Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMonopolün Düzenlenmesi ve Refah Etkileri

Bir monopolcü firmanın karşı karşıya olduğu ters talep fonksiyonu P=120−QP = 120 - Q ve toplam maliyet fonksiyonu TC=40QTC = 40Q olarak verilmiştir. Hükümet, piyasadaki monopol gücünden kaynaklanan refah kaybını azaltmak amacıyla tavan fiyatı P=60P = 60 olarak belirlemiştir. Bu düzenleme sonucunda piyasada ortaya çıkan dara kaybı (refah kaybı) kaç birimdir?

  1. A
    100
  2. 200Cevap
  3. C
    400
  4. D
    600
  5. E
    800

Cevap

Tavan fiyat uygulaması sonrası piyasada kalan dara kaybı 200 birimdir.
Düzenleme sonucunda fiyat 60'a düşmüş ve üretim miktarı 60'a çıkmıştır. Sosyal açıdan etkin üretim düzeyi ise marjinal maliyetin (40) talebe eşitlendiği nokta olan 80'dir. Üretimin 60'tan 80'e çıkmaması nedeniyle ortaya çıkan refah kaybı, talep eğrisi ile marjinal maliyet arasındaki farkın üretilmeyen miktarla çarpımının yarısı olan 200 birimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal maliyet (MCMC) ve sosyal etkin üretim düzeyini belirleme
MC=40MC = 40; Etkin üretim (P=MCP=MC) ⇒120−Q=40⇒Q∗=80\Rightarrow 120 - Q = 40 \Rightarrow Q^* = 80.
Dara kaybı, mevcut üretim düzeyi ile sosyal açıdan etkin üretim düzeyi (P=MCP=MC) arasındaki farktan kaynaklanır.
2
Tavan fiyat (P=60P=60) altında firmanın üretim kararını bulma
P=60>MC=40P = 60 > MC = 40 olduğu için firma talep edilen miktarı üretir: 60=120−Q⇒Qreg=6060 = 120 - Q \Rightarrow Q_{reg} = 60.
Monopolcü, tavan fiyat marjinal maliyetinden büyük olduğu sürece bu fiyatta talep edilen tüm miktarı üretmeyi tercih eder.
3
Dara kaybını (refah kaybı) hesaplama
Dara Kaybı=(Preg−MC)×(Q∗−Qreg)2=(60−40)×(80−60)2=20×202=200\text{Dara Kaybı} = \frac{(P_{reg} - MC) \times (Q^* - Q_{reg})}{2} = \frac{(60 - 40) \times (80 - 60)}{2} = \frac{20 \times 20}{2} = 200.
Dara kaybı, talep eğrisi ile marjinal maliyet eğrisi arasında kalan ve gerçekleşmeyen üretim miktarını (Q=60Q=60 ile Q=80Q=80 arası) kapsayan üçgenin alanıdır.

Anahtar Kavram

Monopolün tavan fiyatla düzenlenmesi ve dara kaybı analizi

İpuçları

1
Önce marjinal maliyeti bularak piyasanın tam rekabet (sosyal optimum) altında nerede dengeleneceğini hesaplayın.
2
Tavan fiyat durumunda monopolcü için marjinal hasılatın (MRMR) tavan fiyat çizgisine eşit olduğunu ve üretimin talep eğrisi ile tavan fiyatın kesiştiği noktada gerçekleşeceğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Fiyat tam olarak marjinal maliyete (P=40P=40) eşitlenseydi dara kaybı ne olurdu sorusunu düşünerek etkinlik kavramını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Grafik üzerinde dara kaybını bir üçgen olarak çizip; tabanını QQ farkı (80−6080-60), yüksekliğini ise o noktadaki fiyat farkı (60−4060-40) olarak alıp alanını hesaplayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Monopolün Düzenlenmesi ve Refah Etkileri

Bu konudan daha fazla soru