Soru

Zorluk: ZorKaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleri çerçevesinde banka dışı kesimden 160.000160.000 TL tutarında devlet tahvili satın aldığı varsayılmaktadır. Bu ekonomide zorunlu karşılık oranı %15\%15, hanehalkı nakit tutma tercihi oranı %15\%15 ve bankaların atıl rezerv oranı %10\%10 olarak belirlenmiştir. Buna göre, bu işlem sonucunda bankacılık sisteminde meydana gelebilecek toplam kredi hacmi artışı kaç TL'dir?

  1. 300.000300.000Cevap
  2. B
    400.000400.000
  3. C
    460.000460.000
  4. D
    533.333533.333
  5. E
    640.000640.000

Cevap

Bankacılık sisteminde meydana gelebilecek toplam kredi hacmi artışı 300.000300.000 TL'dir.
Toplam kredi hacmi artışı hesaplanırken, parasal tabandaki artışın ne kadarının sistem içinde krediye dönüşebileceğini gösteren kredi çarpanı kullanılmalıdır. Formül kl=1rrerr+c+ek_l = \frac{1 - rr - e}{rr + c + e} şeklindedir. Verilen oranlar (rr=0,15,c=0,15,e=0,10rr=0,15, c=0,15, e=0,10) yerine konulduğunda çarpan 1,8751,875 olarak bulunur. 160.000×1,875160.000 \times 1,875 işlemi ise 300.000300.000 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Parasal tabandaki artışın ve sızıntı oranlarının belirlenmesi
ΔH=160.000\Delta H = 160.000 TL, rr=0,15rr = 0,15, c=0,15c = 0,15, e=0,10e = 0,10
Merkez Bankası'nın banka dışı kesimden tahvil alması parasal tabanı doğrudan artırır.
2
Kredi çarpanının (klk_l) hesaplanması
kl=10,150,100,15+0,15+0,10=0,750,40=1,875k_l = \frac{1 - 0,15 - 0,10}{0,15 + 0,15 + 0,10} = \frac{0,75}{0,40} = 1,875
Kredi hacmi, mevduat genişlemesinden zorunlu ve atıl rezervler çıkarıldıktan sonra kalan kısımdır.
3
Toplam kredi hacmi artışının hesaplanması
ΔL=1,875×160.000=300.000\Delta L = 1,875 \times 160.000 = 300.000 TL
Çarpan katsayısı ile başlangıçtaki parasal genişleme çarpılarak toplam etki bulunur.

Anahtar Kavram

Kredi Çarpanı ve Sızıntılar

Daha Fazla Pratik

Bankaların atıl rezerv tutma eğiliminin sıfıra inmesi durumunda kredi çarpanının nasıl değişeceğini analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla