Examkin

Olağanüstü Hal Rejimi

15 soru

Soru 1Soru →

Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hal (OHAL) yönetimi ve bu süreçteki yasama-yürütme etkileşimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle olağanüstü hal süresini her defasında 44 ayı geçmemek üzere uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu süre sınırı aranmaz.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle olağanüstü hal süresini her defasında 44 ayı geçmemek üzere uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu süre sınırı aranmaz.
Anayasa'nın 119119. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, olağanüstü hal ilan edildikten sonra TBMM, Cumhurbaşkanının talebi üzerine süreyi her defasında 44 ayı geçmemek üzere uzatabilir. Aynı madde, savaş hallerinde bu 44 aylık sınırın uygulanmayacağını açıkça hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan ve sunum prosedürünü analiz etme
Cumhurbaşkanı OHAL ilan eder, karar aynı gün Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün TBMM onayına sunulur.
Yürütmenin acil durum yetkisinin yasama denetimine derhal açılması anayasal bir zorunluluktur.
2
Meclis'in müdahale yetkilerini belirleme
TBMM süreyi kısaltabilir, uzatabilir veya OHAL'i kaldırabilir.
Yasama organı, olağanüstü yönetim usulü üzerindeki nihai karar vericidir.
3
Uzatma sürelerini ve istisnaları değerlendirme
İlan süresi en fazla 66 ay, her bir uzatma süresi en fazla 44 aydır; savaş halinde 44 ay sınırı uygulanmaz.
Savaş hali, zaman sınırlarının öngörülemezliği nedeniyle genel kuralın dışında tutulmuştur.
4
Kararnamelerin hukuki rejimini kontrol etme
OHAL CBK'ları için yargı yolu kapalıdır ve Meclis 33 ay içinde karar vermelidir.
Hukuki güvenlik ve denetim mekanizmalarının sınırlarını belirlemek için anayasal güvenceler incelenmelidir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Rejiminde Yasama ve Yürütme Organlarının Yetki Sınırları
Soru 2Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmesi ve bu sürenin uzatılmasına dair usul ve esaslarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, yurdun tamamında veya bir bölgesinde süresi 66 ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir; TBMM ise her defasında 44 ayı geçmemek üzere bu süreyi uzatabilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın en fazla altı ay için OHAL ilan edebileceği ve TBMM'nin bu süreyi her defasında en fazla dört ay uzatabileceği yönündeki ifade doğrudur.
Anayasa'nın 119119. maddesine göre Cumhurbaşkanı, savaş, ayaklanma veya doğal afet gibi durumlarda yurdun tamamında veya bir bölgesinde süresi 66 ayı geçmemek üzere OHAL ilan eder. Bu karar aynı gün Resmi Gazete'de yayımlanır ve TBMM onayına sunulur. TBMM, süreyi her defasında 44 ayı geçmemek üzere uzatabilir.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan yetkisini ve süresini belirle.
İlan yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir; süre en fazla 66 aydır.
Anayasa Madde 119119 gereği yürütme organının başı bu kararı alır.
2
Meclis denetimi ve uzatma sürelerini kontrol et.
İlan kararı TBMM onayına sunulur; TBMM süreyi her defasında en fazla 44 ay uzatabilir.
Yasama organı, yürütmenin olağanüstü yetkilerini denetler ve süre sınırını belirler.
3
Yargı yolu kısıtlamasını değerlendir.
OHAL kararnameleri için yargı yolu kapalıdır.
Anayasa Madde 148148 uyarınca bu kararnameler anayasa denetimi dışındadır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) Rejimi ve Süreçleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) yayımlanma, onay ve yargısal denetim süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur ve Meclis tarafından en geç 33 ay içinde karara bağlanır.

Cevap

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulmalı ve Meclis tarafından 33 ay içinde karara bağlanmalıdır.
Doğru ifade, OHAL CBK'larının yayımlandıkları gün TBMM'ye sunulması ve Meclis'in 33 ay içinde karar vermesi gerektiğini belirten seçenektir. Bu kural, 20172017 anayasa değişiklikleri ile netleştirilen ve yürütmenin olağanüstü yetkilerini yasama denetimiyle sınırlayan temel bir usuldür.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL CBK'larının yayımlanma ve sunulma prosedürünü incelemek
Anayasa Madde 119119 uyarınca, kararnamelerin Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulması gerektiği tespit edilir.
Yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama denetimine tabi tutulması anayasal bir zorunluluktur.
2
Meclis'in karar verme süresini kontrol etmek
Meclis'in bu kararnameleri en geç 33 ay içinde görüşüp karara bağlaması gerektiği belirlenir.
Kararnamelerin geçici veya kalıcı hukuki statüsünün netleşmesi için süre sınırı konulmuştur.
3
Yargısal denetim durumunu teyit etmek
Anayasa Madde 148148 uyarınca OHAL CBK'ları için yargı yolunun kapalı olduğu görülür.
Olağanüstü dönem işlemlerinin hızlılığı ve niteliği gereği yargısal denetim dışında tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Denetimi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan değişiklikler neticesinde yürürlüğe giren olağanüstü hal (OHAL) rejimi kapsamında; ilan, onay ve denetim usullerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal kararı, Resmî Gazete’de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulması gerektiği ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 119119. maddesine göre Cumhurbaşkanı tarafından alınan olağanüstü hal ilanı kararı, Resmî Gazete'de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur. Eğer Meclis tatilde ise derhal toplantıya çağrılır.

Adım Adım Çözüm

1
İlan yetkisi ve süresini kontrol et.
OHAL ilan yetkisi Cumhurbaşkanına aittir ve en fazla 66 ay için ilan edilebilir.
Anayasa Madde 119119 uyarınca yürütme organının bu yetkisi sınırlandırılmıştır.
2
İlanın yasama organı denetimine sunulma vaktini incele.
Karar, yayımlandığı 'aynı gün' Meclis onayına sunulmalıdır.
Yürütmenin olağanüstü yetkilerinin demokratik denetimi için ivedilik esastır.
3
Uzatma sürelerini ve istisnaları değerlendir.
Uzatma yetkisi TBMM'ye ait olup her defasında azami 44 aydır; savaşta sınır yoktur.
Süre uzatımı yasama organının iradesine bırakılarak denge sağlanmıştır.
4
Yargısal denetim mekanizmasını doğrula.
OHAL CBK'ları için Anayasa Mahkemesi yolu kapalıdır (Madde 148148).
Olağanüstü dönem işlemlerinin hızlı ve kesin sonuç doğurması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal İlanı ve Parlamento Denetimi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Cumhurbaşkanı'nın talebi üzerine, devam etmekte olan bir savaş hali nedeniyle ülke genelinde uygulanmakta olan olağanüstü hal (OHAL) süresini 66 ay daha uzatmış ve bu uzatma süresi içinde çıkarılan bir 'Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' (OHAL CBK) ile vatandaşların mülkiyet haklarına ve seyahat hürriyetlerine yönelik çeşitli kısıtlamalar getirilmiştir.

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, bahsi geçen bu hukuki durum ve süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenlemeler temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunduğu ve anayasal hakları kısıtladığı için, kararnamenin yayımlanmasından itibaren 6060 gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılabilir.

Cevap

Temel hak ve hürriyetleri kısıtlasa dahi, Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri aleyhine Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açılması mümkün değildir.
Anayasa'nın 148148. maddesi, 'olağanüstü hallerde ve savaş hallerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz' hükmünü amirdir. Bu nedenle, düzenleme temel haklara aykırı olsa bile kararname aşamasında yargısal denetime tabi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Uzatma süresini kontrol et.
Normalde uzatma süresi en fazla 44 aydır; ancak Anayasa'nın 119119. maddesi uyarınca savaş halinde bu sınır aranmaz. Dolayısıyla 66 aylık uzatma yasaldır.
Savaş halinin getirdiği istisnai durum.
2
Kararnamenin konu kapsamını incele.
OHAL CBK'ları ile temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenebilir (Anayasa m.119119).
Olağan CBK'lardan farklı olarak OHAL CBK'larının konu sınırı çok daha geniştir.
3
Meclis onay sürecini değerlendir.
OHAL CBK'ları yayımlandığı gün Meclis'e sunulmalı ve 33 ay içinde karara bağlanmalıdır.
Meclis denetimini etkin kılmak için getirilen süre sınırı.
4
Yargısal denetim imkanını kontrol et.
Anayasa m.148148 uyarınca, OHAL döneminde çıkarılan CBK'lar aleyhine ne şekil ne de esas bakımından AYM'de iptal davası açılamaz.
Anayasa'nın açık hükmü ile yargısal denetimin kapatılmış olması.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yargısal Denetimi
Soru 6Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, yurdun tamamında veya bir bölgesinde ilan edilmiş olan bir olağanüstü halin (OHAL) süresini, Cumhurbaşkanının talebi üzerine her defasında en fazla dört ayı geçmemek üzere uzatmaya yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevap

Olağanüstü halin süresini uzatma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir.
Doğru cevap Türkiye Büyük Millet Meclisi seçeneğidir. 19821982 Anayasası'nın 119119. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal kararı TBMM onayına sunulur. Süre dolmak üzereyken bu sürenin uzatılmasına karar verme yetkisi, Cumhurbaşkanının talebi üzerine her defasında en fazla 44 ay için Meclise aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 119119 hükmünün incelenmesi
Olağanüstü halin ilan yetkisi Cumhurbaşkanına, onay ve uzatma yetkisi TBMM'ye verilmiştir.
Anayasal yetki paylaşımını doğru tespit etmek için.
2
Uzatma süresinin ve usulünün belirlenmesi
Cumhurbaşkanının istemi üzerine TBMM, her defasında en fazla 44 ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir.
Yasal süre sınırlarını ve karar verici makamı doğrulamak için.

Anahtar Kavram

OHAL İlan ve Uzatma Yetkisi
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hal (OHAL) ilan etme yetkisine sahip olan makam ve bu ilanın bir defada sürebileceği azami süre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı — 66 ay

Cevap

Olağanüstü hal ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir ve bu ilan bir defada en fazla 66 ay sürebilir.
Anayasa'nın güncel metnine göre, Cumhurbaşkanı; savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, ayaklanma, tabii afet veya tehlikeli salgın hastalıklar gibi durumlarda yurdun tamamında veya bir bölgesinde, süresi 66 ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yetkili makamı belirle.
Cumhurbaşkanı
20172017 Anayasa değişiklikleri ile Bakanlar Kurulu kaldırılarak OHAL ilan yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.
2
Anayasal azami süreyi tespit et.
66 ay
Anayasa'nın 119119. maddesi, ilanın süresinin 66 ayı geçemeyeceğini açıkça belirtir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal İlan Süreci

Daha Fazla Pratik

İlan edilen bu kararın TBMM onayına ne zaman sunulması gerektiğini ve TBMM'nin bu süreçteki yetkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

19821982 Anayasası'nda yapılan 20172017 yılı anayasa değişiklikleri ile olağanüstü yönetim usulleri yeniden düzenlenmiş ve bazı kavramlar anayasa metninden çıkarılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi mevcut anayasal sistemde bir "olağanüstü hal" ilan sebebi olarak düzenlenmemiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sıkıyönetim

Cevap

Sıkıyönetim, 2017 anayasa değişiklikleri ile sistemden çıkarıldığı için artık bir olağanüstü hal sebebi değildir.
Doğru cevap olan ifade, 20172017 yılındaki anayasa değişikliği ile Türk hukuk sisteminden tamamen çıkarılan ve artık bir olağanüstü hal sebebi olarak kabul edilmeyen 'Sıkıyönetim' kavramıdır. Güncel anayasa düzeninde sadece tek bir olağanüstü yönetim usulü (OHAL) bulunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yürürlükteki 19821982 Anayasası'nın 119119. maddesinde sayılan olağanüstü hal sebeplerini inceleyin.
Savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma, anayasal düzene karşı şiddet hareketleri, tabii afet, tehlikeli salgın hastalıklar ve ağır ekonomik bunalım sebepleri tespit edilir.
OHAL ilan edilebilecek yasal sınırları belirlemek için güncel anayasa metnine bakılmalıdır.
2
20172017 anayasa değişikliklerinin olağanüstü yönetim usulleri üzerindeki etkisini değerlendirin.
Sıkıyönetim rejiminin anayasadan tamamen kaldırıldığı ve tüm olağanüstü durumların 'Olağanüstü Hal' (OHAL) başlığı altında toplandığı görülür.
Mevcut sistemde sıkıyönetim diye bir kurumun kalmadığını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

2017 Anayasa Değişiklikleri ve Sıkıyönetimin Kaldırılması
Soru 9Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hal (OHAL) yönetimi ve bu süreçte yürürlüğe konulan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (OHAL CBK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.

Cevap

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.
Anayasa'nın 148148. maddesinde yer alan açık hüküm uyarınca, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (OHAL CBK) anayasaya aykırılığı iddiasıyla hem şekil hem de esas bakımından iptal davası açılamaz. Bu durum, bu tür kararnamelerin yargısal denetimden muaf olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
İlan yetkisi ve süresini kontrol et.
Cumhurbaşkanı, süresi 66 ayı geçmemek üzere ilan eder.
Anayasa Madde 119119 uyarınca ilan süresi sınırı budur.
2
Uzatma yetkisi ve süresini kontrol et.
TBMM, her defasında 44 ayı geçmemek üzere uzatır (savaş hali hariç).
Meclis'in denetim ve süre yönetim yetkisi kapsamındadır.
3
OHAL kararnamelerinin konu sınırını analiz et.
Çekirdek haklar hariç tüm haklar düzenlenebilir.
Olağan dönem kararnamelerinden farklı olarak konu sınırlaması daha geniştir.
4
Yargısal denetim imkanını değerlendir.
Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.
Anayasa Madde 148148 açıkça bu yolu kapatmıştır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Rejiminin Hukuki Çerçevesi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hal (OHAL) ilanı ve bu süreçteki yasama-yürütme ilişkisine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal ilanı kararı verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.

Cevap

Olağanüstü hal ilanı kararı verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
Doğru olan ifade, olağanüstü hal ilanı kararının verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanması ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulması zorunluluğudur. Bu süreç, 19821982 Anayasası'nın 119119. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup meclisin tatilde olması durumunda dahi toplantıya çağrılmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Olağanüstü hal ilan yetkisini belirle.
Olağanüstü hal ilan etme yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanına aittir.
Yürütme organının kriz anlarında hızlı hareket edebilmesi için ilan yetkisi tek elde toplanmıştır.
2
İlanın yürürlüğe giriş ve onay sürecini kontrol et.
İlan kararı Resmî Gazete'de yayımlandığı gün TBMM'nin onayına sunulmalıdır.
Demokratik denetim gereği, yürütmenin olağanüstü yetkileri yasama organının onayına tabidir.
3
Anayasal süre sınırlarını doğrula.
İlan en fazla 66 ay, TBMM tarafından uzatma ise her defasında en fazla 44 aydır.
Sürelerin sınırlandırılması, olağanüstü halin kalıcı hale gelmesini önlemeyi amaçlar.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Rejimi Usul ve Esasları

Daha Fazla Pratik

OHAL süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin konu bakımından sınırlarını ve onaylanma sürelerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru →

Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası uyarınca, olağanüstü hal (OHAL) rejiminin yürürlüğe konulması ve sürelerine dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal ilanı kararı, Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girer ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.

Cevap

Olağanüstü hal ilanı kararı, verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
Olağanüstü hal ilan kararı, verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur. Bu kural, ilanın hukuki geçerlilik kazanması ve meclisin denetim yetkisini derhal kullanabilmesi için anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Olağanüstü hal ilan yetkisini ve ilk ilan süresini değerlendirin.
Yetki Cumhurbaşkanı'ndadır ve süre en fazla 66 aydır.
Anayasa'nın 119119. maddesi uyarınca ilan süreci yürütmenin yetkisindedir.
2
İlan kararının yürürlüğe giriş ve yasama denetimi aşamalarını inceleyin.
Karar yayımlandığı gün yürürlüğe girer ve aynı gün TBMM onayına sunulur.
Olağanüstü yetkilerin derhal kullanılması gerekirken, meclis denetiminin de gecikmeksizin başlaması demokratik hukuk devleti ilkesinin gereğidir.
3
Uzatma sürelerini ve istisnaları tespit edin.
TBMM her defasında en fazla 44 ay uzatabilir; savaşta bu sınır yoktur.
Anayasa, uzatma yetkisini TBMM'ye vererek yürütmeyi denetim altında tutmayı amaçlamıştır.

Anahtar Kavram

OHAL İlan ve Onay Prosedürü

Alternatif Yöntem

OHAL Süre Formülü (66-44-33): Cumhurbaşkanı 66 aya kadar ilan eder, TBMM her defasında 44 aya kadar uzatır, çıkarılan CBK'lar 33 ay içinde Meclis'te karara bağlanmazsa düşer.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 12Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri çerçevesinde, olağanüstü hal (OHAL) sürecinde yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukuki niteliği ve meclis denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulur ve üç ay içinde mecliste görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Cevap

Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulur ve üç ay içinde karara bağlanmazlarsa kendiliğinden yürürlükten kalkarlar.
Anayasa'nın 119119. maddesine göre, olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulur. Meclis bu kararnameleri üç ay içinde görüşüp karara bağlamak zorundadır; aksi takdirde kararname kendiliğinden yürürlükten kalkar. Bu düzenleme, yürütmenin olağanüstü yetkilerinin süreklilik kazanmasını engellemeyi amaçlayan bir 'otomatik denetim' mekanizmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan ve onay sürecini inceleyin.
OHAL CB tarafından en fazla 66 ay için ilan edilir, aynı gün TBMM onayına sunulur.
Anayasal sürecin başlangıç noktasını ve yetki paylaşımını tespit etmek için.
2
OHAL CBK'larının meclis denetimindeki özel süre kuralını kontrol edin.
Meclis sunulan kararnameleri 33 ay içinde görüşüp karara bağlamalıdır.
Yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama denetimiyle dengelenme şeklini belirlemek için.
3
Meclis kararı alınmaması durumundaki hukuki sonucu belirleyin.
Süre sonunda meclis onayı gelmezse kararname kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Zımni ret mekanizmasının işleyişini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

OHAL Kararnamelerinin Parlamento Denetimi ve 3 Aylık Süre Sınırı

Daha Fazla Pratik

OHAL sürecinde TBMM'nin sahip olduğu yetkiler (kararı onaylama, kaldırma, süreyi değiştirme) ile OHAL CBK'larının yasama tarafından onaylanması arasındaki farkları karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru →

Cumhurbaşkanı tarafından, ülke genelinde kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması nedeniyle süresi 66 ay olan bir olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmiştir. Bu sürenin bitimine yakın, ilan gerekçelerinin ortadan kalkmaması sebebiyle OHAL süresinin uzatılması gündeme gelmiştir.

**19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, bu durumda OHAL süresinin uzatılmasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle süreyi her defasında en fazla 44 ay uzatabilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Cumhurbaşkanının istemiyle olağanüstü hal süresini her defasında en fazla 44 ay uzatabileceği ifadesi doğrudur.
Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Cumhurbaşkanının istemiyle olağanüstü hal süresini her defasında en fazla 44 ay uzatabileceğini belirten seçenek doğrudur. 19821982 Anayasası'nın 119119. maddesine göre; Cumhurbaşkanı süresi 66 ayı geçmemek üzere OHAL ilan edebilir, ancak bu sürenin uzatılması yetkisi TBMM'ye aittir ve her uzatma kararı en fazla 44 aylık bir dönemi kapsayabilir.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilanı ve uzatma yetkilisini belirleme
İlan Cumhurbaşkanı tarafından, uzatma ise Cumhurbaşkanının istemi üzerine TBMM tarafından yapılır.
19821982 Anayasası 119119. madde uyarınca yürütme ve yasama arasındaki yetki paylaşımı bu şekildedir.
2
Süre sınırlarını kontrol etme
İlk ilan en fazla 66 ay, her bir uzatma ise en fazla 44 ay olabilir.
Anayasal denetim mekanizması gereği yasamanın süreci belirli aralıklarla değerlendirmesi hedeflenmiştir.
3
İstisnai durumları değerlendirme
Savaş halinde 44 aylık süre sınırı uygulanmaz.
Savaşın getirdiği zorunluluklar nedeniyle süre kısıtlaması kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) Süre ve Yetki Rejimi

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetimi ve TBMM onay sürecini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru →

Kamu düzenini ağır şekilde bozan yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması sebebiyle belirli bölgelerde olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Mevcut anayasal düzenlemeler çerçevesinde, olağanüstü halin ilanı, süresinin uzatılması ve bu süreçte yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, olağanüstü hali altı ayı geçmemek üzere ilan edebilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi bu süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir; bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.

Cevap

Olağanüstü halin Cumhurbaşkanı tarafından azami altı ay için ilan edilebilmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından azami dört ay uzatılabilmesi ve bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa Mahkemesi denetimi dışında tutulması doğru olan bilgidir.
1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre Cumhurbaşkanı, olağanüstü hali altı ayı geçmemek üzere ilan eder ve Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının talebiyle bu süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir. Ayrıca Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca, olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz. Süreleri ve yargısal denetim istisnasını birlikte ve doğru olarak yansıtan tek ifade budur.

Adım Adım Çözüm

1
Olağanüstü hal ilan etme ve uzatma sürelerini anayasal hükümlere göre tespit etme.
İlan kararı en fazla 6 ay için alınabilir, uzatma ise Meclis tarafından her defasında en fazla 4 ay yapılabilir.
Anayasa'nın 119. maddesi, yürütmenin ve yasamanın bu konudaki süre sınırlarını kesin olarak belirlemiştir.
2
Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetim statüsünü değerlendirme.
Bu kararnamelere karşı Anayasa Mahkemesine anayasaya aykırılık iddiasıyla iptal davası açılamaz.
Anayasa'nın 148. maddesi olağanüstü dönem kararnamelerini anayasa yargısı denetiminin açık bir istisnası olarak düzenlemiştir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal İlanı, Süreleri ve Yargısal Denetimi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 15Soru →

Büyük çaplı bir doğal afetin veya ülkenin tamamını etkileyen tehlikeli bir salgın hastalığın ortaya çıkması gibi kriz dönemlerinde, devletin hızlı ve etkili kararlar alabilmesi amacıyla olağanüstü yönetim usullerine başvurulmaktadır. Yürürlükteki anayasal kurallar çerçevesinde bu sürecin yönetimi ve karar alma mekanizmaları belirli esaslara bağlanmıştır.

Olağanüstü halin ilanı, süresi ve bu dönemde yürürlüğe konulacak hukuki düzenlemeler hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal Cumhurbaşkanı tarafından süresi altı ayı geçmemek üzere ilan edilir ve bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı şekil veya esas bakımından Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.

Cevap

Doğru cevap, olağanüstü halin Cumhurbaşkanı tarafından en fazla altı ay süreyle ilan edilebileceğini ve bu dönemde çıkarılan OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasaya uygunluk denetimi için Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamayacağını belirten ifadedir.
Yürürlükteki anayasal düzenlemelere göre, olağanüstü hal Cumhurbaşkanı tarafından süresi altı ayı geçmemek üzere yurdun tamamında veya bir bölgesinde ilan edilir. Olağanüstü hal ilanı kararı, Resmi Gazete'de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur. Bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, temel hak ve hürriyetlerin (çekirdek haklar hariç) tamamını düzenleyebilen güçlü idari işlemlerdir. Anayasanın 148. maddesinin açık hükmü gereğince, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine dava açılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Olağanüstü hal (OHAL) ilan etme yetkisini ve ilan süresini anayasal çerçevede değerlendirmek.
OHAL, Cumhurbaşkanı tarafından yurdun tamamında veya bir bölgesinde en fazla 6 ay süreyle ilan edilir.
Anayasa madde 119 uyarınca olağanüstü hal ilan etme yetkisi yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanına aittir ve ilk ilan süresi 6 ayı geçemez.
2
OHAL döneminde çıkarılan kararnamelerin yargısal denetimini incelemek.
OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) Anayasa Mahkemesi denetimine tabi değildir.
Anayasanın 148. maddesinin açık lafzı uyarınca olağanüstü hallerde çıkarılan CBK'ların şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine dava açılamaz.
3
Çeldirici seçeneklerde yer alan hatalı rejim ve süre bilgilerini elemek.
Sıkıyönetim rejimi 2017'de kaldırılmıştır, OHAL'de hak sınırlama kriterleri olağan dönemden farklıdır ve OHAL uzatma süresi 2 ay değil 4 aydır.
Sistemimizde tek olağanüstü yönetim usulü OHAL'dir; 15. madde uyarınca haklar ölçülülük ilkesiyle durdurulabilir (öze dokunma yasağı uygulanmaz) ve süre sınırları anayasada kesin olarak (ilk ilan 6, uzatma 4 ay) belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal İlanı, Süresi ve OHAL Kararnamelerinin Hukuki Rejimi
Olağanüstü Hal Rejimi Alıştırma Soruları — KPSS Hukuk | Examkin