Examkin

Soru

Zorluk: ZorPara Politikasının Amaç ve Hedefleri

Para politikasının yürütülme sürecinde merkez bankaları belirli bir hiyerarşik yapı içerisinde hareket ederler. Bu süreçte politika araçları (instrumentsinstruments), operasyonel hedefler (operatingoperating targetstargets), ara hedefler (intermediateintermediate targetstargets) ve nihai amaçlar (ultimateultimate goalsgoals) arasında nedensellik bağları kurulur. Jan Tinbergen tarafından literatüre kazandırılan 'Tinbergen Kuralı' ise hedefler ile araçlar arasındaki sayısal ilişkiye odaklanmaktadır.

Buna göre, para politikasının amaç-hedef hiyerarşisi ve Tinbergen Kuralı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Tinbergen Kuralı'na göre, merkez bankasının fiyat istikrarı ve tam istihdam gibi birbiriyle çelişebilen bağımsız iki nihai amacı aynı anda gerçekleştirebilmesi için birbirinden bağımsız en az iki politika aracına sahip olması gerekir.Cevap
  2. B
    Kısa vadeli faiz oranları ve parasal taban bileşenleri, merkez bankasının nihai amaca ulaşmada kullandığı 'ara hedefler' (intermediateintermediate targetstargets) grubunda yer alır.
  3. C
    Para politikasının temel amacı olan fiyat istikrarı ile iktisadi büyüme amacı arasında her zaman tamamlayıcı bir ilişki olduğundan, bu iki hedef için tek bir politika aracının kullanımı yeterlidir.
  4. D
    M1 ve M2 gibi parasal büyüklükler ile döviz kuru, merkez bankasının günlük bazda en yüksek derecede kontrol gücüne sahip olduğu 'operasyonel hedefler'dir.
  5. E
    Açık piyasa işlemleri ve zorunlu karşılık oranları hiyerarşinin en sonunda yer alan 'nihai amaçlar' olarak tanımlanırken; fiyat istikrarı bir 'politika aracı'dır.

Cevap

Tinbergen Kuralı'na göre, merkez bankasının fiyat istikrarı ve tam istihdam gibi birbiriyle çelişebilen bağımsız iki nihai amacı aynı anda gerçekleştirebilmesi için birbirinden bağımsız en az iki politika aracına sahip olması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Tinbergen Kuralı, bir ekonomi politikasının başarılı olabilmesi için hedeflenen bağımsız amaç sayısı kadar bağımsız aracın varlığını şart koşar. Modern merkez bankacılığında fiyat istikrarı temel amaç (12111211 sayılı TCMB Kanunu) olsa da, tam istihdam gibi diğer amaçlar da gözetildiğinde araç çeşitliliği (faiz, karşılıklar, likidite yönetimi vb.) hayati önem taşır. Fiyat istikrarı ve tam istihdam arasındaki kısa dönemli ödünleşim, bu iki amacın bağımsız ve bazen çelişen yapısını gösterir, bu da kural gereği en az iki farklı araç gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Para politikası hiyerarşisinin tanımlanması
Hiyerarşi: Araçlar →\rightarrow Operasyonel Hedefler →\rightarrow Ara Hedefler →\rightarrow Nihai Amaçlar şeklindedir.
Değişkenlerin hangi kategoride yer aldığını belirlemek için bu hiyerarşi temeldir.
2
Tinbergen Kuralı'nın uygulanması
Hedef Sayısı (NN) ≤\leq Araç Sayısı (MM) olmalıdır.
Bağımsız hedeflere ulaşmak için yeterli sayıda bağımsız araca ihtiyaç duyulur.
3
Ödünleşim (Trade-off) analizi
Fiyat istikrarı (enflasyon) ve tam istihdam (işsizlik) arasında kısa dönemde ters yönlü bir ilişki (Phillips Eğrisi) vardır.
Çelişen hedefler için tek bir araçla başarılı olunamaz (Örn: Sadece faiz oranını kullanarak her iki hedefi de aynı anda optimize etmek zordur).
4
Değişkenlerin sınıflandırılması
Kısa vadeli faiz = Operasyonel Hedef; Para Arzı/Kur = Ara Hedef; Fiyat İstikrarı = Nihai Amaç.
Seçeneklerdeki yanlış sınıflandırmaları elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Tinbergen Kuralı ve Hedef Hiyerarşisi
Bu soruyu puanla

Konular

Para Politikasının Amaç ve Hedefleri

Bu konudan daha fazla soru