Karl Marx'ın iktisadi analizinde, üretim sürecinde kullanılan teknoloji ve makineleşme düz… — KPSS İktisat

Karl Marx'ın iktisadi analizinde, üretim sürecinde kullanılan teknoloji ve makineleşme düzeyindeki artışın sermaye yapısı üzerindeki etkisi "sermayenin organik kompozisyonu" ( $c/v$ ) kavramı ile açıklanır. Buna göre, sermayenin organik kompozisyonundaki artışın kâr oranları üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Teknolojik ilerleme sonucu sabit sermayenin (c) değişken sermayeye (v) oranla artması, kâr oranlarının düşme eğilimine girmesine neden olur.Cevap
B
Sermayenin organik kompozisyonundaki yükselme, birim başına düşen artı değer miktarını artırdığı için kâr oranlarını doğrudan yükseltir.
C
Organik kompozisyon sadece üretim faktörlerinin fiziksel miktarını (teknik kompozisyon) ifade ettiği için kâr oranları üzerinde bir etkiye sahip değildir.
D
Sermayenin organik kompozisyonu arttıkça değişken sermayeye ayrılan pay da arttığından, emek sömürü oranı düşer ve kârlar istikrarlı hale gelir.
E
Sermayenin organik kompozisyonundaki değişimler sadece hammadde fiyatlarındaki dalgalanmaları yansıtan geçici değer değişimleridir.

Cevap

Teknolojik ilerleme sonucu sabit sermayenin (c) değişken sermayeye (v) oranla artmasının kâr oranlarının düşme eğilimine girmesine neden olacağı ifadesi doğrudur.

Doğru ifadeye göre, teknolojik gelişme sabit sermayenin (makine, teçhizat) canlı emeğe (değişken sermaye) göre daha hızlı artmasına (organik kompozisyonun yükselmesine) yol açar. Bu durum, toplam sermaye içinde kâr yaratan unsurun payını azalttığı için kâr oranlarında düşme eğilimi yaratır.

Adım Adım Çözüm

Kâr oranı formülünü analiz et.

r = \frac{s}{c+v}

Kâr oranının (

r

), artı değerin (

s

) toplam sermayeye (

c+v

) oranı olduğunu anlamak için.

Denklemi değişken sermayeye (v) bölerek organik kompozisyonu (

c/v

) formüle dahil et.

r = \frac{s/v}{(c/v) + 1}

Organik kompozisyon (

c/v

) ve sömürü oranı (

s/v

) arasındaki ilişkiyi görmek için.

Sermayenin organik kompozisyonundaki (

c/v

) artışın etkisini yorumla.

c/v

arttığında, payda büyüyeceği için

r

(kâr oranı) azalır.

Teknolojik gelişmenin kâr oranlarını düşürme eğiliminde olduğunu kanıtlamak için.

Anahtar Kavram

Kâr Oranlarının Düşme Eğilimi Yasası

Daha Fazla Pratik

Marx'ın kâr oranlarının düşme eğilimine karşı işlediği 'karşı eğilimler' (sömürü oranının artması, dış ticaret vb.) konusuna çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru