Soru

Zorluk: OrtaKaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide zorunlu karşılık oranı %15\%15, halkın nakit tutma tercihi (nakit sızıntısı oranı) %5\%5 ve bankaların atıl rezerv oranı %5\%5 olarak belirlenmiştir. Bu ekonomide bankacılık sistemine 50.00050.000 TL tutarında yeni bir nakit mevduat yatırılması durumunda, sistem tarafından yaratılabilecek toplam kredi hacmi kaç TL olur?

  1. A
    150.000
  2. 160.000Cevap
  3. C
    180.000
  4. D
    200.000
  5. E
    250.000

Cevap

Ekonomideki toplam kredi hacmi 160.000160.000 TL olarak gerçekleşir.
Sistemin yaratabileceği toplam kredi hacmi, öncelikle toplam mevduat artışının hesaplanması (50.000/0,25=200.00050.000 / 0,25 = 200.000 TL) ve ardından bu tutardan rezervlerin (zorunlu karşılık ve atıl rezerv) düşülmesiyle elde edilir. %15\%15 zorunlu karşılık ve %5\%5 atıl rezerv toplamı %20\%20 yaptığına göre, mevduatın %80\%80'i kredi olarak verilebilir. Bu da 200.000×0,80=160.000200.000 \times 0,80 = 160.000 TL sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Sızıntı oranlarının toplamını (kaydi para çarpanının paydasını) hesaplayınız.
rd+c+e=0,15+0,05+0,05=0,25r_d + c + e = 0,15 + 0,05 + 0,05 = 0,25
Kaydi para yaratma sürecinde nakit sızıntısı, zorunlu karşılıklar ve atıl rezervler sistemden çıkan sızıntıları oluşturur.
2
Toplam mevduat artışını (DeltaD\\Delta D) hesaplayınız.
DeltaD=frac10,25times50.000=4times50.000=200.000\\Delta D = \\frac{1}{0,25} \\times 50.000 = 4 \\times 50.000 = 200.000 TL
Başlangıçtaki nakit girişi, kaydi para çarpanı ile çarpılarak sistemdeki toplam mevduat genişlemesi bulunur.
3
Toplam kredi hacmi artışını (DeltaK\\Delta K) hesaplayınız.
DeltaK=DeltaDtimes(1rde)=200.000times(10,150,05)=200.000times0,80=160.000\\Delta K = \\Delta D \\times (1 - r_d - e) = 200.000 \\times (1 - 0,15 - 0,05) = 200.000 \\times 0,80 = 160.000 TL
Bankalar toplam mevduatın zorunlu karşılık ve atıl rezerv dışındaki kısmını kredi olarak kullandırabilirler (Nakit sızıntısı banka dışına çıktığı için kredi tabanına dahil edilmez).

Anahtar Kavram

Kaydi para yaratma sürecinde kredi hacmi, toplam mevduat artışından bankaların tutmak zorunda olduğu veya tercih ettiği tüm rezervlerin düşülmesiyle bulunur.

İpuçları

1
Öncelikle ekonomideki toplam sızıntı oranını (r+c+er + c + e) belirleyerek kaydi para çarpanını bulun.
2
Bulduğunuz çarpanı başlangıç mevduatıyla çarparak toplam mevduat artışını hesaplayın.
3
Kredi hacmi için, toplam mevduattan zorunlu karşılıkları ve bankaların ellerinde tuttukları atıl rezervleri çıkarmayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Bankaların atıl rezerv tutma eğiliminin artması veya halkın nakit tutma tercihinin yükselmesi durumunda para çarpanının ve kredi hacminin nasıl etkileneceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla