Soru

Zorluk: OrtaEnflasyonist Finansman

Gelişmekte olan ülkelerde kalkınmanın finansmanı için başvurulan yöntemlerden biri olan enflasyonist finansman sürecinde, para talebinin gelir esnekliğinin yüksek (e>1e > 1) olması ve ekonominin büyüme eğiliminde bulunması, hükümet açısından aşağıdaki durumlardan hangisine olanak sağlar?

  1. Fiyatlar genel düzeyinde artışa (enflasyona) yol açmadan daha fazla senyoraj geliri elde edilmesineCevap
  2. B
    Enflasyon vergisi matrahının büyüme ile birlikte reel olarak daralmasına
  3. C
    Fonksiyonel gelir dağılımının sermaye sahipleri lehine bozulmasının tamamen durmasına
  4. D
    Reel faiz oranlarının hızla yükselerek özel yatırımların dışlanmasına (crowding-out)
  5. E
    Vergi toplama maliyetlerinin düşmesiyle birlikte Olivera-Tanzi etkisinin kalıcı olarak engellenmesine

Cevap

Para talebinin gelir esnekliğinin yüksek olması, ekonomik büyüme ile birlikte halkın reel para talebinin artmasına yol açar ve bu da hükümetin fiyatlar genel düzeyini yükseltmeden ilave senyoraj geliri elde etmesini sağlar.
Senyoraj geliri, hükümetin para basma imtiyazından elde ettiği reel kaynaktır. Ekonomik büyüme (gg) ve para talebinin gelir esnekliği (ee) yüksek olduğunda, halk daha fazla reel balans tutmak ister. Bu durumda hükümet, para arzını halkın artan talebi oranında (ege \cdot g) artırarak, fiyatlar genel düzeyini yükseltmeden (enflasyon vergisine başvurmadan) reel kaynak elde edebilir. Bu durum 'enflasyonsuz senyoraj' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Senyoraj gelirinin bileşenlerini analiz etme
Senyoraj geliri iki kısımdan oluşur: Enflasyon vergisi (πMP\pi \cdot \frac{M}{P}) ve reel para talebindeki artıştan kaynaklanan gelir (geMPg \cdot e \cdot \frac{M}{P})
Toplam senyorajın sadece fiyat artışına değil, ekonomideki büyüme ve para tutma eğilimine de bağlı olduğunu anlamak gerekir.
2
Para talebinin gelir esnekliği (ee) ve büyüme (gg) arasındaki ilişkiyi kurma
Eğer e>1e > 1 ise, gelirdeki her %1\%1'lik artış, para talebinde %1\%1'den fazla artış yaratır.
Büyüyen bir ekonomide halkın işlem veya ihtiyat amacıyla daha fazla reel para tutmak isteyeceği varsayılır.
3
Para arzı ve fiyat istikrarı dengesini değerlendirme
Hükümet, artan reel para talebi kadar para arzını artırdığında (ΔM=ΔMd\Delta M = \Delta M^d), piyasada fazlalık oluşmaz ve fiyatlar artmaz.
Fiyat artışının nedeni, para arzının para talebinden daha hızlı artmasıdır; talebin kendiliğinden arttığı bir ortamda emisyon enflasyonist baskı yaratmaz.

Anahtar Kavram

Büyüme Kaynaklı Senyoraj Geliri

İpuçları

1
Senyorajın her zaman enflasyon yaratıp yaratmayacağını düşünün.
2
Para talebi gelir arttıkça artıyorsa, bu talebi karşılamak için basılan paranın piyasa dengesini nasıl etkileyeceğini değerlendirin.
3
ΔM=πMP+egMP\Delta M = \pi \cdot \frac{M}{P} + e \cdot g \cdot \frac{M}{P} formülünde π=0\pi = 0 olduğunda hükümetin hala kaynak elde edip edemeyeceğine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Enflasyon vergisi matrahının para ikamesi (dolarizasyon) durumunda nasıl etkilendiğini inceleyen bir soru çözmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla