Kamu düzenini ağır şekilde bozan yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması sebebiyle belirli bölgelerde olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmesine ihtiyaç duyulmuştur.
Mevcut anayasal düzenlemeler çerçevesinde, olağanüstü halin ilanı, süresinin uzatılması ve bu süreçte yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ACumhurbaşkanı olağanüstü hali en fazla üç ay için ilan edebilir ve Meclis bu süreyi her defasında iki ay uzatabilir; krizin derinleşmesi halinde ise Cumhurbaşkanı kararıyla sıkıyönetim ilan edilebilir.
- BOlağanüstü hal döneminde Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, olağan dönem kararnameleriyle aynı hukuki statüde olup Anayasa Mahkemesinin şekil ve esas bakımından yargısal denetimine tabidir.
- Cumhurbaşkanı, olağanüstü hali altı ayı geçmemek üzere ilan edebilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi bu süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir; bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.Cevap
- DOlağanüstü hal rejiminde temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması olağan dönem şartlarına tabi olduğundan, temel haklar olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile değil, yalnızca kanunla sınırlandırılabilir.
- EOlağanüstü hal ilanı kararı Resmî Gazete'de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur; ancak Meclis kararı reddetse dahi ilan kararı altı aylık azami süre sonuna kadar geçerliliğini korur.
Cevap
Olağanüstü halin Cumhurbaşkanı tarafından azami altı ay için ilan edilebilmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından azami dört ay uzatılabilmesi ve bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa Mahkemesi denetimi dışında tutulması doğru olan bilgidir.
1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre Cumhurbaşkanı, olağanüstü hali altı ayı geçmemek üzere ilan eder ve Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının talebiyle bu süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir. Ayrıca Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca, olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz. Süreleri ve yargısal denetim istisnasını birlikte ve doğru olarak yansıtan tek ifade budur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Olağanüstü Hal İlanı, Süreleri ve Yargısal Denetimi
Tahmini Süre:1m 0s