Soru

Zorluk: OrtaFinansal Aracılık ve Asimetrik Bilgi Sorunları

Bir şirketin mülkiyetine sahip olan hissedarlar ile şirketin kontrolünü elinde bulunduran profesyonel yöneticiler arasındaki bilgi farklılığı; yöneticilerin, hissedarların çıkarları yerine kendi kişisel menfaatlerini (prestij, lüks harcamalar veya aşırı risk alma gibi) önceleyen kararlar almasına zemin hazırlayabilmektedir. Literatürde 'asil-vekil sorunu' (principal-agent problem) olarak adlandırılan bu durum, asimetrik bilgi kapsamında aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. A
    Ters seçim
  2. Ahlaki tehlikeCevap
  3. C
    Bedavacılık sorunu
  4. D
    Gresham Yasası
  5. E
    Likidite tuzağı

Cevap

Asil-vekil sorunu, asimetrik bilgi literatüründe bir 'ahlaki tehlike' türü olarak kabul edilir.
Doğru cevap ahlaki tehlikedir. Finansal piyasalarda asimetrik bilgi, işlemin gerçekleştiği ana göre ikiye ayrılır. İşlem yapıldıktan sonra ortaya çıkan, taraflardan birinin diğer tarafın denetleyemeyeceği şekilde kendi lehine ve karşı tarafın aleyhine riskli eylemlerde bulunması 'ahlaki tehlike' (moral hazard) olarak tanımlanır. Şirket yöneticilerinin, hissedarların çıkarları yerine kendi prestij veya menfaatleri doğrultusunda hareket etmesi (asil-vekil sorunu), bu kavramın en temel örneklerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Problemin zamanlamasını analiz etmek
Problem, yöneticiler işe alındıktan ve yönetim yetkisini devraldıktan sonra ortaya çıkmaktadır.
Asimetrik bilgi sorunlarında zamanlama (işlem öncesi vs. işlem sonrası) kategorizasyon için kritiktir.
2
Davranışsal boyutu değerlendirmek
Yöneticilerin (vekil), hissedarların (asil) gözlemleyemediği veya denetleyemediği gizli eylemlere ve riskli faaliyetlere yönelmesi söz konusudur.
Yönetim sürecindeki gizli eylemler ve davranış değişiklikleri ahlaki tehlike tanımına girer.
3
Kavramsal eşleştirmeyi tamamlamak
Asil-vekil sorunu, bir tarafın (vekil) diğer taraf (asil) adına hareket ederken kendi çıkarlarını gözetmesi durumudur ve bu tipik bir ahlaki tehlike örneğidir.
Sözleşme sonrası ortaya çıkan davranış bozuklukları ahlaki tehlike başlığı altında incelenir.

Anahtar Kavram

Asil-Vekil Sorunu ve Ahlaki Tehlike İlişkisi

İpuçları

1
Sorunun cevabını bulmak için olayın 'sözleşme öncesi' mi yoksa 'sözleşme sonrası' mı gerçekleştiğine dikkat edin.
2
Yöneticilerin, hissedarlar tarafından işe alındıktan sonra sergilediği davranışlar 'gizli eylem' (hidden action) kategorisine girer.
3
İşlem sonrası (post-transaction) ortaya çıkan davranış değişikliklerini ifade eden kavramı seçmelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Borç-öz kaynak finansmanı ayrımında asil-vekil sorununun öz kaynak (hisse senedi) kullanımında neden daha şiddetli olduğunu araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla