevcut seçenekleri bu güncel kurallarla karşılaştırın.
Meclis Başkanı'na danışma şartının yer aldığı ifade güncel anayasal düzene aykırıdır.
Bu kural eski sistemin bir parçası olup mevcut Anayasa metninde yer almaz.

Anahtar Kavram

Seçimlerin Yenilenmesi (Fesih Yetkisi)

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte organlar arasındaki 'danışma' mekanizmalarının çoğunun kaldırıldığını hatırlayın.
2
20172017 öncesinde seçimlerin yenilenmesi için 'hükümetin kurulamaması' gibi şartlar ve Meclis Başkanı'na danışma kuralı vardı.
3
Güncel Anayasa madde 116116'yı düşünün; Cumhurbaşkanı bu kararı aldığında seçimlerin 'eş zamanlı' yapıldığını, ancak kimseden görüş almasına gerek olmadığını göreceksiniz.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenilemesi durumunda kendi görev süresinden feragat etmiş sayılacağı, ancak Meclis yenilerse (2. döneminde) bir kez daha aday olabileceği kuralını inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Soru 11Soru →

19821982 Anayasası'na göre yürütme yetkisi ve görevinin yegâne sahibi olan Cumhurbaşkanına; yasama, yürütme ve yargı alanlarında çeşitli görev ve yetkiler tanınmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek
Yargıtay üyelerinin tamamını seçme yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Hâkimler ve Savcılar Kuruluna (HSK) aittir. Cumhurbaşkanı, Yargıtay ile ilgili olarak sadece Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Başsavcıvekilini seçme yetkisine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yüksek yargı organlarına üye seçme yetkilerini değerlendirin.
Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi üyelerinin çoğunu (1212 üye) ve Danıştay üyelerinin dörtte birini (1/41/4) seçer.
Anayasal yetki paylaşımını analiz etmek.
2
Yargıtay üyelerinin seçim usulünü hatırlayın.
Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.
Kurumlar arası yetki farkını tespit etmek.
3
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ile Yargıtay üyeleri arasındaki seçim farkını ayırt edin.
Cumhurbaşkanı sadece Başsavcı ve Başsavcıvekilini seçer, üyeleri seçemez.
KPSS'de sıklıkla sorulan kritik ayrımı doğrulamak.

Anahtar Kavram

Yüksek Yargı Organlarına Üye Seçme Yetkisi

İpuçları

1
Yüksek mahkemelere üye seçme yetkisi Cumhurbaşkanı ve HSK arasında paylaştırılmıştır.
2
Danıştay üyelerinin bir kısmı Cumhurbaşkanınca seçilirken, Yargıtay üyeleri için farklı bir kural geçerlidir.
3
Unutmayın; Cumhurbaşkanı Yargıtay'a 'üye' seçmez, sadece 'Başsavcı' seçer.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın üye yapısını ve üyelerinin hangi makamlarca (TBMM ve Cumhurbaşkanı) seçildiğini tekrar etmek bu konuyla bütünlük sağlayacaktır.
Tahmini Süre:50s
Soru 12Soru →

Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçişi sağlayan anayasa değişiklikleriyle birlikte, yürütme organının tek temsilcisi olan makamın yetki alanı yeniden şekillendirilmiştir. Devlet organlarının uyumlu çalışmasını gözetme misyonuna sahip olan bu makam; atamalar, olağanüstü yönetim usulleri, yasama faaliyetlerine katılım ve yüksek yargı mensuplarının belirlenmesi gibi çok boyutlu anayasal yetkilerle donatılmıştır.

Bu çerçevede, aşağıdaki işlemlerden hangisi anayasal düzlemde Cumhurbaşkanının sahip olduğu yetkiler kapsamında değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin mali denetimini yapmak üzere Sayıştay üyelerini seçmek

Cevap

Sayıştay üyelerini seçmek, Cumhurbaşkanının değil, doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) anayasal görevleri arasındadır.
Doğru yanıt olan Sayıştay üyelerini seçme işlemi, yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanının değil, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görevleri arasındadır. Anayasanın 160. maddesine göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idarelerin gelir ve giderlerini TBMM adına denetler; Sayıştay başkanı ve üyeleri münhasıran TBMM Genel Kurulu tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde verilen işlemlerin Cumhurbaşkanının Anayasada belirtilen yasama, yürütme ve yargı alanlarındaki yetkileriyle eşleşip eşleşmediğini kontrol etmek.
Kanunları veto etme, olağanüstü hal ilan etme, üst düzey yöneticileri atama ve HSK'ya üye seçme yetkilerinin tümünün doğrudan Cumhurbaşkanına ait olduğu tespit edilir.
Soru kökünde Cumhurbaşkanına ait 'olmayan' yetki sorulduğundan, tüm seçeneklerin anayasal dayanaklarının doğrulanması gerekir.
2
Sayıştay üyelerinin seçim sürecini Anayasal hükümler çerçevesinde incelemek.
Anayasanın 160. maddesi gereğince, Sayıştayın mali denetimi meclis adına yaptığı ve üyelerinin tamamının doğrudan TBMM Genel Kurulu tarafından seçildiği belirlenir.
Sayıştayın yüksek mahkeme statüsünde olmaması ve yürütme organının harcamalarını meclis adına denetlemesi nedeniyle, üyeleri bizzat yürütme organı olan Cumhurbaşkanı tarafından seçilemez.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri ile TBMM'nin Atama Yetkileri Arasındaki Ayrım